Πόσο παγκόσμιες και διαχρονικές είναι, εν τέλει, οι παράμετροι που κρίνουν κάθε πόλεμο, και πώς διαλέγεται η Ιστορία με την τρέχουσα επικαιρότητα του πολέμου; Ερωτήματα σαν αυτά προκύπτουν από την αφηγηματική έκθεση-εγκατάσταση «Ελευσίνα & Επανάσταση» που εγκαινιάζει η 2023 Ελευσίνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, στις 3 Ιουνίου (19:30), στο πάρκινγκ του Παλαιού Ελαιουργείου Ελευσίνας (Κανελλοπούλου 1).
Η ιστορικού περιεχοµένου έκθεση είναι βασισμένη σε σπάνιο αρχειακό υλικό, πραγματεύεται τη σχέση της Ελευσίνας με την Επανάσταση του 1821, και αναπτύσσεται σε δύο μέρη που συνομιλούν και αλληλοσυμπληρώνονται: την in situ εικαστική εγκατάσταση «Θραύσματα» και την αφηγηματική ιστορική εγκατάσταση «Πολεμική Σκηνή».
Η εγκατάσταση «Θραύσματα» επιχειρεί να συνθέσει το αποτύπωμα της παράστασης «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» του Διονύσιου Σολωμού, σε σκηνοθεσία Ελένης Ευθυμίου, που παρουσιάστηκε τον Ιούνιο 2021, στο ίδιο σημείο.
Οι στίχοι του ποιήματος που χρησιμοποιήθηκαν τότε, διαμοιράζονται σε 60 στήλες από καθρέπτη, παραπέμποντας σε στρατιωτική μονάδα παραταγμένη ή και σε κοιμητήριο. Μεταφέροντας στον χρόνο και τον χώρο τους στίχους του ποιητικού έργου του εθνικού μας ποιητή, δίδουν στους επισκέπτες την ευκαιρία να δουν τον εαυτό τους ως πολιορκημένους Μεσολογγίτες και να στοχαστούν πάνω στη δική τους πραγματικότητα: πώς θα ήταν, εάν η ζωή τους τοποθετούσε σε εκείνη την ιστορική συγκυρία.
Η εγκατάσταση «Πολεμική Σκηνή» στέκει απέναντι στα «Θραύσματα» δημιουργώντας ένα διάλογο και προσκαλώντας το κοινό να ανακαλύψει τη σχέση της Ελευσίνας με την Επανάσταση του 1821.
Λόγω της τοποθέτησης της εγκατάστασης εντός μιας πολεμικής σκηνής (τέντας), γίνεται παραλληλισμός με στρατηγείο οπλαρχηγού του 19ου αιώνα, ενώ η αφήγηση δίνει έμφαση στο τοπικό στοιχείο. Τίθενται τα ερωτήματα: ποιοι ήταν οι τοπικοί πρωταγωνιστές που συνήθως προσπερνά η «επίσημη» Ιστορία, ποιες ήταν οι παράμετροι και οι ιδιαιτερότητες του τόπου, που διαμόρφωσαν την έκβαση των γεγονότων; Καθώς, η πορεία και η συμμετοχή της ευρύτερης περιοχής της Ελευσίνας στα γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης αποτελούν ένα ξεχωριστό κεφάλαιο.
- Η αφηγηματική έκθεση-εγκατάσταση «Ελευσίνα & Επανάσταση» θα διαρκέσει έως τις 26 Ιουνίου. Την επιμελείται η Ερατώ Κουτσουδάκη, η επιστημονική επιμέλεια είναι του Στέφανου Καβαλλιεράκη, με την πολύτιμη συμβολή τοπικών ιστοριοδιφών και συλλεκτών. Με την υποστήριξη της Κοινωφελούς Επιχείρησης Δήμου Ελευσίνας.
