100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: Οι προκλήσεις, οι στόχοι, οι εκδηλώσεις

Τις εγκρίσεις του υπουργείου Πολιτισμού αναφορικά με τις προτάσεις που κατέθεσε για την επέτειο των 100 χρόνων από τη μεγαλύτερη τραγωδία του ελληνισμού, τη Μικρασιατική Καταστροφή, προκειμένου να τιμηθεί η μνήμη των θυμάτων αλλά και να τονιστεί ότι οι πατρίδες που χάθηκαν θα μείνουν αλησμόνητες, αναμένει η Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος (ΟΠΣΕ), σύμφωνα με τα όσα είπε στο pontosnews.gr ο πρόεδρός της και δημοσιογράφος Αντώνης Οραήλογλου.

Η ΟΠΣΕ έχει ήδη συγκροτήσει μια ειδική επιτροπή που εργάζεται πυρετωδώς για τη διοργάνωση εκδηλώσεων σε ολόκληρη τη χώρα.

Ωστόσο, ο σημαντικότερος στόχος είναι η φετινή χρονιά μνήμης να αποτελέσει την αφετηρία για την αναδιοργάνωση των κινημάτων των απογόνων των προσφύγων και με μεγαλύτερο δυναμισμό να διεκδικηθούν εκκρεμή ζητήματα.  

«Η φετινή χρονιά, το 2022, έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό μιας και συμπληρώνονται 100 χρόνια από την κορύφωση της Μικρασιατικής Καταστροφής. Η Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος αποδίδει πολύ μεγάλη σημασία για διάφορους λόγους στην επέτειο αυτή, και άρχισε πολύ νωρίς την προετοιμασία της, παρά τις δυσκολίες που όλοι αντιμετωπίζουμε λόγω της πανδημίας.

»Έχουμε ήδη υποβάλει προτάσεις, αλλά το υπουργείο μέχρι την ώρα αυτή δεν έχει απαντήσει ποιες εγκρίνει. Η ΟΠΣΕ δεν περιορίζεται στην κατεύθυνση αυτή, αλλά συνεργάζεται με περιφέρειες και δήμους που δείχνουν ενδιαφέρον και διάθεση για οργάνωση εκδηλώσεων. Ήδη εγκρίθηκαν προτάσεις για εκθέσεις φορεσιών, μαγειρικής των Ελλήνων της καθ’ ημάς Ανατολής, έκδοσης βιβλίων και άλλες», λέει ο πρόεδρος της ΟΠΣΕ.

Η ειδική επιτροπή

Ειδικότερα, και σύμφωνα με τον Αντώνη Οραήλογλου, η πρώτη κίνηση της ΟΠΣΕ ήταν η σύσταση ειδικής επιτροπής, η οποία αποτελείται από μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της και από επιστήμονες γνώστες των θεμάτων του προσφυγικού ελληνισμού.

Πρόεδρος ανέλαβε ο δικηγόρος Αθηνών Κωνσταντίνος Κατερινόπουλος και συμμετέχουν οι ιστορικοί Βλάσης Αγτζίδης και Μιχάλης Βαρλάς, αλλά και ο καθηγητής Εθνομουσικολογίας και Ανθρωπιστικής Ανθρωπολογίας Λάμπρος Λιάβας. Από την Ομοσπονδία παίρνουν μέρος ο αντιπρόεδρός της Γιάννης Τριανταφυλλίδης, ο ταμίας Κώστας Αναγνωστάκης και τα μέλη Μαριάννα Μαστροσταμάτη και Μαρία Δραγάτση.

«Η επιτροπή συνεδριάζει τακτικά. Αφού προσδιόρισε τους στόχους, επεξεργάστηκε προτάσεις των πρωτοβάθμιων σωματείων-μελών της. Στη συνέχεια καταθέτει τις επεξεργασμένες προτάσεις της στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΟΠΣΕ, το οποίο τις εγκρίνει και τις καταθέτει με τη σειρά του στο υπουργείο Πολιτισμού.

»Αυτό καθώς τον Μάρτιο του 2021 η Λίνα Μενδώνη ζήτησε τη συνεργασία όλων των δευτεροβάθμιων προσφυγικών οργανώσεων για την από κοινού διοργάνωση εκδηλώσεων σε όλη την Ελλάδα», λέει ο Αντώνης Οραήλογλου.

Σύμφωνα και με την εισήγηση της ειδικής επιτροπής, η επέτειος των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή θα πρέπει να είναι η αφετηρία για:

• Την ανασυγκρότηση του οργανωμένου χώρου των απογόνων των προσφύγων του 1922.
• Τον καθορισμό των στόχων και εδραίωσης ενός παμπροσφυγικού κινήματος που θα περιλαμβάνει όλες τις ομάδες που έφτασαν στον σημερινό ελλαδικό χώρο ύστερα από εκείνη τη στρατιωτική ήττα (Πόντιοι, Ίωνες, Βιθύνιοι, Καππαδόκες, Πισίδιοι, Ανατολικοθρακιώτες κ.λπ.),
• Τη διεκδίκηση διαφόρων εκκρεμών ζητημάτων, όπως η ανταλλάξιμη περιουσία, αλλά και αιτημάτων, όπως η δημιουργία μεγάλων εθνικών μουσείων στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη για τον ελληνισμό της καθ’ ημάς Ανατολής.
• Την αποσαφήνιση των ιστορικών σταθερών για την περίοδο 1908-1922 και την αντιπαράθεση με τον προκλητικό αναθεωρητισμό.
• Την προβολή στην υπόλοιπη ελληνική κοινωνία (Ελλάδας, Κύπρου και διασποράς) της σημασίας που είχε εκείνη η ιστορική στιγμή για τη μετέπειτα διαμόρφωση της Ελλάδας και των εσωτερικών της κοινωνικών και πολιτικών σχέσεων, και η καθοριστική της επιρροή επί των γεωπολιτικών ισορροπιών, απόρροια των οποίων είναι οι σημερινές εντάσεις στα ελληνοτουρκικά.

Εκδηλώσεις

Κατά τον Αντώνη Οραήλογλου, η ΟΠΣΕ εργάζεται με στόχο να διοργανωθούν τρία επιστημονικά συνέδρια, και συγκεκριμένα:

1. τον Μάιο με αφορμή την αποβίβαση των ελληνικών στρατευμάτων στην Ιωνία (θέμα: «Το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και η εντολή της Ελλάδας για το Σαντζάκιο Σμύρνης. Διπλωματικό και ιστορικό πλαίσιο»),
2. τον Σεπτέμβριο με θέμα: «Από τις 19 Μαϊου 1919 στις 14 Σεπτεμβρίου 1922: Η Μικρασιατική Εκστρατεία ως συμμαχική επιχείρηση και η ελληνική ήττα του Αυγούστου του 1922. Ιστορικό πλαίσιο και επιπτώσεις της Καταστροφής»,
3. τον Νοέμβριο με θέμα: «Οι πρόσφυγες ως δυναμικό στοιχείο της οικονομικής ανάπτυξης του Μεσοπολέμου».

Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο προγραμματίζεται έκθεση βιβλίου στο Ζάππειο με τη συμμετοχή οίκων που έχουν εκδώσει ιστορικά ή λογοτεχνικά βιβλία εμπνευσμένα από τη Μικρά Ασία, τον Πόντο, την Ανατολική Θράκη, και βέβαια τα γεγονότα της Μικρασιατικής Καταστροφής.

Τέλος, θα διοργανωθούν εικαστικές εκθέσεις, αλλά και συναυλίες στο Ηρώδειο και άλλες μεγάλες πόλεις της Ελλάδος με μουσική από τις αλησμόνητες πατρίδες.

Ρωμανός Κοντογιαννίδης