Πρώτο κόμμα στη Βόρεια Ιρλανδία αναδείχθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία του το Σιν Φέιν, η πρώην πολιτική πτέρυγα του IRA, εξασφαλίζοντας το 29% των ψήφων. «Σήμερα είναι μία πολύ σημαντική ώρα αλλαγής. Είναι μία καθοριστική στιγμή για την πολιτική και το λαό μας», δήλωσε η επικεφαλής Μισέλ Ο’ Νιλ.
Το Σιν Φέιν ζητά να ξεκινήσει δημόσιος διάλογος για τη δημιουργία μιας ενιαίας Ιρλανδίας. Βασικός αντίπαλος το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP) που τάσσεται υπέρ της παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο – έλαβε το 21,3% των ψήφων.
Βέβαια, η απόφαση για αλλαγή στο καθεστώς εξαρτάται από τη βρετανική κυβέρνηση η οποία θα πρέπει να οργανώσει δημοψήφισμα – εάν αποφασιστεί κάτι τέτοιο, θα χρειαστούν χρόνια μέχρι τις κάλπες.
Εντούτοις, η νίκη του Σέιν Φέιν είναι ιστορική καθώς βάζει τέλος σε έναν αιώνα κυριαρχίας των φιλοβρετανικών κομμάτων που στηρίζονται κατά κύριο λόγο από τους προτεστάντες. Έτσι, επιβεβαιώθηκαν οι δημοσκοπήσεις που έδειχναν επικράτηση των εθνικιστικών και καθολικών τάσεων.
Τρίτος πόλος του πολιτικού συστήματος στη Βόρεια Ιρλανδία είναι το διακοινοτικό Κόμμα Συμμαχίας, το οποίο πέτυχε το καλύτερο εκλογικό αποτέλεσμά του.
Το πρώτο κόμμα έχει το δικαίωμα να προτείνει τον δικό του υποψήφιο για τη θέση του Πρώτου Υπουργού (πρωθυπουργού) της κυβέρνησης, η οποία υποχρεωτικά θα είναι πολυκομματική. Όμως οι διαφωνίες του Σιν Φέιν με το DUP σημαίνουν ότι αυτός ο διορισμός μπορεί να καθυστερήσει για μήνες.
Ποια είναι η Μισέλ Ο’ Νιλ
Η Μισέλ Ο’Νιλ πέτυχε κάτι που φαινόταν αδύνατο στον έναν αιώνα της ταραχώδους ιστορίας της Βόρειας Ιρλανδίας: Ενδεχομένως να γίνει η πρώτη επικεφαλής εθνικιστικής κυβέρνησης.
Στην προεκλογική της εκστρατεία ασχολήθηκε με θέματα της καθημερινότητας (τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας, τη στεγαστική κρίση και το κόστος ζωής), ενώ έβαλε σε δεύτερο πλάνο τον ιστορικό στόχο του Σιν Φέιν, την ένωση του νησιού.
Τις τελευταίες εβδομάδες επαναλάμβανε ότι θα ήθελε να γίνει «η πρώτη υπουργός όλων», ζητώντας αλλαγή, έστω και αν εδώ και πολλά χρόνια συμμετέχει και η ίδια στη Νομοθετική Συνέλευση του Μπέλφαστ ως αντιπρόεδρος.
Η Μισέλ Ο’Νιλ προέρχεται από τη νέα γενιά πολιτικών που αναδείχθηκε μετά την ειρηνευτική συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής του 1998, με την οποία τερματίστηκαν οι «Ταραχές», τα 30 έτη συγκρούσεων μεταξύ των εθνικιστών (καθολικών) και των ενωτικών (προτεσταντών).
Στην εφηβεία της την επηρέασε ιδίως ο πατέρας της, Μπρένταν Ντόρις, πρώην κρατούμενος ως μέλος του IRA και στη συνέχεια πολιτικός, εκλεγμένος με το Σιν Φέιν. Ένας θείος της είχε φυλακιστεί επίσης, ενώ ένας ξάδελφος μέλος του IRA σκοτώθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Στα 21 της εντάχθηκε στο Σιν Φέιν. Εξελέγη βουλευτής για τη Βόρεια Ιρλανδία για πρώτη φορά το 2007, ενώ το 2010 εξελέγη δήμαρχος –η πρώτη γυναίκα– στο Ντάνγκαμον, την περιφέρειά της. Είναι ιδιαίτερα επικοινωνιακή και προσελκύει τους νέους με τις αριστερές ιδέες της.
Ανέλαβε υπουργός Γεωργίας το 2011 και υπουργός Υγείας το 2016. Στις 23 Ιανουαρίου 2017, μετά την παραίτηση του Μάρτιν ΜακΓκίνες, ανέλαβε την ηγεσία του Σιν Φέιν στη Βόρεια Ιρλανδία.
Το 2019 στο συνέδριο του κόμματος δήλωσε: «Η μόνη λύση στο χάος του Brexit είναι η ένωση. Το ερώτημα δεν είναι να μάθουμε το εάν αλλά το πότε θα διεξαχθεί το δημοψήφισμα για την επανένωση».
Στις 11 Ιανουαρίου 2020 εξελέγη αντιπρόεδρος της Βόρειας Ιρλανδίας στους κόλπους της κυβέρνησης του DUP. Όταν παραιτήθηκε ο προερχόμενος από το DUP πρωθυπουργός Πολ Γκίβαν, στις 4 Φεβρουαρίου, μπήκε αυτόματα τέλος και στη δική της θητεία λόγω του καθεστώτος της υποχρεωτικής συγκυβέρνησης.
Η Μισέλ Ο’ Νιλ είναι μητέρα δύο ενήλικων παιδιών, το πρώτο από τα οποία γεννήθηκε όταν εκείνη ήταν 16 ετών. Συχνά αναφέρεται στις δυσκολίες που αντιμετώπιζε ως έφηβη μητέρα και τονίζει ότι η ίδια ήταν τυχερή αφού μπορούσε να βασίζεται στη στήριξη της οικογένειάς της ώστε να συνεχίσει τις σπουδές της. Σε ηλικία 18 ετών παντρεύτηκε τον Πάντι Ο’Νιλ, από τον οποίο ωστόσο πήρε διαζύγιο πριν από μερικά χρόνια.
