Στην αποφυγή δημιουργίας νέας γενιάς οφειλετών αποσκοπεί το οικονομικό επιτελείο με τις πρόσφατες παρεμβάσεις του, οι οποίες αφορούν είτε την αναβίωση των παλαιών ρυθμίσεων είτε την επιβράβευση με νέες ρυθμίσεις για εκείνους που κράτησαν «ζωντανές» τις ρυθμίσεις στις οποίες είχαν προχωρήσει – είτε σχετίζονται με τις επιχειρούμενες αλλαγές στον εξωδικαστικό συμβιβασμό.
Προ ημερών έγιναν οι σχετικές ανακοινώσεις από το υπουργείο Οικονομικών, και την προσεχή εβδομάδα αναμένεται να υπάρξουν οι νομοθετικές παρεμβάσεις.
Όπως τονίζεται από το οικονομικό επιτελείο, βασική επιδίωξη είναι να δοθεί σε όσους έχασαν τις ρυθμίσεις εξαιτίας αντικειμενικών δυσκολιών μία ακόμη ευκαιρία ώστε να είναι και πάλι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, ενώ παράλληλα, με τη νέα στοχευμένη ρύθμιση ουσιαστικά επιβραβεύεται η συνέπεια των οφειλετών.
Ταυτόχρονα, μέσα από τις επιχειρούμενες αλλαγές στον εξωδικαστικό συμβιβασμό, ουσιαστικά επιχειρείται να γίνει το συγκεκριμένο εργαλείο πιο φιλικό για τους οφειλέτες και συνάμα να αυξηθεί η πίεση προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων, ώστε να αποδεχθούν τις προτεινόμενες ρυθμίσεις.
Αναλυτικά όλα τα εργαλεία που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στο τραπέζι για τη ρύθμιση χρεών, όπως αυτά αποτυπώνονται από τις κυβερνητικές παρεμβάσεις:
1. Πάγια ρύθμιση: Παραμένει στο τραπέζι, ως λύση στην περίπτωση που ο οφειλέτης δεν μπορεί να κάνει χρήση κάποιας άλλης, πιο ευνοϊκής, από αυτές που ήδη υπάρχουν. Η εν λόγω ρύθμιση προβλέπει την εξόφληση χρεών σε 24 ή 48 δόσεις, αλλά και το είδος της οφειλής. Δεν μπαίνει κάποιο εισοδηματικό ή περιουσιακό κριτήριο. Ας δούμε τα κύρια χαρακτηριστικά της:
- Η ρύθμιση των οφειλών μπορεί να γίνει ακόμη και πριν καταστούν ληξιπρόθεσμες.
- Τρέχουσες και τακτικές οφειλές όπως ο ΦΠΑ, ο φόρος εισοδήματος και ο ΕΝΦΙΑ ρυθμίζονται σε έως 24 έντοκες δόσεις. Οι οφειλέτες όμως θα πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα το γεγονός ότι όσο περισσότερες είναι οι δόσεις που επιλέγονται, τόσο μεγαλύτερο είναι και το επιτόκιο. Αυτό σημαίνει ότι εάν κάποιος ρυθμίσει την οφειλή του σε έως 12 μηνιαίες δόσεις το επιτόκιο ανέρχεται στο 4,37%, για όσους εξοφλήσουν την οφειλή σε 13-24 μηνιαίες δόσεις το επιτόκιο ανεβαίνει στο 5,87%.
- Οι έκτακτες οφειλές ρυθμίζονται σε 25 έως 48 μηνιαίες δόσεις με επιτόκιο 5,87% σε ετήσια βάση. Σε αυτήν τη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν έκτακτες οφειλές νοικοκυριών και επιχειρήσεων, όπως για παράδειγμα φόροι κληρονομιάς, πρόστιμα, τόκοι, προσαυξήσεις που βεβαιώθηκαν μετά από ελέγχους κτλ.
2. Αναβίωση 120 δόσεων: Όλοι εκείνοι που ήταν ενταγμένοι στη ρύθμιση των 120 δόσεων και την απώλεσαν μέχρι και την 1η Φεβρουαρίου 2023, θα έχουν τη δυνατότητα να επανενταχθούν σε αυτήν υποβάλλοντας αίτηση έως και τις 31/7/2023, υπό την προϋπόθεση ότι θα καταβάλουν εφάπαξ δύο μηνιαίες δόσεις. Οι καταβολές που χάθηκαν θα προστεθούν στο τέλος της ρύθμισης. Στην περίπτωση που ο οφειλέτης έχει και άλλες αρρύθμιστες ληξιπρόθεσμες οφειλές –όπως για παράδειγμα απλήρωτες δόσεις από τον φόρο εισοδήματος του 2022 ή τον ΕΝΦΙΑ του ίδιου χρόνου–, έχει την υποχρέωση να τις εντάξει στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων ή, εάν αυτές είναι έκτακτες, σε αυτήν των 48 δόσεων. Η προθεσμία που έχει για το πράξει είναι ένας μήνας από την επικύρωση αναβίωσης της ρύθμισης των 120 δόσεων. Το επιτόκιο της ρύθμισης ανέρχεται στο 3%.
3. Αναβίωση 36 ή 72 δόσεων: Λίγο πολύ ισχύουν τα ίδια όπως και για τη ρύθμιση των 120 δόσεων. Έτσι, για να ενταχθούν εκ νέου, θα πρέπει να έχει χαθεί έως την 1η Φεβρουαρίου 2023, η αίτηση να υποβληθεί έως και τις 31 Ιουλίου και ταυτόχρονα να καταβληθούν εφάπαξ δύο μηνιαίες δόσεις. Στην περίπτωση που υπάρχουν και άλλες αρρύθμιστες ληξιπρόθεσμες οφειλές, υποχρεωτικά εντάσσονται στην πάγια ρύθμιση των 24 ή 48 δόσεων μέσα σε έναν μήνα από την ημερομηνία επικύρωσης της αναβίωσης της ρύθμισης. Οι 36 δόσεις είναι άτοκες και οι 37-72 δόσεις επιβαρύνονται με επιτόκιο 2,5%.
4. Ρύθμιση – επιβράβευση για τους συνεπείς με 36 ή 72 δόσεις: Στην κατηγορία αυτή μπορούν να ενταχθούν όλοι εκείνοι που κατέβαλαν κανονικά τις δόσεις των ρυθμίσεων 120 ή 72 δόσεων, στις οποίες είχαν ενταχθεί και ταυτόχρονα την 1η Νοεμβρίου του 2021, δεν είχαν ληξιπρόθεσμες ή αρρύθμιστες οφειλές. Υπάγονται οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μετά την 1η Νοεμβρίου του 2021. Το ελάχιστο ποσό της μηνιαίας δόσης καθορίζεται σε 30 ευρώ. Οι παραπάνω δόσεις είναι έντοκες. Εκείνοι που θα επιλέξουν τις 36 δόσεις το επιτόκιο ανέρχεται στο 4,37%, ενώ για όσους εξοφλήσουν την οφειλή σε 72 δόσεις το επιτόκιο ανέρχεται σε 5,87%. Με την ένταξη στη ρύθμιση ισχύουν τα ευεργετήματα που είχε και η ρύθμιση των 120 δόσεων (αποδέσμευση τραπεζικών λογαριασμών).
5. Μεταφορά από την πάγια ρύθμιση σε αυτή των 36-72 δόσεων: Σε αυτή την κατηγορία μπορούν να ενταχθούν οι συνεπείς οφειλέτες που δημιούργησαν ληξιπρόθεσμες οφειλές μετά την 1η Νοεμβρίου 2021 και έως και την 1η Φεβρουαρίου 2023 και ήδη τις έχουν ήδη εντάξει στην πάγια ρύθμιση των 24 ή 48 δόσεων. Αυτοί λοιπόν θα μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να εντάξουν την οφειλή τους στη νέα ρύθμιση των 36 ή 72 δόσεων. Παράλληλα αν την 1η Νοεμβρίου του 2021, υφίστανται ρυθμισμένες οφειλές στην πάγια ρύθμιση των 24 ή 48 δόσεων η οποία μεταγενέστερα χάθηκε και ταυτόχρονα βεβαιώθηκαν νέες οφειλές, μετά την 1η Νοεμβρίου 2021, τότε οι νέες αυτές οφειλές, δύνανται να ενταχθούν στη νέα ρύθμιση των 36 ή 72 δόσεων και ταυτόχρονα, εντός μηνός από την υπαγωγή των νέων οφειλών στη ρύθμιση των 36 ή 72 δόσεων, οι οφειλές της πάγιας που χάθηκαν υποχρεωτικά εντάσσονται εκ νέου στην πάγια ρύθμιση των 24 ή 48 δόσεων.
Τέλος, τις επόμενες μέρες θα υπάρξει τροπολογία με βελτιώσεις στο νόμο για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, που θα καθιστούν τον νόμο πιο φιλικό και εύχρηστο προς τον οφειλέτη και πιο δεσμευτικό για τις τράπεζες και τους services ώστε να προχωρήσουν σε ρυθμίσεις.
