Το ημερολόγιο έγραφε 1922, ακριβώς 100 χρόνια πριν, όταν στην περιοχή Χασάνι –που κατά τραγική ειρωνεία όφειλε το όνομά της σε έναν Τούρκο μπέη ονόματι Χασάν– Πόντιοι και Θράκες πρόσφυγες, κυρίως αστοί, ξεκίνησαν να στήνουν τη ζωή τους από το μηδέν.
Και αν το όνομα σήμερα δεν λέει πολλά, σίγουρα δεν υπάρχει κανείς που δεν γνωρίζει το Ελληνικό – περί αυτού ο λόγος.
Στη βόρεια πλευρά του Χασανίου το κράτος παραχώρησε οικόπεδα. Το 1928 η περιοχή είχε 267 κατοίκους και την επόμενη διετία με δύο βασιλικά διατάγματα δημιουργήθηκαν δύο κοινότητες, των Κομνηνών και του Ελληνικού.
Το 1936 με διαταγή του Μεταξά έγινε μετεγκατάσταση ώστε να δημιουργηθεί ο διάδρομος του αεροδρομίου, και ο συνοικισμός των Σουρμένων άρχισε να παίρνει τη σημερινή του μορφή, αλλά και όνομα από την ιστορική πατρίδα.
Συνυφασμένο με τους Πόντιους είναι λοιπόν το Ελληνικό, όπως και η γειτονική Αργυρούπολη που πλέον αποτελούν έναν ενιαίο δήμο. Τώρα όμως φιλοδοξία είναι να γίνει και κέντρο του παγκόσμιου ποντιακού ελληνισμού, χάρη στο «Μέγαρο Παγκόσμιου Ποντιακού Ελληνισμού Σουρμένων».
Το μεγαλεπήβολο αυτό έργο πρόκειται να παρουσιαστεί την Τρίτη 11 Ιανουαρίου σε μία εκδήλωση όπου θα παραβρεθούν μεταξύ άλλων ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η Κατερίνα Σακελλαροπούλου και ο κ. Ιερώνυμος.
Γιατί «παγκόσμιου»;
Ένα προσωπικό στοίχημα αποτελεί το συγκεκριμένο πρότζεκτ για τον δήμαρχο Γιάννη Κωνσταντάτο. Η ιδέα, όπως είπε στο pontosnews.gr, είναι ότι η επένδυση στο παλαιό αεροδρόμιο του Ελληνικού θα πρέπει να έχει και κάτι από τον προσφυγικό χαρακτήρα της πόλης. Άλλωστε, από εκεί «έφυγε» μετά από 75 χρόνια και η Ένωση Ποντίων Σουρμένων.
«Δεν μπορώ να πω πολλές λεπτομέρειες, για να μην χαλάσω τη μαγεία της παρουσίασης. Όμως πρόκειται για ένα κτήριο-μνημείο», τόνισε ο Γιάννης Κωνσταντάτος.
Το Μέγαρο Παγκόσμιου Ποντιακού Ελληνισμού Σουρμένων θα κατασκευαστεί σε χώρο εντός του παλαιού αεροδρομίου ο οποίος έχει παραχωρηθεί στο δήμο για κοινωνικούς, πολιτιστικούς και αθλητικούς σκοπούς. «Το θέσαμε εξαρχής στους επενδυτές, ότι δεν γίνεται να αγνοηθεί η ιστορία της περιοχής, δεν γίνεται να μην υπάρχει η σύνδεση ανάμεσα στην παλιά και τη νέα πόλη του Ελληνικού», πρόσθεσε.
Η αυτονόητη ερώτηση, βέβαια, είναι γιατί η ονομασία περιλαμβάνει το επίθετο παγκόσμιο. Ο δήμαρχος Ελληνικού-Αργυρούπολης έδωσε την εξήγηση: «Ίσως ακούγεται βαρύγδουπο, όμως προέκυψε το εξής: Στις συζητήσεις και τις επαφές που κάναμε με την ομογένεια, και ιδίως με τον Λου Ραπτάκη, τον Ελληνοαμερικανό γερουσιαστή ο οποίος έχει δώσει μεγάλη μάχη για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων στις ΗΠΑ και έχει πάρει το πρώτο πράσινο φως από το Κονέκτικατ, είπαμε μήπως αυτό το κτήριο αποτελέσει τον παγκόσμιο συνδετικό κρίκο, να γίνει ένα σημείο αναφοράς, μία σύνδεση όλων των Ποντίων σε όλον τον πλανήτη».
Η έμπνευση
Το σχέδιο ανέλαβε αφιλοκερδώς το γραφείο Doxiadis Assossiates, ο Γιάννης Παζιάνος, με τον αρχιτέκτονα Σωτήρη Τσούλο. Το κόστος της κατασκευής θα το καλύψει εξ ολοκλήρου ο Σπύρος Λάτσης, ο οποίος ανταποκρίθηκε στο αίτημα του Δήμου Ελληνικού-Αργυρούπολης.
«Είναι το γνωστό γραφείο και νομίζω ότι αυτό που θα δείξουν δεν είναι απλώς εμπνευσμένο, είναι ένα αριστούργημα, διότι τους ζητήσαμε να είναι ένα κτήριο που θα συμβολίζει βαθύτατα τον Πόντο, στην όψη και στο σχεδιασμό του, πέρα από τη χρήση του. Και το πετύχαμε», αποκάλυψε ο Γιάννης Κωνσταντάτος.
Στο Μέγαρο Παγκόσμιου Ποντιακού Ελληνισμού Σουρμένων θα στεγαστεί ο τοπικός ποντιακός σύλλογος, η βιβλιοθήκη του, το μουσείο που σήμερα βρίσκεται στην πλατεία των Σουρμένων, ενώ έχουν προβλεφθεί χώροι για συνέδρια και εκδηλώσεις.
«Θα έχει και διαδραστικούς χώρους για να βλέπουν οι νέοι άνθρωποι τις αναφορές στη Γενοκτονία και θα είναι ετήσιο σημείο συνάντησης και συγκέντρωσης όλων των ποντιακών σωματείων, εντός και εκτός συνόρων», πρόσθεσε.
Εκδήλωση με την ψυχή του Πόντου
Σύμφωνα με τον δήμαρχο, το κτήριο-σύμβολο αναμένεται να είναι έτοιμο σε περίπου τρία χρόνια. Αν και δεν θέλησε να αποκαλύψει περισσότερα, τόνισε ότι η εκδήλωση παρουσίασης «θα έχει πολύ την ψυχή του Πόντου», προσθέτοντας πως θα είναι συναισθηματική.
Ήδη έχει λάβει πολλά μηνύματα και από Πόντιους που εξωτερικού για το συγκεκριμένο πρότζεκτ, το οποίο άλλωστε έχει οικουμενικό χαρακτήρα.
«Είναι πολύ φιλόδοξο, αλλά νομίζω ότι το έχουν ανάγκη και ο ποντιακός ελληνισμός και η περιοχή μας για την επένδυση αυτή, να συνδεθούν. Έρχεται και σε μία εποχή που ο κόσμος έχει ανάγκη από καλά νέα, και νομίζω ότι το πετυχαίνουμε», ανέφερε.
Άλλωστε, ο Γιάννης Κωνσταντάτος είναι ο πρώτος δήμαρχος της περιοχής που δεν έχει ποντιακή καταγωγή. «Όλα τα μέρη της Ελλάδας έχουν μαρτυρήσει, έχουν ήρωες, έχουν δώσει πολλά. Όμως αυτό που έγινε στον Πόντο είναι βαθύ πλήγμα στη συνείδηση του κάθε Έλληνα. Και από τη στιγμή που βγήκα δήμαρχος προσπάθησα να κατανοήσω τον ποντιακό ελληνισμό, την ιστορία, τα έθιμά του και να κάνω κάτι το οποίο θα αποτελέσει διαχρονικό σημείο αναφοράς», κατέληξε.
Γεωργία Βορύλλα
