«Στο Καραμπουρνάκι κατεβήκαμε. Τίπουτα! Τίπουτα! Κάτω στον άμμο! Άμα δεν είχες γνωστό εκεί να σε πάρει, εκεί θα πήγαινες με τη σειρά σου, όπως όλοι. Εκεί ερχότανε τα κάρα του δήμου, μαζεύαν τα σκουπίδια, μαζεύαν τους νεκρούς, απ’ τα πόδια κι απ’ τους ώμους, τους πετούσαν μέσα. Και από κει πηαίναν απάνω, ανοίγαν το λάκκο, όπως ήταν όλοι, ένας, δύο ήταν, τρεις ήτανε, τους ρίχναν μέσα και τέλος. Ε, άστα αυτά…».
Τα παραπάνω λόγια ανήκουν στον Γιώργο Αμαραντίδη, πρόσφυγα από την Τραπεζούντα του Πόντου που βρήκε καταφύγιο στην Καλαμαριά, ένας από τους χιλιάδες που πέρασαν από τα Απολυμαντήρια, το χώρο που σήμερα επιθυμία όλων είναι να γίνει τόπος ιστορικής μνήμης.
Στα Απολυμαντήρια βρέθηκε τη Δευτέρα ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Καλαμαριά για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Αφού τέλεσε επιμνημόσυνη δέηση, κατόπιν έριξε στη θάλασσα ένα στεφάνι όσο οι ψαράδες κρατούσαν αναμμένους πυρσούς στις βάρκες τους.
«Τόπος προσκυνήματος, λοιπόν, εθνικού και θρησκευτικού κοινωνικού προσκυνήματος είναι ο τόπος αυτός, και όχι τόπος περιηγητικού ενδιαφέροντος. Και ημείς ως προσκυνητές ήρθαμε από την Κωνσταντινούπολη, από το Φανάρι της Ορθοδοξίας και της Ρωμιοσύνης, που είναι το κεντρικό ταμείο του πόνου και των καημών του γένους», τόνισε.
Από τη μεριά του ο μητροπολίτης Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς Ιουστίνος πρότεινε να δημιουργηθεί ένας χώρος που θα προβάλλεται σε αναπαράσταση το μαρτύριο των προσφύγων, «προκειμένου οι νέοι και οι επισκέπτες να γνωρίζουν τι συνέβη εκεί πριν από 100 χρόνια».
Συνεχίζοντας το «ταξίδι» στην προσφυγική μνήμη, ο Οικουμενικός Πατριάρχης εγκαινίασε τη φωτογραφική έκθεση «Εποχή Μικράς Ασίας», και το απόγευμα παρακολούθησε την εκδήλωση ‘Πάρθεν, που διοργανώθηκε προς τιμή του στο Παλατάκι.
Το συμφωνικό έργο διανθίστηκε με απαγγελίες και μελοποιημένα ποιήματα των Κωνσταντίνου Καβάφη και Κωστή Παλαμά, η εικόνα και τα συναισθήματα ενισχύθηκαν από τη σιωπηλή θεατρική δράση των ηθοποιών, το οπτικοποιημένο φωτογραφικό υλικό και βίντεο, ενώ το έργο έφτασε στην κορύφωσή του με τον τελετουργικό πυρρίχιο.
Το καλλιτεχνικό αυτό εγχείρημα ήταν μία συνεργασία τεσσάρων φορέων του Δήμου Καλαμαριάς, του Μουσείου Φωτογραφίας, «Χρήστος Καλεμκερής», του Ποντιακού Πολιτιστικού Συλλόγου Καλαμαριάς «Οι Μίθριοι», της Μικτής Χορωδίας του Δημοτικού Ωδείου Καλαμαριάς και των μελών της Θεατρικής Αγωγής του Τμήματος Παιδείας του Δήμου Καλαμαριάς.
