Την αντίδραση των προσφυγικών σωματείων της Καλαμαριάς αλλά και της τοπικής αυτοδιοίκησης έχει προκαλέσει η κατάρρευση της Σκάλας στο Καραμπουρνάκι, της γνωστής σε σχεδόν ολόκληρη τη Θεσσαλονίκη και ως «Σκάλα των Προσφύγων».
Η αγανάκτηση και η στενοχώρια είναι διάχυτες αφού τα σημάδια του χρόνου από τη διάβρωση ήταν εδώ και καιρό ευδιάκριτα, χωρίς ωστόσο να συγκινηθεί κανένας από τους αρμόδιους φορείς και να προχωρήσει σε εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης.
Προσφυγικά σωματεία, o Δήμος Καλαμαριάς, αλλά και άλλοι κάτοικοι της περιοχής είδαν τις εδώ και καιρό οχλήσεις και εκκλήσεις τους να πέφτουν στο κενό, με αποτέλεσμα την πρώτη μέρα του χρόνου να καταρρεύσει τμήμα της σκάλας, αυτό που βρίσκεται στο τελείωμά της μέσα στη θάλασσα.
Πλέον όλοι ζητούν την άμεση αποκατάσταση του πιο γνωστού προσφυγικού τοπόσημου της Καλαμαριάς, τονίζοντας ότι προτίθενται να προσφέρουν οποιαδήποτε βοήθεια μπορούν.
«Πολλές φορές ο χρόνος είναι… ανταγωνιστικός απέναντι στα ιστορικά μνημεία και τα διαβρώνει. Ωστόσο, η ιστορική μνήμη είναι και θα παραμείνει ζωντανή και δεν θα επιτρέψουμε τη διάβρωσή της. Δεν θα επιτρέψουμε να χαθούν τα τοπόσημα που μας συνδέουν με τους προγόνους μας.
»Είναι δεδομένο ότι η κατάρρευση της σκάλας έχει προκαλέσει τεράστια στενοχώρια σε όλους τους προσφυγικής καταγωγής κατοίκους της Καλαμαριάς, διότι αποτελεί μέρος της ιστορίας μας. Ζητούμε την άμεση αποκατάσταση του μνημείου και είμαστε διατεθειμένοι να προσφέρουμε οποιαδήποτε βοήθεια μπορούμε προς αυτήν την κατεύθυνση», τονίζει στο pontosnews.gr ο πρόεδρος της Αδελφότητας Κρωμναίων Καλαμαριάς Αναστάσιος Αντωνιάδης.
Η Σκάλα των Προσφύγων βρίσκεται στην οδό Θεμιστοκλή Σοφούλη στο Καραμπουρνάκι, εντός των ορίων του Δήμου Καλαμαριάς και πολύ κοντά στα σύνορά του με το Δήμο Θεσσαλονίκης.
Δήμος Καλαμαριάς: Παραλείψεις δεκαετιών
Για παραλείψεις δεκαετιών αλλά και για τις ενέργειες της διοίκησής του σχεδόν από την αρχή της ανάληψης των καθηκόντων της προκειμένου να σωθεί και να κριθεί διατηρητέα η ιστορική Σκάλα των Προσφύγων, κάνει λόγο ο δήμαρχος Καλαμαριάς Γιάννης Δαρδαμανέλης.
Όπως υποστηρίζει, ήδη από τον πρώτο χρόνο της σημερινής διοίκησης εστάλη έγγραφο προς την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου στο οποίο τονίζονταν η επικινδυνότητα της κατάστασης αλλά και η σπουδαιότητα του μνημείου.
Παράλληλα, ο Δήμος Καλαμαριάς υπογραμμίζει ότι η σκάλα έφτασε στο σημείο της κατάρρευσης καθώς για 70 χρόνια δεν είχε δεχτεί καμία παρέμβαση συντήρησης.
Πρέπει να σημειωθεί ότι το Κεντρικό Λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης ζήτησε την άρση της επικινδυνότητας τον Νοέμβριο του 2020, ενώ από την πλευρά της η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου τον Μάιο του 2021 δεν δίστασε να ζητήσει την κατεδάφιση και απομάκρυνση της σκάλας.
Ακολούθησε κατάθεση από πλευράς του Δήμου Καλαμαριάς αίτησης ακύρωσης του πρωτοκόλλου κατεδάφισης, με το οποίο κατάφερε να εξασφαλίσει προσωρινή διαταγή αναστολής της απόφασης. Ωστόσο, η οριστική εκδίκαση της υπόθεσης έχει προγραμματιστεί για τις 17 Μαρτίου.
«Δεν προλάβαμε να πάρουμε στα χέρια μας μία απόφαση που να λέει ότι ο Δήμος Καλαμαριάς μπορεί να παρέμβει, να τη σώσει και να διαφυλάξει τη μνήμη. Ατυχώς την Πρωτοχρονιά είχαμε την κατάρρευσης ενός τμήματος. Ευτυχώς είχαμε προνοήσει από πέρσι και είχαμε τοποθετήσει προστατευτικά κιγκλιδώματα» αναφέρει ο Γιάννης Δαρδαμανέλης.
Ο ίδιος ζητά την άμεση συνεργασία όλων των δημοσίων φορέων που έχουν ιδιοκτησία στο σημείο και υπογραμμίζει ότι η δημοτική Αρχή θα προχωρήσει σε κάθε ενέργεια προκειμένου να αναστηλωθεί η σκάλα και να σωθεί το ιστορικό μνημείο.
«Εμείς θέλουμε να συντηρηθεί η σκάλα, όμως η ιδιοκτησία στον αιγιαλό δεν ανήκει στο δήμο, αλλά στην Κτηματική Εταιρεία Δημοσίου. Η σκάλα εμπίπτει στις ενάλιες αρχαιότητες, οπότε πρέπει να συνεννοηθούν και να συνεργαστούν διάφοροι φορείς για να μπορέσει να συντηρηθεί και να σωθεί η μνήμη. Από ‘κει και πέρα εάν ο κλήρος πέφτει στο δήμο, θα κάνουμε τα πάντα για να μπορέσουμε να την αναστηλώσουμε, προκειμένου να σωθεί αυτό το γραφικό και ιστορικό σημείο στο Καραμπουρνάκι της Καλαμαριάς», εξηγεί.
Εξυπηρετούσε τις ανάγκες των προσφύγων αλιέων
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ιστορικού Αρχείου Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς Ανανία Τσιραμπίδη, η σκάλα στο Καραμπουρνάκι κατασκευάστηκε στο τέλος της δεκαετίας του 1920 από πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή.
«Όσοι πρόσφυγες έφτασαν στην Καλαμαριά από διάφορες παραθαλάσσιες περιοχές της Μικράς Ασίας είχαν άμεση σχέση με τη θάλασσα. Μάλιστα, πολλοί από αυτούς ασχολούνταν με την αλιεία στον τόπο τους. Έτσι, κατασκεύασαν τη συγκεκριμένη σκάλα προκειμένου να ασχοληθούν με το επάγγελμα του αλιέα. Σε αυτήν έδεναν τις βάρκες τους και ξεφόρτωναν τα προϊόντα που έβγαζαν από τη θάλασσα.
»Πρόκειται για ένα τοπόσημο προσφυγικής μνήμης της περιοχής μας το οποίο θέλουμε να αναδείξουμε, όπως σκοπεύουμε να κάνουμε με όλα τα τοπόσημα. Για παράδειγμα, μπορούμε να κάνουμε εκδηλώσεις αναπαράστασης της καθημερινής ζωής και της εργασίας των ψαράδων-προσφύγων στο σημείο», σημειώνει στο pontosnews.gr ο Ανανίας Τσιραπίδης.
Κατά τον ίδιο, η Σκάλα των Προσφύγων εξυπηρέτησε και τους επιβάτες που έπαιρναν τα καραβάκια για να πάνε στις κοντινές παραλίες του σημερινού Δήμου Θερμαϊκού. Αποτελούσε τη μία από τις δύο στάσεις στην περιοχή της Καλαμαριάς, με τη δεύτερη να βρίσκεται στην Αρετσού. Τα καραβάκια ξεκινούσαν από τον Λευκό Πύργο.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
