Αμέριστη ήταν η αγάπη του ποντιακής καταγωγής μητροπολίτη Δράμας Παύλου για την ιστορία και την παράδοση του ελληνισμού του Ευξείνου Πόντου.
Η αγάπη αυτή ήταν κινητήριος δύναμη για το έργο που διετέλεσε πριν και αφότου εξελέγη στη Μητρόπολη Δράμας από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας στις 5 Οκτωβρίου 2005, μέχρι σήμερα που εκοιμήθη σε ηλικία μόλις 59 ετών.
Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί την Τρίτη 3 Μαΐου στις 17:30 στον Μητροπολιτικό Ναό Εισοδίων της Θεοτόκου Δράμας, προεξάρχοντος του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου. Η ταφή θα γίνει στη Μονή Αναλήψεως (Σίψα).
Αγάπη που αποτυπώνεται μέσα από το πλούσιο συγγραφικό και εκδοτικό του έργο για τον ποντιακό ελληνισμό, από τις ενέργειες που κίνησε για τη μεταφορά στο μοναστήρι του Βερμίου τεμαχίων λειψάνων των κτητόρων της Παναγίας Σουμελά του Πόντου, Οσίων Βαρνάβα και Σωφρονίου, καθώς και αποτμήματος λειψάνων του Αγίου Ευγενίου πολιούχου Τραπεζούντος, μεταξύ άλλων.
Η ενασχόληση και ο σεβασμός απέναντι στην ιστορία και την παράδοση του ελληνισμού του Ευξείνου Πόντου σφυρηλατήθηκε μέσα από τις αφηγήσεις των γιαγιάδων του, και ιδιαίτερα της προγιαγιάς του, την οποία ακολουθούσε στα σπίτια συμπατριωτών του όπου στα παρακάθια άκουγε διηγήσεις για την πατρίδα και για τα τραγικά γεγονότα της ιστορίας των Ποντίων και για την έξοδο από τις πατρογονικές τους εστίες – όπως είχε επισημαίνει σε παλαιότερη συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στο pontosnews.gr.
Ο μακαριστός μητροπολίτης καταγόταν από την Αργυρούπολη και την Τραπεζούντα. Μετά τον ξεριζωμό και την έλευση των προσφύγων στην Ελλάδα η οικογένεια του πατέρα του εγκαταστάθηκε στη Ραχιά Βέροιας και αυτή της μητέρας του στη Νάουσα.
Ο ίδιος (κατά κόσμον Αλέξανδρος Αποστολίδης) γεννήθηκε στη Βέροια το 1963. Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του σπούδασε στην Εκκλησιαστική Σχολή της Λαμίας όπου και αποφοίτησε. Και συνέχισε τις σπουδές του. Το 1988 εισήχθη στη Θεολογική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, και το 2002 έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα.
Όσο για την πορεία του στην Εκκλησία, χειροτονήθηκε διάκονος το 1983 και πρεσβύτερος το 1988, υπό του μακαριστού μητροπολίτη Βέροιας Παύλου. Διετέλεσε εφημέριος του ναού Οσίου Αντωνίου, πολιούχου της Βέροιας, και το 1991 εξελέγη ηγούμενος της Μονής Παναγίας Σουμελά και αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ομώνυμου ιδρύματος.
Η κλίση του στα εκκλησιαστικά πράγματα ήταν έντονη από τότε που θυμόταν τον εαυτό του. Κλίση η οποία καλλιεργήθηκε από τη σχέση της οικογένειάς του με την Εκκλησία.
«Η προγιαγιά μου, Ελένη Κωφίδου-Σιαμανίδου, από την ενορία Σιαμανάντων της Κρώμνης και ανιψιά του εθνομάρτυρα Ματθαίου Κωφίδη, την οποία πρόλαβα εν ζωή, μου είχε διδάξει την ορθόδοξη ευσέβεια της Ρωμιοσύνης. Με το χεράκι της με οδήγησε στην ενορία του Αγίου Δημητρίου Νάουσας, όπου κατοικούσαμε», είχε αναφέρει στο pontosnews.gr.
Είχε μάλιστα αναφερεθεί και στο θέμα της αναγώρισης της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού: «Η διοίκηση της Εκκλησίας της Ελλάδος ούτε κάνει, ούτε έχει διάθεση να κάνει κάτι για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού. Πέρα από κάποιες κινήσεις εντυπωσιασμού ή ανάγκης δεν κάνει τίποτα».
Το ταξίδι στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο
Ο μητροπολίτης Δράμας προσέφερε την ψυχή του σε κάθε του λειτούργημα. Όπως στη Μονή Παναγίας Σουμελά στο Βέρμιο, όπου επί 13 χρόνια διακόνησε όσους πιστούς ταξίδευαν μέχρι εκεί, αναζητώντας στήριξη και παρηγοριά.
Ένα όμοιο ταξίδι έκανε και εκείνος προς τη μονή, ήδη από τα παιδικά του χρόνια, εφοδιάζοντας την ψυχή του με μετέπειτα γνώριμες εικόνες.
Τις «ρουφούσε» ο αμφιβληστροειδής του κάθε φορά που μετέβαινε στα υψώματα της Καστανιάς για να τιμήσει τα Εννιάμερα από την Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου, στην Παναγία Σουμελά. Το ταξίδι εκείνο ξεκινούσε το πρωί, έξω από τα εργοστάσια του Λαναρά, στο Συνοικισμό, στη Νάουσα, με λεωφορεία που είχε νοικιάσει η Εύξεινος Λέσχη Ποντίων Νάουσας.
Η ζωντανή αυτή εικόνα χρονολογείται στο τέλος Αυγούστου του 1972. Την είχε περιγράφει ο ίδιος στο pontosnews.gr.
Η θέρμη, ο ζήλος και η αφοσίωσή του ήταν επίσης στο μέγιστο, όταν κλήθηκε να υπηρετήσει, από το 2005, το ποίμνιό του ως μητροπολίτης Δράμας.
Πάντοτε έτοιμος να κοινωνήσει λόγια αγάπης, αλλά και να επιτελέσει το ποιμαντορικό του έργο, χωρίς να αφήσει να «γλιστρήσει» ούτε στάλα από το σεβασμό που «φωλιάζει» στην ψυχή του για την ιστορία και την παράδοση του τόπου που γεννήθηκαν οι πρόγονοί του. Τον Πόντο.
Το έργο του
Πλούσιο και πολύπλευρο ήταν το έργο του μακαριστού Παύλου. Ανάμεσα σε άλλα, είχε επιμεληθεί στη μονή πολύ σημαντικά και μεγάλης συναισθηματικής αξίας αντικείμενα από τον Πόντο, τα οποία είχε τοποθετήσει με τα ίδια του τα χέρια και με μεγάλο σεβασμό στο κειμηλιοφυλάκειο.
Πριν από το διορισμό του ως ηγούμενος στην Παναγία Σουμελά, διετέλεσε Α’ αντιπρόεδρος – εκπρόσωπος της Μητρόπολης Βέροιας στο Διοικητικό Συμβούλιο του ιδρύματος. Σε εκείνο το διάστημα πρότεινε στη διοίκηση και μετέφερε στη μονή τα λείψανα του μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθου, του μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Αθηνών, από το Α’ Νεκροταφείο της πρωτεύουσας.
Μετά από ενέργειές του βρέθηκαν και μεταφέρθηκαν στο μοναστήρι του Βερμίου τεμάχια λειψάνων των κτητόρων της Παναγίας Σουμελά του Πόντου, Οσίων Βαρνάβα και Σωφρονίου, καθώς και απότμημα λειψάνων του Αγίου Ευγενίου πολιούχου Τραπεζούντος.
Παράλληλα, μέσα από το συγγραφικό του έργο συνέβαλε να γίνουν περισσότερο γνωστές, άγνωστες σε πολλούς, πτυχές της ιστορίας, της παράδοσης, αλλά και της θρησκευτικής κληρονομιάς του Πόντου.
Ο ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος
Η μνήμη και ο σεβασμός είναι διάχυτα στο ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος – Νέα Σουμελά στη Δράμα, τον οποίο ο αφιέρωσε στη μνήμη των θυμάτων του ποντιακού ελληνισμού, ώστε να αποτελεί ένα ζωντανό μνημείο.
Τον σκοπό αυτό υπενθυμίζει στους πιστούς και η επιγραφή «Τον υπέρ πίστεως και πατρίδος μαρτυρησάντων Ποντίων αιωνία η μνήμη», που είχε επανατοποθετήσει στο κτηριακό συγκρότημα. Την ίδια επιγραφή είχε τοποθετήσει πρώτος ο πρώτος κτήτορας, Μητροπολίτης Λαυρέντιος, στον πρώτο ναό, το 1927.
Εκτός όμως από την επιγραφή, η μνήμη κυριαρχεί στο εσωτερικό του ναού με εικόνες-ενθύμια από τις αλησμόνητες πατρίδες. Στην Αγία Τράπεζα προορίζεται να τοποθετηθεί κατά τα εγκαίνια χώμα από διάφορες περιοχές της ιστορικής πατρίδας, του Ευξείνου Πόντου, καθώς και ιερά κειμήλια.Τα βαζάκια με χώμα από διάφορα μέρη του Πόντου ήταν τοποθετημένα στο γραφείο του Μητροπολίτη.
Για την ανάπαυση της ψυχής του μακαριστού Παύλου προσευχήθηκε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος τελώντας τρισάγιο στον πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι:
