Μια νέα… Σουμελά, τη Μονή Αλιτζίν στην κοιλάδα Μπαγιντίρ κοντά στην Άγκυρα, ανακάλυψαν οι Τούρκοι που ζητούν να αναστηλωθεί και να αναδειχθεί ως ένας σημαντικός τουριστικός προορισμός. Μάλιστα, αν και δεν μπορεί να δώσει συγκεκριμένα στοιχεία, ο ερευνητής της ιστορίας και του πολιτισμού της Άγκυρας Αμπντουλκερίμ Ερντογάν ισχυρίζεται ότι το συγκεκριμένο μοναστήρι είναι αρχαιότερο από τη Σουμελά, με μεγαλύτερη ιστορία.
Μιλώντας στο IHA, εξήγησε ότι υπάρχουν προφορικές μαρτυρίες σχετικά με την ονομασία της Μονής Αλιτζίν.
Κατά την επικρατούσα εκδοχή, οφείλεται στο όνομα ενός ληστή που είχε καταφύγει εκεί όταν το μοναστήρι ήταν εν λειτουργία – και αυτό ωστόσο είναι υπό εξέταση, καθώς σε οθωμανικά έγγραφα δεν υπάρχει κάποιος ληστής ονόματι Αλιτζίν.
Παρόλο που από το εσωτερικό δεν προκύπτει ότι ήταν μοναστική δομή, ο Αμπντουλκερίμ Ερντογάν θεωρεί ότι εξυπηρετούσε αυτό το ρόλο λόγω της γειτνίασης με το κάστρο Ασάρ πάνω στην Αρχαία Ρωμαϊκή Οδό, το οποίο έχει κηρυχθεί προστατευόμενος χώρος. Αυτή όμως είναι η προσωπική του άποψη, καθώς το κτήριο θα μπορούσε να ήταν οχυρό ή παρατηρητήριο.
Ο ερευνητής πάντως προσθέτει η κατασκευή σε βράχο που σχηματίστηκε από ηφαιστειακή τέφρα χρησιμοποιήθηκε σίγουρα μέχρι τη Βυζαντινή περίοδο. Η παρομοίωση με το μνημείο της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο οφείλεται στον τρόπο που η Μονή Αλιτζίν είναι ενσωματωμένη στο βράχο. Οι τοίχοι που παραμένουν όρθιοι έχουν τρεις σειρές παράθυρα και καλύπτουν έκταση 10 στρεμμάτων.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο Αμπντουλκερίμ Ερντογάν ζητά δημοσίως την αναστήλωση και την ανάδειξη της περιοχής όπου βρίσκεται η μονή, σημειώνοντας ότι είναι ένας ανεξερεύνητος «φυσικός και πολιτιστικός θησαυρός για την Άγκυρα».
