Μέσα σε χειροκροτήματα και με τη συγκίνηση να ηλεκτρίζει την ατμόσφαιρα, ο γνωστός Πόντιος δρομέας Γιώργος Ζαχαριάδης, κρατώντας στα χέρια του την κιτρινόμαυρη σημαία του Πόντου με τον μονοκέφαλο αετό, μπήκε στην αίθουσα του Βασιλικού Θεάτρου Θεσσαλονίκης. Τον συνόδευαν τα μέλη της ομάδας μπάσκετ του Συλλόγου Αποφοίτων Αμερικανικού Κολεγίου «Ανατόλια» και δύο μικρά παιδιά.
Όλοι τους φορούσαν τη γαλανόλευκη στολή του Αθλητικού Συλλόγου «Πόντος» του Κολεγίου «Ανατόλια» της Μερζιφούντας, με το γράμμα Π στο στήθος.
Η εκδήλωση-αφιέρωμα στον Συμεών Ανανιάδη, μαθητή, αθλητή και ταμία του Αθλητικού Συλλόγου «Πόντος», την οποία συνδιοργάνωσαν η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων (ΠΟΠΣ) και ο Σύλλογος Αποφοίτων Αμερικανικού Κολεγίου «Ανατόλια» Θεσσαλονίκης (συνέχεια του σχολείου στη Μερζιφούντα), μόλις ξεκινούσε.
Νωρίτερα, και παρά την πολύ έντονη βροχή που έπεφτε στη Θεσσαλονίκη, ο Γιώργος Ζαχαριάδης έτρεξε αρκετά χιλιόμετρα προς τιμήν του Συμεών Ανανιάδη. Από τις εγκαταστάσεις του Κολεγίου «Ανατόλια», στην Πυλαία, βρέθηκε στα Απολυμαντήρια, στην παραλία της Αρετσούς, όπου έφτασαν οι καραβιές με τους πρόσφυγες από την καθ’ ημάς Ανατολή, και από εκεί κατέληξε στο Βασιλικό Θέατρο.
«Σας καλωσορίζουμε σε ένα ταξίδι μνήμης προς τιμήν του σχολείου-πρόσφυγα από τη Μερζιφούντα. Εκατό χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων, με αίσθημα χρέους και βαθιά συγκίνηση, στρέφει το βλέμμα της στα δραματικά γεγονότα που προσδιόρισαν την ιστορία μας», τόνισε, μεταξύ άλλων, στην έναρξη της εκδήλωσης η πρόεδρος της ΠΟΠΣ, Χριστίνα Σαχινίδου.
«Ανθρωποεμπόριο η Συνθήκη της Λοζάνης»
«Απάνθρωπη» και «ανθρωποεμπόριο» χαρακτήρισε τη Συνθήκη της Λοζάνης η Χριστίνα Σαχινίδου, και σημείωσε ότι «οι πρόσφυγες δεν λύγισαν. Σύντομα ανασκουμπώθηκαν και μεγαλούργησαν. Τιμούμε τα χιλιάδες θύματα της Γενοκτονίας που πότισαν με το αίμα τους τη μικρασιατική γη, αλλά και όλους που επέζησαν. Κρατούμε άσβεστη τη μνήμη και ως φυλακτό στην καρδιά μας την Παναγία Σουμελά. Ευχόμαστε ποτέ ξανά τέτοια γεγονότα».
Από την πλευρά της η πρόεδρος του Συλλόγου Αποφοίτων Αμερικανικού Κολεγίου «Ανατόλια», Μαρία Χατζηδημητρίου, αναφέρθηκε στην ιστορία του σχολείου στον Πόντο και στη Θεσσαλονίκη, όπου «άνθησε, για να φωτίσει με παιδεία την κοινωνία της πόλης. Απόψε τιμούμε τους μαθητές και αποφοίτους μας που χάθηκαν στον Πόντο».
Για «ευλάβεια, με την οποία στεκόμαστε απέναντι στη σημαία του Πόντου και αποδίδουμε φόρο τιμής στα 353.000 θύματα της Γενοκτονίας» έκανε λόγο στο χαιρετισμό του ο υφυπουργός Μακεδονίας-Θράκης Σταύρος Καλαφάτης. «Ο αγώνας για τη Γενοκτονία θα συνεχιστεί, μέχρι να βρουν δικαίωση αυτές οι ψυχές που έχασαν τα πάντα, αλλά δεν χάθηκαν από τις δικές μας ψυχές», τόνισε.
«Αν δεν ήταν οι λεβέντες Πόντιοι, δεν θα είχαμε συναίσθηση της Γενοκτονίας», είπε ο εκπρόσωπος του περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Βενιαμίν Καρακωστάνογλου, ενώ ο πρόεδρος του Κολεγίου «Ανατόλια» Πάνος Βλάχος τόνισε ότι «το σχολείο μας δεν συνδέεται απλώς με τη μοίρα του ποντιακού ελληνισμού, αλλά ταυτίζεται με αυτήν».
Ωδή στα χώματα του Πόντου
Με τους ήχους της λύρας του νεαρού Κώστα Φουλίδη, ο οποίος έπαιξε έναν σκοπό-ωδή στα χώματα του Πόντου, συνεχίστηκε η εκδήλωση, για να πάρει το λόγο στη συνέχεια ο πρώην αντιπρόεδρος Εκπαίδευσης του Κολεγίου «Ανατόλια», Γιώργος Λυσαρίδης, ο οποίος σκιαγράφησε την πορεία του σχολείου στα 35 χρόνια λειτουργίας του στον Πόντο (1886-1921).
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην εκπαίδευση στον Πόντο από την επικράτηση των Οθωμανών μέχρι τον ξεριζωμό, σημειώνοντας ότι το ζενίθ της εντοπίζεται στο 1914.
Ο Γ. Λυσαρίδης είπε ακόμα ότι οι πρώτοι Αμερικανοί ιεραπόστολοι έφτασαν στον Πόντο το 1820, ενώ το 1886 ιδρύθηκε το Κολέγιο «Ανατόλια» της Μερζιφούντας, με οικονομική στήριξη Αρμενίων και Αμερικανών. Στη συνέχεια έκανε λόγο για το πρόγραμμα σπουδών του σχολείου, είπε ότι το 1909 ιδρύθηκε ο Αθλητικός Σύλλογος «Πόντος», και ολοκλήρωσε την ομιλία του με τα τραγικά γεγονότα που ξεκίνησαν για τους Έλληνες από το 1916.
«Τα μεσάνυχτα της 12ης προς 13 Φεβρουαρίου 1921 οι Τούρκοι εισέβαλαν στο κολέγιο και τότε επιβλήθηκε η πρώτη αναστολή λειτουργίας του σχολείου, με την προσχηματική κατηγορία ότι ο ελληνικός σύλλογος αποτελεί εστία αποσχιστικών ενεργειών. Οι Τσέτες εισήλθαν στο σχολείο με δύο εκατοντάδες μουλάρια, για να μεταφέρουν όπλα, που πίστευαν ότι θα βρουν.
»Στις 18 Μαρτίου 1921 το σχολείο έκλεισε οριστικά και πολλοί –μεταξύ αυτών και ο Συμεών Ανανιάδης– οδηγήθηκαν στα κατ’ επίφασιν Δικαστήρια Ανεξαρτησίας, όπου μετά από μήνες βασανισμών, απαγχονίστηκαν τον Σεπτέμβριο του 1921», είπε ο Γιώργος Λυσαρίδης.
Στο σημείο εκείνο η Χριστίνα Σαχινίδου ευχαρίστησε τον Ιβάν Σαββίδη, διότι «πάντοτε στηρίζει τον ποντιακό ελληνισμό και την ΠΟΠΣ», για να πάρει το λόγο στη συνέχεια ο δεύτερος κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης, και ανιψιός του Συμεών Ανανιάδη, Αντώνης Ανανιάδης, διδάκτορας Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Βερολίνου.
«Η Ρωμανία άντεξε, και μετά από 26 αιώνες ήρθε εδώ, να ανθίσει και πάλι στη μητέρα πατρίδα», είπε ο Αντώνης Ανανιάδης, για να αναφερθεί στη συνέχεια στον πολύ καλό φίλο του θείου του, Ευθύμη Κουζινό, σημειώνοντας ότι «οι δύο πολύ καλοί φίλοι θα είχαν διαφορετική τύχη, αν δεν υπερτερούσε για δύο ψήφους ο Συμεών στις εκλογές για την ανάδειξη ταμία του ελληνικού συλλόγου. Ήταν και οι δύο δραστήριοι στον αθλητικό σύλλογο “Πόντος’’ αλλά και στον μουσικό σύλλογο “Ορφέας’’. Ο Κουζινός κουβαλούσε πάντοτε μέσα του τον Συμεών και αναρωτιέται στο βιβλίο του, γιατί σε ένα γεγονός παθαίνουν πάντοτε οι πιο ταλαντούχοι. Πριν εκτελεστεί ο Συμεών, φώναξε “είμαι αθώος”», τόνισε ο Αντώνης Ανανιάδης.
Μιλώντας για το κολέγιο της Μερζιφούντας, είπε ότι παρείχε υψηλή παιδεία και «έφτιαχνε ανθρώπους καλλιεργημένους, με προσωπικότητες».
«Καταπληκτικός δρομέας και ποδοσφαιριστής»
Για τον Συμεών Ανανιάδη ο ανιψιός του είπε ότι ήταν καταπληκτικός δρομέας και εξαιρετικός ποδοσφαιριστής (έπαιζε στη θέση του δεξιού εξτρέμ) και ήθελε να σπουδάσει Ιατρική στη Βηρυτό και στη συνέχεια στη Βιέννη, αλλά οι δύσκολοι καιροί δεν του το επέτρεψαν.
«Ο Αλμπέρ Καμύ είπε για το ποδόσφαιρο ότι από αλλού τις περιμένεις και από αλλού έρχονται οι εξελίξεις. Έτσι και ο Συμεών. Από αλλού τις περίμενε και από αλλού ήρθαν οι εξελίξεις», υπογράμμισε ο Αντώνης Ανανιάδης.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στα τραγικά ιστορικά γεγονότα και στη θετική στάση των συμμάχων μας απέναντι στον Κεμάλ. «Το αποτέλεσμα ήταν να γίνει ο Κεμάλ αυτό που έγινε είκοσι χρόνια αργότερα ο Χίτλερ. Ο Κεμάλ επιδόθηκε σε γενοκτονίες, από τις οποίες διδάχθηκε ο Χίτλερ», τόνισε. «Πρέπει να διατηρούμε τη μνήμη μας ακμαία, διότι πρέπει να θυμάσαι, για να συγχωρήσεις. Έτσι θα καταλάβουμε και πώς ένιωσαν οι παππούδες μας όταν ήρθαν ως πρόσφυγες».
Τη σκυτάλη πήρε στη συνέχεια η Χορωδία του Κολεγίου «Ανατόλια», η οποία, υπό τις οδηγίες του μαέστρου Κωστίκα Τσολάκου, ερμήνευσε τον ύμνο του σχολείου «Έρχεται η αυγή» και το ποντιακό τραγούδι «Την πατρίδα μ’ έχασα».
Στη συνέχεια η σκηνή του θεάτρου γέμισε με τα μέλη των χορευτικών τμημάτων της Αδελφότητας Κρωμναίων Καλαμαριάς και της Καλλιτεχνικής Στέγης Ποντίων Βορείου Ελλάδος, τα οποία παρουσίασαν χορούς της Μερζιφούντας και του Ακ Νταγ Μαντέν.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τον παρουσιαστή της, ηθοποιό Λευτέρη Δημηρόπουλο, να σημειώνει ότι εκτός από τον Συμεών Ανανιάδη, είναι αφιερωμένη στη Μαρία Εγούτ, μέλος της Αδελφότητας Κρωμναίων Καλαμαριάς που έχασε τη ζωή της στο δυστύχημα των Τεμπών, αλλά και στα υπόλοιπα θύματα της σιδηροδρομικής τραγωδίας.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
