Η Στέγη των Ιώνων, ένας φάρος στην προσφυγική Νέα Ιωνία Βόλου – Βαρθολομαίος: Η Ρωμιοσύνη κάνει τον κόσμο άγιο

Στην άνυδρη περιοχή του Ξηρόκαμπου, πάνω από το χείμαρρο Κραυσίδωνα, έμελλε να ριζώσουν πριν από 100+1 χρόνια οι πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής, δημιουργώντας τον προσφυγικό συνοικισμό του Βόλου, ο οποίος το 1947 μετονομάστηκε σε Νέα Ιωνία, σε ανάμνηση της αλησμόνητης πατρίδας.

Περίπου 2.000 άτομα αποτέλεσαν τον πυρήνα της νέας πόλης στα λεγόμενα Τετράγωνα, ενώ το καλοκαίρι του 1925 αναγέρθηκαν τα Τσιμεντένια στα δυτικά της κεντρικής πλατείας και ακολούθως τα Πέτρινα στα δυτικά και τα Τζαμαλιώτικα και τα Γερμανικά στα ανατολικά.

Σε ένα από τα πιο ιστορικά Τετράγωνα (το Η), το βράδυ του Σαββάτου η συγκίνηση περίσσεψε για τους απογόνους αυτών των προσφύγων, οι οποίοι υποδέχθηκαν τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο για τα εγκαίνια της Στέγης των Ιώνων, του Kέντρου Mικρασιατικού Πολιτισμού που δημιούργησε η Πολιτιστική Εστία Μικρασιατών Νέας Ιωνίας Μαγνησίας.

Από νωρίς μέλη προσφυγικών σωματείων συγκεντρώθηκαν στο ναό της Ευαγγελίστριας, εκεί όπου ο κ. Βαρθολομαίος χοροστάτησε στον αναστάσιμο Εσπερινό και τέλεσε τρισάγιο στη μνήμη των Μικρασιατών μαρτύρων.

Το ναό, που αποτελεί το επίκεντρο του συνοικισμού, τον οικοδόμησαν πρόσφυγες – στον Οικουμενικό Πατριάρχη προσφέρθηκε ως δώρο από τον αρχιμανδρίτη Αμφιλόχιο Μήλτο ένα δισκάριο και ένα άγιο Ποτήριο, ακριβή αντίγραφα των κειμηλίων που μεταφέρθηκαν από τη Μικρασία και φυλάσσονται στο μουσείο του ναού.

«Η Νέα Ιωνία είναι καρπός του σπόρου που βιαίως εκτινάχθηκε από την Ανατολή» είπε στην προσφώνησή του ο μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυροού Ιγνάτιος, και πρόσθεσε: «Μαζί με τις ψυχές των μακαριστών προσφύγων χαίρουν σήμερα με την παρουσία σας και οι απόγονοί τους, δεύτερης και τρίτης γενιάς, και όλη η Νέα Ιωνία. Διότι η σύνδεσή τους με την Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως είναι υπαρξιακή, εγγεγραμμένη στο γενετικό υλικό τους».

Στη δική του αντιφώνηση ο κ. Βαρθολομαίος εξύμνησε το ιδεώδες της Ρωμιοσύνης, τονίζοντας ότι δημιούργησε, δημιουργεί και θα δημιουργεί πάντοτε πολιτισμό, όπου και αν υπάρχει. «Διά τούτο, ο Πατριάρχης του Γένους σάς λέγει: “Η Ρωμιοσύνη δεν είναι για Τρισάγιο μόνον, αλλά για να κάνει τον κόσμο άγιο!”. Δεν ανήκει εις το παρελθόν, εις τον ένδοξον μας Βυζαντινισμόν, αλλά είναι η δύναμις εκείνη που διαρκώς μεταμορφώνει τον άσκομον κόσμον εις κάλλος, ισχύν και ευπρέπειαν», πρόσθεσε.

Μίλησε ακόμα για το ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, του φύλακα της Ορθοδοξίας και του Ρωμαίικου, και έστειλε το εξής μήνυμα: «Ταύτην ουν κατέχοντες της πίστεως την άγκυραν, δεν αναμένομεν ούτε εκ βορρά ούτε αλλαχόθεν να διδαχθώμεν Ορθοδοξίαν, βίωμα και μαρτυρίαν πίστεως. Ημείς τους εγεννήσαμεν εν Χριστώ και τους εδιδάξαμεν ορθήν πίστιν και πολιτισμόν».

Από την Ευαγγελίστρια ο κ. Βαρθολομαίος τέθηκε επικεφαλής της πομπής του πλήθους που κατέληξε στη Στέγη των Ιώνων. Στην ομιλία της η πρόεδρος της Εστίας Αργυρώ Μάμαλη-Κοπάνου αναφέρθηκε στην παρουσία των Μικρασιατών προσφύγων στην περιοχή, στην ίδρυση της προσφυγικής Νέας Ιωνίας, στην ανέγερση του περικαλλούς ναού της Ευαγγελιστρίας και στην ανοικοδόμηση του Κέντρου, το οποίο ήταν ένα όνειρο πολλών δεκαετιών.

Το κτήριο χρηματοδοτήθηκε από την Περιφέρεια Θεσσαλίας, κάτι που τονίστηκε στην ομιλία του περιφερειάρχη Κώστα Αγοραστού, ο οποίος στάθηκε ιδιαιτέρως στη δημιουργική και αναγεννητική παρουσία των Μικρασιατών προσφύγων.

Άλλωστε, ο Οικουμενικός Πατριάρχης σημείωσε με συγκίνηση ότι η μεγάλη πρόοδος των «ευλογημένων τέκνων της Ιωνίας» δεν είναι ούτε πρωτότυπη ούτε μοναδική, διότι οι πρόσφυγες «οποθενδήποτε και αν προήλθαν και εις οιανδήποτε και αν κατοίκησαν γην, ερρίζωσαν και εποίησαν καρπούς πολλούς, καθώς, πλην των ελαχίστων υπαρχόντων των, εκόμισαν εις τας νέας πατρίδας πολλήν ευσέβειαν και πίστιν εις τον Θεόν, βαθύτατον πολιτισμόν, αξίας καιπαραδόσεις, έτι δε και ακάματον εργατικότητα και παροιμιώδες φιλότιμον».

Η τελετή των εγκαινίων ολοκληρώθηκε με μια συναυλία από το Μουσικό Σχολείο Βόλου στο προαύλιο της Ευαγγελίστριας.