«Καρδίας αναστέναγμαν»: Ένα βιβλίο-CD που μυρίζει Πόντο σε κάθε του σελίδα και σε κάθε μελωδία

Απότοκο της συνεργασίας της στιχουργικής δεινότητας του Θεόδωρου (Μίμη) Τσελεπίδη, γνήσιου εκπροσώπου της λαϊκής ποντιακής ποίησης, και των ήχων της λύρας του Αλέξη Στεφανίδη, ο οποίος μετουσίωσε μαεστρικά σε τραγούδια τα στιχάκια του πρώτου, αποτελεί το Καρδίας Αναστέναγμαν.

Ένα λεύκωμα – ψηφιακός δίσκος, που μεταξύ άλλων αποτελεί ωδή στον πολυαγαπημένο των δύο καλλιτεχνών Πόντο, στην Παναγία Σουμελά, στην πατρίδα των προγόνων τους Χάρσερα, στα δεινά όσων έζησαν τη Γενοκτονία και τον ξεριζωμό από τις πατρογονικές εστίες, στην οικογένεια αλλά και στους ανώνυμους κεμεντζετζήδες του Πόντου, οι οποίοι έχουν συντροφεύσει με τις μελωδίες τους αμέτρητες γενιές Ποντίων, σε χαρές και λύπες.

«Θα χαρακτήριζα τη συλλογή των ποιημάτων του θείου Μίμη ως ένα φυλακτό για τους Πόντιους απανταχού της Γης.

»Είχα την τιμή και τη χαρά να τα ενορχηστρώσω και να τα δώσουμε με τη μορφή τραγουδιών σε όσους αγαπούν την ποντιακή μουσική. Με αυτήν τη μουσική δουλειά αισθάνομαι ότι έκλεισε ένα ανοιχτό κεφάλαιο που είχα μέσα στην ψυχή μου, αφού αισθάνομαι ότι απέδωσα φόρο τιμής στους προγόνους μου, τους παππούδες μου και τις γιαγιάδες μου. Όλα τα ποιήματα του θείου Μίμη μυρίζουν Πόντο και συμβάλλουν στο να παραμείνει άσβεστη η φλόγα της μνήμης της ιστορικής πατρίδας μας», τονίζει στο pontosnews.gr ο Αλέξης Στεφανίδης, ο οποίος είναι και καθηγητής ποντιακής λύρας σε δημόσιο μουσικό σχολείο.

Τα τραγούδια του CD ερμηνεύει ο Μίμης Τσελεπίδης ο οποίος, κατά τον Αλέξη Στεφανίδη, «μπορεί να μην έχει την αριστουργηματική φωνή του Χρύσανθου, όμως, τραγουδάει μέσα από την ψυχή του και αποτελεί έναν γνήσιο εκφραστή της μουσικής και της παράδοσης του Πόντου».

Τι περιλαμβάνει το έργο

Το λεύκωμα-CD περιλαμβάνει 15 τραγούδια, το απόσταγμα της μελοποιημένης από τον Αλέξη Στεφανίδη ποίησης του Μίμη Τσελεπίδη. Επίσης, παρατίθενται οι στίχοι των τραγουδιών στην ποντιακή διάλεκτο, σε χειρόγραφη μορφή, αλλά και σε μετάφραση στη νεοελληνική από τον φιλόλογο Παύλο Ιντζέ.

Παράλληλα, στο βιβλίο υπάρχουν άλλα έξι (μη μελοποιημένα) ποιήματα του Μίμη Τσελεπίδη, πλήθος φωτογραφιών των δύο καλλιτεχνών από προσωπικές τους στιγμές αλλά και κάποιες που τραβήχτηκαν κατά τη διάρκεια της συνεργασίας τους, καθώς και τα βιογραφικά τους σημειώματα.

Τέλος, ο αναγνώστης θα βρει κείμενα, αναλύσεις και τοποθετήσεις ανθρώπων της τέχνης, της επιστήμης, της ιστορίας και της εκπαίδευσης των Ιωάννη Ανδρόνογλου, Καλλιόπης Ιωαννίδου, Μενέλαου Μιχαηλίδη, Θωμαΐδος Κιζιρίδου, Γιάννη Σαούλη, Βασίλη Μητκούδη και Παύλου Ιντζέ.

«Η πρώτη μου σκέψη ήταν να προχωρήσω μόνος μου στην έκδοση του βιβλίου και του CD, ωστόσο στην πορεία, όταν το ένα έφερε το άλλο, κατάλαβα ότι κάτι τέτοιο δεν θα ήταν εύκολο και ότι χρειάζομαι έναν επαγγελματία για να γίνει αυτό το βήμα. Έτσι, η έκδοση έγινε σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο “Αφοί Κυριακίδη”», λέει ο Αλέξης Στεφανίδης.

Πολύχρονες προσπάθειες

Περισσότερα από 15 χρόνια χρειάστηκαν για να ολοκληρωθεί το Καρδίας αναστέναγμαν, γεγονός που οφείλεται στο ότι οι δύο καλλιτέχνες έδωσαν βάρος σε κάθε λεπτομέρεια, προκειμένου να βγει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, αλλά και σε σειρά άλλων παραγόντων:

Στις περιοχές όπου ζουν (στην Αγροσυκιά Πέλλας ο Μίμης Τσελεπίδης και στα Γιαννιτσά ο Αλέξης Στεφανίδης), δεν είχαν τη δυνατότητα να βρουν ικανοποιητικό στούντιο για τις ηχογραφήσεις. Έτσι, έπρεπε να μεταβαίνουν στη Θεσσαλονίκη και κάτι τέτοιο δεν ήταν εύκολο να συμβαίνει συχνά, λόγω των λοιπών επαγγελματικών υποχρεώσεων του Αλέξη αλλά και της προχωρημένης ηλικίας του Μίμη.

«Από το 2007, όταν ήμουν φοιτητής ακόμα στο Τμήμα Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής του ΑΤΕΙ Ηπείρου, ο θείος Μίμης μού έλεγε ότι θέλει εγώ να κάνω την ενορχήστρωση των ποιημάτων του. Μου έλεγε χαρακτηριστικά “αυτοί οι στίχοι είναι δικοί σου, διότι σε εμπιστεύομαι ως μουσικό”. Όμως, επειδή είναι άνθρωπος που αγαπάει πολύ την ποντιακή μουσική και του αρέσει να… βασανίζει τους λυράρηδες, όταν πήγαινα στο σπίτι του, με έβαζε να του παίζω σχεδόν πέντε ώρες λύρα», λέει ο Αλέξης Στεφανίδης.

Έτσι, η δουλειά προχωρούσε με πολύ αργά βήματα, ενώ καθυστέρηση σημειώθηκε και μέχρι να πειστεί ο Μίμης Τσελεπίδης να ερμηνεύσει ο ίδιος τα τραγούδια.

«Εγώ του έλεγα ότι πρέπει να τραγουδήσει αυτός στο CD, ώστε τα ποιήματά του να ερμηνευτούν όπως ακριβώς τα αισθανόταν ο δημιουργός τους, δηλαδή ο ίδιος. Δεν μπορούσαμε να μεταβαίνουμε και πολύ συχνά στη Θεσσαλονίκη για τις ηχογραφήσεις, ενώ σε αρκετές από αυτές ο θείος Μίμης σταματούσε να τραγουδάει, επειδή έβαζε τα κλάματα, ενθυμούμενος την πρώτη του γυναίκα, την οποία έχασε πολύ νέα, αλλά και άλλους δικούς του ανθρώπους. Τελικά μέσα σε περίπου 15 χρόνια ηχογραφήσαμε 45 τραγούδια, τα 15 εκ των οποίων συμπεριλάβαμε στο CD. Τα υπόλοιπα θα εκδοθούν εν καιρώ», αναφέρει ο Αλέξης Στεφανίδης.

Ρωμανός Κοντογιαννίδης

• Το Καρδίας αναστέναγμαν κυκλοφορεί σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο «Αφοί Κυριακίδη Εκδόσεις ΑΕ». Το εξώφυλλο σχεδίασε ο Βασίλης Μητκούδης.