Ιερός τόπος ακόμα και για τους μουσουλμάνους θεωρείται το Σπίτι της Παναγίας στην Έφεσο, περίπου 9 χλμ μακριά από τη σημερινή πόλη Σελτσούκ της επαρχίας Σμύρνης, τον άλλοτε Άγιο Ιωάννη Θεολόγο των Ελλήνων, και 6 χλμ από τον φημισμένο αρχαιολογικό χώρο, στις χαμηλές πλαγιές του Κορησού.
Σε αυτή τη μυστηριακή μονή θεωρείται ότι έζησε η Παναγία· Την πήγε εκεί ο Άγιος Ιωάννης, 4 ή 6 χρόνια μετά το θάνατο του Ιησού.
Το Βατικανό ανακάλυψε και αναγνώρισε ουσιαστικά (αν και όχι τυπικά) το Σπίτι της Παναγίας τον 19ο αιώνα· το χώρο τον είχε υποδείξει η Άννα Κατερίνα Έμεριχ (1774-1824), μια Γερμανίδα μοναχή που έβλεπε οράματα σχετικά με την τελευταία κατοικία της Παναγίας. Λέγεται ότι περιέγραψε με ακρίβεια το χώρο, αν και ποτέ δεν είχε πάει στην Έφεσο. Αυτές οι περιγραφές οδήγησαν ιερωμένους στα νότια παράλια της Τουρκίας.
Ο εντοπισμός του Σπιτιού της Παναγίας βασίστηκε και στις προφορικές παραδόσεις των χριστιανών κατοίκων του κοντινού Κιρκιντζέ, του χωριού που άκμασε όταν εγκαταλείφθηκε η Έφεσος τον 15ο αιώνα και μετά την Ανταλλαγή κατοικήθηκε από Τούρκους που ζούσαν στην Ελλάδα. Παναγία Καπουλού ονόμαζαν το χώρο.
Τη… σφραγίδα του θρησκευτικού μνημείου θεωρείται ότι την έβαλε η επίσκεψη που έκανε ο Πάπας Παύλος ο 6ος το 1967. Από τότε χιλιάδες πιστοί, χριστιανοί και μουσουλμάνοι, προσέρχονται να προσκυνήσουν, ενώ τον Δεκαπενταύγουστο, στη γιορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου, συμβαίνει το σπάνιο φαινόμενο να συνυπάρχουν σε κοινή λειτουργία ορθόδοξοι, καθολικοί και μουσουλμάνοι. Τελευταίος Πάπας που την επισκέφθηκε ο Βενέδικτος ο 16ος, το 2006.
Οι αρχαιολόγοι χρονολογούν τα σημερινά κτίσματα στον 6ο ή 7ο αιώνα μ.Χ., ωστόσο πιστεύεται ότι τα θεμέλια τους είναι του 1ου αιώνα. Το νερό του αγιάσματος θεωρείται ιαματικό, ενώ βοηθάει και τη γονιμότητα. Οι πιστοί αφήνουν τις προσευχές τους σε χαρτάκια ή κομμάτια υφάσματος.
Το Σπίτι της Παναγίας (Meryem Ana Evi, στα τουρκικά) αποτελεί σημαντικό αξιοθέατο, το οποίο συντηρείται (και προβάλλεται) από την Επαρχιακή Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού της Σμύρνης.
