Δεν είναι λίγες οι φορές που η απόφαση για να κάνουμε δίαιτα μετατέθηκε από… Δευτέρα, χωρίς ποτέ να προσδιορίσουμε ποια Δευτέρα θα είναι αυτή. Η υπόθεση δίαιτα κρύβει αναβλητικότητα, ενοχές και πολλές κρυμμένες θερμίδες εκεί που δεν περιμένει κανείς.
Ο διαιτολόγος-διατροφολόγος Νικόλαος Μαντίκας μίλησε στο pontosnews.gr και μας κάνει να δούμε την υπόθεση δίαιτα από άλλη οπτική γωνία.
Ο κορονοϊός είχε συνέπειες και στο βάρος μας. Η απώλεια όμως των κιλών της καραντίνας αποδείχθηκε για πολλούς πως δεν είναι και τόσο εύκολη υπόθεση. Για την ακρίβεια έγινε κάτι που θα κάνουμε από… Δευτέρα. Τι ευθύνεται για την αναβλητικότητά μας να ξεκινήσουμε δίαιτα;
Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ του «θέλω» και του «αποφασίζω» πραγματικά, να χάσω κιλά. Το αποφασίζω είναι το ρήμα που φέρνει ισχυρές αντιστάσεις στους πειρασμούς, που δείχνει πραγματική πυγμή, που δείχνει διάθεση να πάω μέχρι τέλους και όχι απλά να χάσω λίγα κιλά. Μερικοί λόγοι για τους οποίους ένα άτομο αναβάλει την έναρξη μιας δίαιτας μπορεί να είναι το άγχος και η αγωνία του ατόμου σχετικά με το αν θα τα καταφέρει, η μη αντοχή στην αναμονή μέχρι το επιθυμητό αποτέλεσμα, η λανθασμένη αντίληψη της στέρησης και της πείνας και ο φόβος της αποτυχίας από προηγούμενες προσπάθειες.
Γιατί απογοητευόμαστε και εγκαταλείπουμε τη δίαιτα που έχουμε ξεκινήσει;
Βασικός λόγος της διακοπής μιας δίαιτας είναι ότι θέλουμε να χάσουμε τα κιλά σε ιδιαίτερα σύντομο χρονικό διάστημα, κάτι που μας οδηγεί στο να βάζουμε ακραίους και μη ρεαλιστικούς στόχους, με αποτέλεσμα ακόμα και η απώλεια 2-3 κιλών σε ένα μήνα να μας φαίνεται μικρή! Ειδικά τα πολλά παραπάνω κιλά είναι αποτέλεσμα ετών και είναι φυσικό και λογικό να μην φύγουν μέσα σε π.χ. δύο εβδομάδες.
Επίσης πολλές φορές αισθανόμαστε μεγάλες τύψεις και φοβερές ενοχές ακόμα και αν κάνουμε μια μικρή και «ανθρώπινη» παρασπονδία, βυθιζόμενοι έτσι στην σκέψη ότι καταστρέψαμε την προσπάθειά μας και άρα δεν έχει νόημα να συνεχίσουμε. Δεν χρειάζεται λοιπόν να είμαστε τόσο ενοχικοί και πρέπει να καταλάβουμε πως και τα «σκαμπανεβάσματα» είναι μέρος του ταξιδιού αυτού!
Το φύλο και η ηλικία παίζουν ρόλο για την επιλογή της δίαιτας και στο πόσο δύσκολο είναι να χάσουμε τα επιπλέον κιλά;
Η ηλικία και το φύλο είναι δυο κατεξοχήν βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τις θερμίδες που καίμε και επομένως αυτό που αποκαλούμε «βασικό μεταβολικό ρυθμό». Για παράδειγμα ένας άνδρας 40 ετών με ύψος 1,75 και βάρος 85 κιλά δαπανά 300-400 θερμίδες περισσότερες σε σχέση με μια γυναίκα που έχει ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά. Ακόμα, για κάθε δεκαετία που περνάει μετά την ηλικία των 40 καίμε 80-100 θερμίδες λιγότερες.
Το να έχουμε όμως χαμηλότερο μεταβολισμό δεν σημαίνει ότι είμαστε καταδικασμένοι και πως δεν μπορούμε να χάσουμε κιλά.
Στο γραφείο μου έχουν έρθει άνθρωποι που είναι πάνω από 70 ετών και τα έχουν καταφέρει περίφημα χάρη στην πειθαρχία τους, στην αποφασιστικότητά τους και στην προσήλωσή τους. Είτε έχεις ένα αυτοκίνητο χαμηλού κυβισμού είτε ένα μεγάλου κυβισμού αν ξέρεις να οδηγείς αργά ή γρήγορα θα φτάσεις στον προορισμό σου!
Υπάρχει δίαιτα που να ταιριάζει σε όλους ή τελικά είναι… προσωπική υπόθεση για τον καθένα μας;
Δεν υπάρχει μια δίαιτα που να ταιριάζει σε όλους, όπως δεν υπάρχει ένα νούμερο παπουτσιού που να εφαρμόζει σε όλους. Το πρόγραμμα διατροφής πρέπει να είναι εξατομικευμένο, δηλαδή να είναι ένα διατροφικό πρόγραμμα που να έχει σχεδιαστεί ειδικά για σένα, βασισμένο στις δικές σου μοναδικές ανάγκες, προτιμήσεις αλλά και σχεδιασμένο λαμβάνοντας υπόψιν την καθημερινότητά σου και το επάγγελμά σου. Φυσικά αξιολογούνται τυχόν ιατρικά θέματα αλλά και η ένταση/συχνότητα της φυσικής δραστηριότητας.
Τι πρέπει να περιμένουμε όταν ξεκινάμε δίαιτα;
Στο άκουσμα της λέξης «δίαιτα» συχνά, μας έρχονται στο μυαλό όροι όπως «πείνα», «στερήσεις», «απαγορεύσεις» Αυτό δεν ισχύει στην πράξη. Σίγουρα κάποιοι περιορισμοί είναι αναπόφευκτοι αλλά όχι σε τόσο μεγάλο βαθμό όσο αναμένουμε και νομίζουμε. Επίσης εκεί που θα πρέπει να εστιάσουμε είναι στην αντικατάσταση των κακών διατροφικών συνηθειών με καλύτερες και να καταλάβουμε πως δεν ευθύνεται ένα συγκεκριμένο τρόφιμο στο ότι παίρνουμε κιλά, αλλά ένα σύνολο κακών διατροφικών συμπεριφορών! Επίσης μπορούμε να αδυνατίσουμε ακόμα και χωρίς το κλασσικό χαρτί της δίαιτας, με το να κρατάμε απλά ένα ημερολόγιο καταγραφής τροφίμων με το οποίο θα εντοπίζουμε τσιμπολογήματα ή κακές διατροφικές επιλογές ώστε παράλληλα με αυξημένη φυσική δραστηριότητα να χάσουμε κιλά!
Πώς μπορούμε να χάσουμε βάρος με ασφάλεια; Πόσο μπορεί μια εξαντλητική δίαιτα να βλάψει τον οργανισμό μας;
Οι express δίαιτες, είτε μέσω του αυστηρού περιορισμού θερμίδων (κάτω από 1.200 θερμίδες), είτε μέσω της απαγόρευσης ολόκληρων ομάδων τροφίμων (συνήθως «ένοχοι» υδατάνθρακες), μπορεί να έχουν πολύ σοβαρές συνέπειες (επιβράδυνση του μεταβολισμού, αναιμία, κατάπτωση του ανοσοποιητικού), ιδίως αν κάποιος τις ακολουθεί μακροπρόθεσμα. Πολλές φορές η γρήγορη-βίαιη απώλεια βάρους είναι πλασματική γιατί ουσιαστικά το άτομο δεν χάνει λίπος (που είναι το ζητούμενο), αλλά έχει απώλεια υγρών και μυϊκής μάζας. Αυτές οι δίαιτες εξαντλούν τον οργανισμό και οδηγούν σε υπερφαγικά επεισόδια, επαναπρόσληψη κιλών και στο τέλος σε παραίτηση λόγω διατροφικής κούρασης!
Υπάρχουν κάποιοι που χάνουν πιο εύκολα βάρος;
Όλοι μπορούμε να χάσουμε κιλά αρκεί να το πάρουμε απόφαση και να έχουμε διάθεση για κάποιες αλλαγές στην καθημερινότητά μας. Εάν ακολουθούμε πιστά το διατροφικό μας πλάνο χωρίς να τσιμπολογάμε, αν αυτοσχεδιάζουμε και βάλουμε λίγη κίνηση στη ζωή μας, τότε η απώλεια βάρους είναι βέβαιη!
Υπάρχουν βέβαια κάποιοι συνάνθρωποί μας που είναι πιο τυχεροί και έχουν καλύτερο μεταβολισμό σε σχέση με κάποιους άλλους.
Αυτό όμως δεν πρέπει να δρα αποθαρρυντικά αλλά ίσα-ίσα να πεισμώνουμε περισσότερο και να αποδεικνύουμε ότι και οι λιγότερο τυχεροί χάνουμε μια χαρά και με σταθερό ρυθμό! Σας εξομολογούμαι πως και εγώ ο ίδιος δεν έχω καθόλου καλό μεταβολισμό όμως κατάφερα να τον βελτιώσω κατά πολύ κάνοντας 5 φορές την εβδομάδα άσκηση!
Υπάρχουν τροφές που οι περισσότεροι από εμάς θεωρούν «ακίνδυνες» αλλά στην πραγματικότητα λειτουργούν επιβαρυντικά για το βάρος μας;
Υπάρχουν αρκετά τρόφιμα «παγίδες» τα οποία υποτιμούν πολλοί θερμιδικά γιατί φαινομενικά είναι υγιεινά. Οι υγιεινές θερμίδες, ωστόσο μετράνε το ίδιο με τις ανθυγιεινές στο σύνολο των θερμίδων. Κάποια τέτοια παραδείγματα είναι τα επιδόρπια γιαουρτιού ή οι χυμοί που περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης και δεν μας κρατάνε χορτάτους. Επίσης οι έτοιμες «σαλάτες» οι οποίες συχνά περιέχουν dressing, παξιμάδια, τυριά με υψηλά λιπαρά ή και αλλαντικά μπορεί να έχουν μέχρι και 1.000 θερμίδες!
Ακόμα, οι ξηροί καρποί, το ταχίνι, τα βούτυρα των ξηρών καρπών (όπως το αμυγδαλοβούτυρο) και το αβοκάντο έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά που σημαίνει ότι σε μεγάλες ποσότητες θα αποδώσουν και πολλές θερμίδες.
Μεγάλη παγίδα είναι και τα φρούτα καθώς για παράδειγμα ένα μεσαίο φρούτο περιέχει τους ίδιους υδατάνθρακες με μια λεπτή φέτα ψωμί!
Συνήθως ο πανικός να χάσουμε κιλά μάς πιάνει πριν το καλοκαίρι. Πώς πρέπει να λειτουργήσουμε ώστε να έχουμε και αποτέλεσμα και να μην απογοητευτούμε αφού δεν θα έχουμε στο χρόνο που έχουμε ορίσει;
Οι στόχοι πρέπει να είναι εφικτοί, μετρήσιμοι και ρεαλιστικοί. Δεν χρειάζεται πανικός και άγχος όταν έχουμε κατά νου τη διατήρηση ή την απώλεια βάρους. Αυτό που χρειάζεται πραγματικά είναι να είμαστε σε εγρήγορση (που πρακτικά σημαίνει μεσαίο επίπεδο άγχους που είναι και το πιο δημιουργικό άλλωστε). Δηλαδή να παρακολουθούμε το βάρος μας, να αυτοελεγχόμαστε, να αγαπήσουμε τη ζυγαριά ώστε να δράσουμε άμεσα στα 2-3 πρώτα κιλά που θα πάρουμε.
Αλλά το βασικότερο όλων είναι να κάνουμε πραγματικά κτήμα μας τις καλές διατροφικές συνήθειες που αποκτήσαμε κατά την διατροφική μας προσπάθεια καθώς έτσι θα αποφύγουμε το φαινόμενο γιο-γιο, δηλαδή τη σταδιακή μέσα στον χρόνο επαναπρόσληψη των χαμένων κιλών.
Κανένα τρόφιμο δεν μας παχαίνει ή δεν μας αδυνατίζει από μόνο του.
Κανείς δεν αδυνάτισε τρώγοντας μια σαλάτα όπως και κανείς δεν πάχυνε τρώγοντας δύο κομμάτια πίτσα! Κατά τη γνώμη μου, η σωστή οργάνωση και προετοιμασία των γευμάτων μας αλλά και η φυσική δραστηριότητα είναι οι δύο βασικές αρχές πάνω στις οποίες αξίζει να εστιάσουμε. Τέλος, μικρά μυστικά που έχουν να κάνουν με τη διαχείριση των τροφίμων που βάζουμε σπίτι μας, με τη διαχείριση του συναισθηματικού φαγητού / τσιμπολογήματος και με τη διαχείριση του κοινωνικού φαγητού μπορούν επίσης να συμβάλλουν στην δια παντός διατήρηση του σωματικού μας βάρους!
Αγαθή Χατζή
