Με συναυλία του Γιώργου Νταλάρα, η οποία θα δοθεί αφιλοκερδώς, πρόκειται να εγκαινιαστεί στα τέλη Ιουλίου η νέα ανανεωμένη περίοδος λειτουργίας του «Μουσείου Βρανά» στον Παπάδο της Γέρας, στη Λέσβο.
Το «Μουσείο Βρανά» είναι ένα από τα παλαιότερα ελαιοτριβεία της Λέσβου, ιδρύθηκε το 1887 από τον παππού του Οδυσσέα Ελύτη και λειτουργούσε ανελλιπώς ως τις αρχές της δεκαετίας του 1970.
Το κτήριο αγοράστηκε το 1999 σε ερειπιώδη μορφή από μέλη της Πολιτιστικής Αστικής μη κερδοσκοπικής Εταιρείας «Αρχιπέλαγος», με πρόεδρο τον αείμνηστο Νίκο Κούνδουρο, για να γίνει μουσείο και χώρος πολιτισμού.
Οι εργασίες αποκατάστασης άρχισαν το 2005 και κράτησαν περίπου τέσσερα χρόνια. Το μουσείο εγκαινιάστηκε το καλοκαίρι του 2009 από τον τότε πρόεδρο της Βουλής Δημήτρη Σιούφα.
Στους χώρους του παρουσιάζονται τα στάδια και τα μέσα της μηχανοκίνητης ελαιουργίας και μέρος του σπάνιου αρχειακού υλικού που ανασύρθηκε από τα ερείπια του εργοστασίου. Επίσης, λειτουργούν δύο ξεχωριστές μόνιμες εκθέσεις.
Η έκθεση «Ματιές σ’ ένα μνημείο» που περιλαμβάνει έργα σύγχρονων καλλιτεχνών εμπνευσμένα από το ελαιοτριβείο. Και η έκθεση «Η Λέσβος του Ελύτη» που παρουσιάζει τους ιδιαίτερους δεσμούς της ζωής και του έργου του μεγάλου ποιητή με τη γενέτειρα των γονιών του, στο λιοτρίβι του παππού του.
Το έργο της πλήρους ανακαίνισης τού «Μουσείου Βρανά» καθώς και το έργο της νέας εκθεσιακής παρουσίασης των ιστορικών εκθεμάτων του άρχισε τον Οκτώβριο του 2021.
Όπως μας λέει ο Νίκος Σηφουνάκης, σημερινός πρόεδρος της Πολιτιστικής Αστικής μη κερδοσκοπικής Εταιρεία «Αρχιπέλαγος», ο συνολικός του προϋπολογισμός ανήλθε στα 460.000 ευρώ, με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Leader, μέσω της Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης Λέσβου.
Στην πορεία προέκυψαν υπερσυμβατικές εργασίες, της τάξης των 136.000 ευρώ, ποσό που καλύφθηκε από την εταιρεία «Αρχιπέλαγος», καθώς και από ιδιωτικές χορηγίες. Προσθέτοντας και ορισμένες εκκρεμότητες που θα καλυφθούν επίσης από την «Αρχιπέλαγος», το κόστος του έργου θα φτάσει περίπου τις 620.000 ευρώ.
Σύμφωνα με τον Ν. Σηφουνάκη, ένα από τα σημαντικότερα έργα που υλοποιήθηκε, είναι η εναλλακτική δυνατότητα λειτουργίας, μέσω μηχανισμού ηλεκτροκίνησης, του ιστορικού μηχανολογικού εξοπλισμού του Μουσείου.
«Αυτό σημαίνει ότι ένας μύλος, μία αντλία και ένα πιεστήριο, μέσω της μεταφοράς κίνησης από τους ιμάντες, θα μπορούν να λειτουργούν πλήρως και συνεχώς» συμπλήρωσε.
Το γεγονός αυτό θα καταστήσει το «Μουσείο Βρανά» ίσως το μόνο τέτοιο χώρο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, που θα μπορεί ανά πάσα στιγμή ο επισκέπτης να βιώσει πώς ακριβώς γινόταν η έκθλιψη της ελιάς, και η διαδικασία παραγωγής του ελαιόλαδου πριν από 136 χρόνια που πρωτολειτούργησε αυτό το ελαιοτριβείο.
