Σφοδρές μάχες και αδιάκοποι βομβαρδισμοί συνθέτουν το σκηνικό του πολέμου που είναι σε εξέλιξη στην Ουκρανία για 8η ημέρα, την ώρα που σήμερα αναμένεται ένας νέος γύρος διαπραγματεύσεων για την κατάπαυση του πυρός, επί λευκορωσικού εδάφους στην πόλη Μπρεστ.
Στις πρώτες συνομιλίες της Δευτέρας η Ρωσία και η Ουκρανία έκαναν σχεδόν μηδενική πρόοδο. «Το σημείο κλειδί των διαπραγματεύσεων είναι η άμεση κατάπαυση πυρός και η αποχώρηση των δυνάμεων από το έδαφος της Ουκρανίας» είναι η θέση που εκφράζει ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένκσι.
Κίεβο, Χάρκοβο, Μαριούπολη και Χερσώνα είναι στο επίκεντρο της σύγκρουσης. Πολλές ισχυρές εκρήξεις ακούστηκαν το πρωί στην ουκρανική πρωτεύουσα, με τους κατοίκους να σπεύδουν στα καταφύγια. Ουκρανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι η Χερσώνα είναι στα χέρια του ρωσικού στρατού – πρόκειται για πόλη 290.000 κατοίκων στη νότια Ουκρανία.
Εγκλήματα πολέμου
Χθες το βράδυ ο γενικός εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης, ο Βρετανός Καρίμ Καν, ανακοίνωσε την άμεση έναρξη έρευνας για την κατάσταση στην Ουκρανία, όπου καταγγέλλεται ότι διαπράττονται εγκλήματα πολέμου.
«Το έργο μας για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων άρχισε», τόνισε.
Η εισαγγελική έρευνα πήρε το πράσινο φως 39 κρατών-μελών του διεθνούς θεσμού. Περιλαμβάνονται όλα τα μέλη της ΕΕ, η Ελβετία, η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία, καθώς και χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπως η Κολομβία και η Κόστα Ρίκα.
Σύμφωνα με τον Καρίμ Καν υπάρχουν «εύλογες αιτίες» για να θεωρηθεί ότι από την 21η Νοεμβρίου 2013 έχουν διαπραχθεί εγκλήματα που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου .
«Η εισαγγελική έρευνα συμπεριλάβει όλες τις καταγγελίες, παρελθούσες και παρούσες, για εγκλήματα πολέμου, για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία απ’ όλα τα μέρη στην επικράτεια της Ουκρανίας, από τον οποιονδήποτε», πρόσθεσε.
Η Ουκρανία δεν είναι κράτος-μέλος, αλλά το 2014 αποδέχθηκε τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου. Η Ρωσία έχει αποσυρθεί από το Καταστατικό της Ρώμης, το κείμενο με το οποίο ιδρύθηκε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Προσφυγική κρίση
Την ίδια ώρα, πάνω από 1 εκατ. είναι οι πολίτες που έχουν εγκαταλείψει την Ουκρανία, σύμφωνα με την εκτίμηση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες.
«Μέσα σε μόλις επτά ημέρες γίναμε μάρτυρες της εξόδου ενός εκατομμυρίου προσφύγων από την Ουκρανία σε γειτονικές χώρες», ανέφερε ο ύπατος αρμοστής Φιλίπο Γκράντι μέσω Twitter, και πρόσθεσε: «Για πολλά εκατομμύρια άλλους, μέσα στην Ουκρανία, είναι καιρός να σιωπήσουν τα όπλα, ώστε να μπορέσει να διανεμηθεί ανθρωπιστική βοήθεια που θα σώσει ζωές».
Σήμερα οι υπουργοί Εσωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντώνται εκτάκτως για να εξετάσουν την πρόταση της Κομισιόν να προσφερθεί μαζικά προσωρινή προστασία στους πρόσφυγες που εγκατέλειψαν την Ουκρανία.
«Όλοι όσοι έφυγαν για να σωθούν από τις βόμβες του Πούτιν είναι ευπρόσδεκτοι στην Ευρώπη», ανέφερε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η πρόταση προβλέπει να επιτραπεί στους πρόσφυγες να υποβάλουν αιτήσεις για να τους χορηγηθεί προσωρινή προστασία σε οποιοδήποτε κράτος-μέλος της ΕΕ. Η προστασία αυτή θα ισχύσει αρχικά για έναν χρόνο, αλλά μπορεί να παραταθεί κατά άλλα δύο, αν υπάρξει σχετική απόφαση από τα κράτη-μέλη για αυτό.
Η οδηγία θα επιτρέψει επίσης να χαλαρώσουν οι έλεγχοι στα σύνορα, ώστε να είναι ταχύτερη και ευκολότερη η απομάκρυνση από τα ουκρανικά εδάφη. Ανάμεσα στα κράτη-μέλη που έχουν υποδεχθεί μεγάλους αριθμούς προσφύγων είναι η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Ρουμανία.
