Μαθαίνω ποντιακά: Το τσέπλιν και οι φράσεις του

Το τσόφλι του αβγού αλλά και κάθε σκληρού καρπού είναι το τσέπλιν της ποντιακής διαλέκτου, που προέρχεται από το ουσιαστικό εξώφλοιον.

Επίσης, απαντάται ως τζέφλι στα γλωσσικά ιδιώματα Οινόης και Σινώπης, ως τζέπλιν στης Κερασούντας, ως τζέπλι στον Όφη, ως τζέπλ΄ στης Αμισού, Κοτυώρων, Σάντας και Τραπεζούντας και ως τζέπλον επίσης στης Χαλδίας.

Σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού υπάρχουν οι εξής φράσεις:

• Το κάστανον εξέβεν α σο τζέφλιν ατου κι εκλώστεν έφτυσεν ατο ή είπεν: «Φτου κι απόθεν εξέβα». Λέγεται ειρωνικά για όσους αποφεύγουν να κάνουν αναφορά στην ταπεινή τους καταγωγή.
• Ο κόχλον πα σο τσέπλ’ν ατ’ βασιλέας έν. Σημαίνει ότι και το σαλιγκάρι στο τσόφλι του είναι βασιλιάς, άρα ο καθένας εξουσιάζει το σπίτι του.
• Εσέβεν σο τσέπλ’ν ατ’. Δηλαδή μπήκε στο καβούκι του. Μεταφορικά λέγεται για αυτόν που κλείστηκε στον εαυτό του, δείλιασε, σιώπησε.
• Ακόμαν ’κι εξέβεν ασ’ σο τσέπλ’ν ατ’ (ή ατ’ς) και τσιβίζ’. Κυριολεκτικά σημαίνει: ακόμη δεν βγήκε από το τσόφλι του (ή της) και κελαηδάει. Λεγόταν για το νέο ή τη νέα που ερωτοτροπούσαν πρόωρα.