Αντιμέτωπη με έναν πολύ δύσκολο ενεργειακά χειμώνα, ο οποίος ενδεχομένως να δοκιμάσει τη συνοχή της, είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ενόψει της Συνόδου Κορυφής που θα γίνει την Πέμπτη και την Παρασκευή, η Κομισιόν πρότεινε ένα νέο σχέδιο που περιλαμβάνει κοινές προμήθειες, μηχανισμό περιορισμού των τιμών, αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών και μείωση της ζήτησης.
Ο νέος κανονισμός έκτακτης ανάγκης αφορά την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου και τη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού.
Συγκεκριμένα, η Επιτροπή προτείνει κοινές αγορές για τη διαπραγμάτευση καλύτερων τιμών και την αποφυγή ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών-μελών. Το ρόλο αυτό θα αναλάβει ένας πάροχος υπηρεσιών που θα οργανώσει τη ζήτηση ομαδοποιώντας τις ανάγκες εισαγωγής αερίου, και αναζητώντας προσφορές στην αγορά.
Η συμμετοχή των κρατών-μελών σε κοινές προμήθειες θα είναι υποχρεωτική, για τη συγκέντρωση τουλάχιστον του 15% της πλήρωσης αποθήκευσης. Οι εταιρείες θα έχουν τη δυνατότητα να σχηματίσουν μια ευρωπαϊκή κοινοπραξία αγορών φυσικού αερίου, σύμφωνα με τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ.
Στόχος είναι οι από κοινού αγορές να βοηθήσουν τα μικρότερα κράτη-μέλη και ειδικότερα τις εταιρείες που βρίσκονται σε λιγότερο ευνοϊκή κατάσταση ως αγοραστές.
Επιπλέον, προτείνεται η δημιουργία νέου δείκτη τιμολόγησης για το Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (ΥΦΑ) έως τον Μάρτιο του 2023, και στο μεσοδιάστημα να υπάρξει μηχανισμός διόρθωσης των τιμών για τη θέσπιση ενός δυναμικού ορίου για τις συναλλαγές στο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο φυσικού αερίου (TTF).
«To ευρωπαϊκό χρηματιστήριο φυσικού αερίου δεν αντικατοπτρίζει πλέον με ακρίβεια την τιμή των συναλλαγών ΥΦΑ στην ΕΕ», τονίζει η Επιτροπή.
Ως εκ τούτου, προτείνει να αναπτυχθεί ένα συμπληρωματικό σημείο αναφοράς τιμών με τον ACER (ευρωπαϊκός οργανισμός για τη συνεργασία των ρυθμιστικών Αρχών ενέργειας), για την αντιμετώπιση αυτής της «συστημικής πρόκλησης». Το νέο σημείο αναφοράς θα εξασφαλίζει σταθερή και προβλέψιμη τιμολόγηση για τις συναλλαγές.
Μέχρι να γίνει το παραπάνω, η Επιτροπή προτείνει τη θέσπιση ενός προσωρινού μηχανισμού περιορισμού των τιμών μέσω του TTF, ο οποίος θα ενεργοποιείται όταν χρειάζεται. Ο μηχανισμός διόρθωσης των τιμών θα καθιερώσει σε προσωρινή βάση ένα δυναμικό όριο για τις συναλλαγές.
Σε ό,τι αφορά το μηχανισμό αλληλεγγύης, μέχρι τον Μάρτιο θα απαιτείται χαμηλότερη κατανάλωση φυσικού αερίου, με βάση τον κανονισμό του Συμβουλίου που προς το παρόν δεν αφορά τα νοικοκυριά. Η Επιτροπή τονίζει ότι «είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει την κατάσταση συναγερμού στην ΕΕ», ή να επανεξετάσει το στόχο μείωσης εάν τα τρέχοντα μέτρα αποδειχθούν ανεπαρκή.
Δεδομένου ότι δεν έχουν συνάψει όλα τα μέλη τις απαραίτητες διμερείς συμφωνίες αλληλεγγύης, προκρίνονται κανόνες που θα διασφαλίζουν ότι κάθε κράτος που αντιμετωπίζει έκτακτη ανάγκη θα λάβει αέριο από άλλα, με αντάλλαγμα μια «δίκαιη αποζημίωση».
Για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης θα δοθούν περίπου 40 δισ. ευρώ από το Ταμείο Συνοχής. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 10% της περιόδου 2014-2020.
«Οι νέες προτάσεις σε συνδυασμό με τα ήδη συμφωνημένα μέτρα για τη μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, την αποθήκευση φυσικού αερίου και την αναδιανομή των υπερβολικών κερδών του ενεργειακού τομέα, θα βελτιώσουν τη σταθερότητα στις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου αυτόν το χειμώνα και μετά», σημειώνει η Επιτροπή.
