Ένα ιστορικό σπίτι στο λόφο του Κοπανά, στον Βύρωνα, θα ανακατασκευαστεί από τη δημοτική Αρχή, ώστε να μπορέσει να συνεχίσει ακάθεκτο τον υπερεκατονταετή βίο του και ταυτόχρονα να συνεχίσει να φιλοξενεί ένα μοναδικό για την Ελλάδα Κέντρο Τέχνης και Πολιτισμού.
Πρόκειται για την κατοικία της Ισιδώρας Ντάνκαν και του αδελφού της Ραϋμόνδου.
Σχεδιασμένο σύμφωνα με αρχαιοελληνικά πρότυπα, χτίστηκε το 1903 σε μια περιοχή που επέλεξε τότε η σπουδαία Αμερικανίδα χορεύτρια, ώστε να μπορεί να βλέπει την Ακρόπολη και να ατενίζει στο βάθος τον Σαρωνικό. Από τους ελάχιστους χώρους που είχαν χτιστεί ειδικά για το χορό, 120 χρόνια μετά συνεχίζει να στεγάζει την ίδια τέχνη. Το σπίτι αυτό αποτέλεσε και στέκι για μεγάλες μορφές της τέχνης και των γραμμάτων, όπως ο Άγγελος Σικελιανός (η αδελφή του Πηνελόπη είχε παντρευτεί τον Ραϋμόνδο Ντάνκαν), ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος κ.ά.
Σήμερα εκεί στεγάζεται το «Κέντρο Μελέτης Χορού Ισιδώρας και Ραϋμόνδου Ντάνκαν», το οποίο δημιουργήθηκε το 1980 και αποτελεί ένα δυναμικό κέντρο μελέτης και έρευνας της ορχηστικής τέχνης. Διατηρεί σχολή, αποτελεί σημείο συνάντησης της πρακτικής, της θεωρίας και της έρευνας για προγράμματα που εξερευνούν το εκπαιδευτικό και φιλοσοφικό υπέδαφος του χορού, φιλοξενεί χορευτικές ομάδες, καθώς και πειραματικά-ερευνητικά προγράμματα, προσφέρει χώρο υποστήριξης για νέους καλλιτέχνες, ενώ διαθέτει διεθνή δικτύωση, καθώς το 2006 έγινε ιδρυτικό μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Κέντρων Χορού – EDN (European Dance Houses Network). Την πενταετία 2010-2014 το Κέντρο μετείχε στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Modul-dance, το μεγαλύτερο πολιτιστικό πρόγραμμα χορού που επιδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, για την υποστήριξη ποιοτικών μορφών κινητικότητας των νέων καλλιτεχνών στην Ευρώπη.
«Για το δήμο μας αποτελεί προτεραιότητα η πολιτιστική κληρονομιά»
Τη δεκαετία του 1980 ο Δήμος Βύρωνα, θέλοντας να τιμήσει το έργο και την προσφορά της Ισιδώρας Ντάνκαν, ανέλαβε την ανακατασκευή του κτηρίου, οι εργασίες του οποίου ολοκληρώθηκαν το 1992. Ωστόσο, ο χρόνος άφησε πάλι τα σημάδια του, νέες και εκτεταμένες φθορές έκαναν την εμφάνισή τους κι έτσι η τωρινή δημοτική Αρχή έκρινε πως είναι αναγκαίο να υπάρξουν νέες εργασίες ανακατασκευής, τη μελέτη των οποίων ανέλαβε το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Αντικείμενο της συγκεκριμένης μελέτης είναι η ανακαίνιση του κτηρίου, αλλά και η ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου.
«Για εμάς είναι προτεραιότητα η πολιτιστική κληρονομιά», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Βύρωνα Γρηγόρης Κατωπόδης, και συνεχίζει: «Εκεί πάνω στο λόφο οι Ντάνκαν έχτισαν το σπίτι, το οποίο λειτούργησε ως ένα από τα πιο σημαντικά κέντρα πολιτισμού στις αρχές του περασμένου αιώνα. Στη συνέχεια έμεινε για χρόνια έρημο και αναξιοποίητο, όμως ανακαινίστηκε επί δημαρχίας Νικολαΐδη και τώρα λειτουργεί εκεί το Κέντρο Μελέτης Χορού και η Σχολή. Ωστόσο αυτά τα κτήρια χρειάζονται συντήρηση. Εμείς πάντα το φροντίζουμε, όμως τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργηθεί πολλές φθορές και στην ταράτσα και στον περιβάλλοντα χώρο, και χρειάζονται πλέον εκτεταμένες εργασίες».
Και προσθέτει: «Απευθυνθήκαμε στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και ανταποκρίθηκε αμέσως. Ανέλαβε τη χρηματοδότηση της μελέτης και στη συνέχεια για το κονδύλι των 400.000 ευρώ που απαιτείται, υποβάλλαμε αίτηση στην Περιφέρεια Αττικής. Συναντηθήκαμε με τον Γ. Πατούλη, συζητήσαμε και είπε ότι θα ενταχθεί στο πρόγραμμα της Περιφέρειας».
«Είναι μια Στέγη της χορευτικής τέχνης»
Το Κέντρο Ντάνκαν λειτουργεί με δύο στούντιο (12×12 τμ και 12×7 τμ). Το μεγάλο φιλοξενεί και παραστάσεις μικρής κλίμακας, καθώς μπορεί να χωρέσει έως και 100 θεατές. Υπάρχει ακόμη μια τρίτη αίθουσα που εξυπηρετεί τις συναντήσεις καλλιτεχνών, την έρευνα, την ανάγνωση, ενώ διαθέτει κουζίνα και αποδυτήρια.
Ως προς τη Σχολή, στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται μαθήματα ρυθμικής, κλασικού και σύγχρονου χορού, αυτοσχεδιασμού, ελληνικών παραδοσιακών χορών, ενώ τελευταία εντάχθηκαν και τα χορικά αρχαίου δράματος. Βασική κατεύθυνση του εκπαιδευτικού προγραμματισμού είναι η ανάπτυξη της τεχνικής, καθώς και της καλλιτεχνικής ευαισθησίας, αλλά και της κριτικής ικανότητας των μαθητών, η οποία ενθαρρύνεται με διαλέξεις, επισκέψεις μουσείων και παρακολουθήσεις χορευτικών παραστάσεων σε θέατρα.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπεύθυνη καλλιτεχνικού προγραμματισμού του Κέντρου Μελέτης Χορού, Πηνελόπη Ηλιάσκου, στάθηκε ιδιαίτερα στον πολυμορφικό χαρακτήρα του. «Το Κέντρο αντιστοιχεί σ’ ένα ευρωπαϊκό μοντέλο, σε μια Στέγη Χορού θα μπορούσαμε να πούμε, και καλύπτει όλες τις πτυχές της χορευτικής τέχνης. Όχι μόνο την εκπαίδευση, αλλά και την έρευνα, τη μελέτη, την ανταλλαγή απόψεων, το πειραματικό πεδίο. Μπορεί για παράδειγμα ένας χορογράφος που συλλαμβάνει μια ιδέα να την ερευνήσει, να την μελετήσει, να πειραματιστεί, και παράλληλα να βρει κι ένα στούντιο για να προωθήσει τη δουλειά του».
Σχετικά με την ανταπόκριση του κόσμου, η Π. Ηλιάσκου απαντά: «Είναι μεγάλη. Φιλοξενούμε ομάδες, παραστάσεις, δημιουργούμε δράσεις που προσελκύουν τον κόσμο, και παρουσιάζουμε και δικές μας δουλειές.
»Μας απασχολούν και άλλα ζητήματα, όπως τώρα το πώς μπορεί να συνδεθεί η τέχνη του χορού με παγκόσμια θέματα σαν την κλιματική αλλαγή, και δουλεύουμε πάνω σ’ αυτό».
Το Κέντρο Μελέτης Χορού λοιπόν έχει μια μοναδικότητα και η Πηνελόπη Ηλιάσκου συμπληρώνει: «Η προσπάθεια είναι να γίνει σε εθνικό επίπεδο. Το να βοηθήσει η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι δυνατό, και ν’ αγκαλιάσει τα κέντρα καλλιτεχνικής δημιουργίας. Αυτό που κάνει ο δικός μας δήμος μακάρι να το ακολουθήσουν κι άλλοι δήμοι στη χώρα, ας πούμε μέσα από τα ΔΗΠΕΘΕ, να στραφούν και στο χορό. Απλώς το δικό μας Κέντρο έχει το δίπολο, που είναι φυσικά το ιστορικό λόγω της Ισιδώρας Ντάνκαν και το σύγχρονο για τη μελέτη και την εκπαίδευση χορού».
