Χτισμένος στο ανατολικό άκρο του Πεδίου του Άρεως, ανάμεσα σε πεύκα και κυπαρίσσια, ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους αποτελεί σημείο αναφοράς στην Αθήνα, καθώς η αγιογράφηση έχει γίνει «διά χειρός Φώτη Κόντογλου», του επιδραστικότερου ζωγράφου-αγιογράφου της σύγχρονης Ελλάδας.
Ωστόσο, το πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα της εκκλησιαστικής ζωγραφικής του Κόντογλου είναι παραδομένο στη φθορά του χρόνου, ηττημένο από την υγρασία και τις κακές εργασίες συντήρησης.
Μόλις πριν από λίγες ημέρες ολοκληρώθηκε η μελέτη αποκατάστασης καθώς ο ναός εντάχθηκε σε ΕΣΠΑ από το υπουργείο Πολιτισμού και ως ένα έργο στο πλαίσιο των δράσεων για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, όπως είπε η Λίνα Μενδώνη.
Ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους θεωρείται δώρο των Μικρασιατών στην Αθήνα, καθώς ανεγέρθηκε μεταξύ των ετών 1928-1936 στη θέση μεταβυζαντινού ναού με δαπάνες προσφύγων που κατοίκησαν στην ευρύτερη περιοχή του Πολυγώνου. Ο Φώτης Κόντογλου, αν και περιζήτητος αγιογράφος τη δεκαετία του 1950, δέχτηκε να αναλάβει την ιστόρηση του σχετικά μικρού αυτού ναού.
Άλλωστε, γεννημένος στο Αϊβαλί, ταυτίστηκε με τους «φυγάδες μικρασίας και βωμούς και ιερά λιπόντες», όπως έχει γράψει.
Η εικονογράφηση κράτησε τέσσερα χρόνια, από το 1954 έως το 1958. Ξεκίνησε από τον κόγχη με τη Θεοτόκο στον τύπο της Βλαχερνίτισσας (1954) και ακολούθησε έναν χρόνο αργότερα η εικονογράφηση του τρούλου σε τρεις χρωματικές ζώνες: τον Παντοκράτορα σε ερυθρωπό βάθος, έναν κύκλο κυανόμαυρο και έναν πράσινο, ανάλογο με το χρωματικό βάθος της Πλατυτέρας.
Ιδιαίτερη φροντίδα έχει η απεικόνιση στα σφαιρικά τρίγωνα των Ευαγγελιστών με φανταστικά οικοδομήματα, ζωγραφισμένα με λεπτομερή σχεδίαση και αρμονικά χρωματισμένα.
Στους τοίχους περιλαμβάνονται σκηνές από το Δωδεκάορτο (Μεταμόρφωση, Ανάσταση, Κοίμηση), εκτεταμένες παραστάσεις από το μαρτύριο του Αγίου Χαραλάμπους και μεγάλο αριθμό μεμονωμένων μορφών αποστόλων, ιεραρχών, μαρτύρων και οσίων.
Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το ζωγραφικό σύνολο του τέμπλου, καθώς αυτό είναι χτιστό, δεν αποτελείται δηλαδή από φορητές δεσποτικές εικόνες, αλλά από εξαιρετικές τοιχογραφίες, τις οποίες ο Φώτης Κόντογλου ενέταξε σε ένα σύνολο που αναπαριστά ζωγραφικά την αρχιτεκτονική του τέμπλου με ερυθρωπούς κιονίσκους και πράσινα κιονόκρανα.
Το επιστύλιο θυμίζει περισσότερο επίτιτλο χειρογράφου, ενώ στο κάτω μέρος υπάρχει ζωγραφισμένη ποδέα. Όλες οι δεσποτικές εικόνες έχουν πράσινο έδαφος και μαύρο κάμπο, ακολουθώντας μεταβυζαντινά πρότυπα.
