«Αφού κατάφερα να επιβιώσω από τον Χίλερ, θα επιβιώσω και από τον Πούτιν. Θα νικήσουμε!» Στη στάση της αυτή εμμένει η Άννα Στρισκόβα, επιζήσασα του Ολοκαυτώματος, στον Γερμανό (με ιταλικές ρίζες) φωτογράφο Λουίτζι Τοσκάνο, ο οποίος καθημερινά προσπαθεί να την πείσει να εγκαταλείψει, με τη βοήθειά του, την Ουκρανία, από την αρχή των πολεμικών συγκρούσεων, για να βρει ασφαλές καταφύγιο.
Η θαραλέα της απάντηση έχει τις ρίζες της σε βάθος χρόνου.
Η Άννα Στρισκόβα, έζησε ως βρέφος τη φρίκη του πολέμου, όταν βρέθηκε στα χέρια του διαβόητου Γερμανού γιατρού Γιόζεφ Μένγκελε, στο στρατόπεδο-κολαστήριο του Άουσβιτς Μπίρκεναου, καταφέροντας να γλιτώσει, ως εκ θαύματος, από τα διαβολικά πειράματα του «αγγέλου του θανάτου».
Η Άννα Στρισκόβα ζει στο Κίεβο μαζί με την κόρη της, και την ιστορία της μεταφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Λουίτζι Τοσκάνο. Ο ίδιος τη γνώρισε πριν από εννέα χρόνια, φωτογραφίζοντάς την για το πρότζεκτ του «Lest we forget» (Να μην ξεχάσουμε), στο πλαίσιο του οποίου απαθανάτισε τα πρόσωπα 400 επιζώντων του Ολοκαυτώματος ταξιδεύοντας από τις ΗΠΑ, τη Γερμανία και την Ολλανδία ως το Ισραήλ, τη Λευκορωσία, την Ουκρανία και τη Ρωσία.
Έκτοτε ο Λουίτζι Τοσκάνο διατηρεί στενή επαφή με την Άννα Στρισκόβα, ετοιμάζοντας και ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή της. Με το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία προσπάθησε να την πείσει να εγκαταλείψει τη χώρα.
«Έχω πάρα πολλές επαφές και θα μπορούσα να της εξασφαλίσω από την πρώτη στιγμή -πολύ προτού τα πράγματα πάρουν την τροπή που έχουν πάρει- τη διαφυγή της, να τη φέρω στα πολωνικά σύνορα. Αυτή, ωστόσο, αρνείται πεισματικά. Τόσο η ίδια όσο και η κόρη της που μένει μαζί της και τη φροντίζει. Νομίζω πως είναι ένα μείγμα πατριωτισμού και φόβου αυτό που νιώθει και καθώς έχει μάθει να κοιτάει κατάματα τους φόβους της, επέλεξε να μείνει εκεί. Μου λέει συνέχεια: “Λουίτζι, θα νικήσουμε. Δεν έχω τίποτα να χάσω”», αφηγείται ο Λουίτζι Τοσκάνο στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Από το Άουσβιτς στο πολιορκούμενο Κίεβο
Η Άννα Στρισκόβα «ήταν μόλις ενάμιση έτους, όταν οδηγήθηκε μαζί με τους γονείς της στο Άουσβιτς- Μπίρκεναου, όπου η μητέρα και ο πατέρας της εκτελέστηκαν αμέσως από τους ναζί και εκείνη βρέθηκε στα χέρια του διαβόητου Μένγκελε», θυμάται ο Λουίτζι Τοσκάνο και εξηγεί πως οι μόνες πληροφορίες που κατόρθωσε να βρει στα αρχεία για την οικογένειά της είναι ότι βρέθηκε στο Άουσβιτς με τους γονείς της από το Μινσκ και πως είναι η μόνη επιζήσασα της οικογένειας.
Η Άννα Στρισκόβα σώθηκε ως εκ θαύματος και αργότερα υιοθετήθηκε από ένα ζευγάρι Ουκρανών.
Μεγαλώνοντας προσπάθησε να ξορκίσει τον φόβο που είχε φωλιάσει στην ψυχή της για τους γιατρούς, σπουδάζοντας η ίδια Ιατρική. «Ήταν πολύ μικρή, όμως ο πόνος ήταν τόσο δυνατός όταν χάρασσαν στο μικρό χεράκι της τον αριθμό (κρατουμένου) ή μετέπειτα τα όσα έζησε στα χέρια του Μένγκελε», λέει ο Λουίτζι Τοσκάνο, προσθέτοντας ότι εκείνο που τον δίδαξε η Άννα Στρισκόβα ήταν η σχέση με το φόβο.
«Μου είπε: “Λουίτζι, αν φοβάσαι κάτι δεν πρέπει να φεύγεις μακριά, αλλά να προχωράς κατά πάνω του”. Μου είπε ότι φοβόταν τόσο πολύ τους γιατρούς ύστερα από την τραυματική εμπειρία που έζησε ως παιδί και ο μόνος τρόπος που βρήκε για να ξορκίσει τους φόβους της και να αντιμετωπίσει τους εφιάλτες της ήταν να γίνει και η ίδια γιατρός», σημειώνει ο Γερμανός φωτογράφος, εξηγώντας πως ήταν το τραύμα στην ψυχή της εκείνο που μεγαλώνοντας, προσπάθησε να βρει τρόπους για να το επουλώσει.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Σοφία Παπαδοπούλου
