Ήταν μόλις 15 ετών, όταν ο Άγιος Ελευθέριος χειροτονήθηκε διάκονος από τον επίσκοπο Ρώμης Ανίκητο, 18 όταν έγινε ιερέας και 20 όταν χειροτονήθηκε επίσκοπος. Αν και καταγόταν από πλούσιους γονείς και είχε γεννηθεί στη Ρώμη (2ος αι. μ.Χ.) ανατράφηκε με τις επιταγές του Ευαγγελίου από την μητέρα του Ανθία, που είχε γίνει χριστιανή από μαθητές του Αποστόλου Παύλου. Γρήγορα ξεχώρισε για την πίστη του και τη θεολογική του επάρκεια. Το φιλανθρωπικό έργο του οδήγησε λαό και κλήρο να τον αναδείξει σε επίσκοπο Ιλλυρικού, δηλαδή της σημερινής Αλβανίας.
Ο Άγιος μαρτύρησε όταν ο αυτοκράτορας της Ρώμης Ανδριανός, τον υπέβαλε σε σειρά φρικτών βασανιστηρίων για να απαρνηθεί την πίστη του, χωρίς αποτέλεσμα.
Στο τέλος τον αποκεφάλισε ενώπιον της μητέρας του και πλήθους κόσμου. Η Ανθία έτρεξε να τον αγκαλιάσει για τελευταία φορά και οι δήμιοι αποκεφάλισαν και εκείνη. Για αυτό και την ημέρας της εορτής του στις 15 Δεκεμβρίου, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη της μητέρας του, του Αγίου Κορέμονος (επάρχου της Ρώμης) αλλά και των δημίων που τον αποκεφάλισαν και αποκεφαλίστηκαν γιατί πίστεψαν στον Χριστό. Τα λείψανα του Αγίου Ελευθερίου βρίσκονται στον ομώνυμο ναό στο Ριέτι της Ιταλίας. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 18 Απριλίου.
Προστάτης των εγκύων
Στον Πόντο τιμούσαν τη μνήμη του, ενώ οι εγκυμονούσες προσεύχονταν για να «ελευθερωθούν γρήγορα».
«Ας σον Αε-Λευτέρ’ έρθα, ο Θεός να ελευθερών’ τσε», έλεγαν στις εγκύους.
Το ίδιο πιστεύεται και στον ελλαδικό χώρο. Η θρησκευτική παράδοση θέλει τον άγιο να βοηθά τις εγκύους και τους δίνει «καλή λευτεριά». Οι γυναίκες που θέλουν βοήθεια ακουμπούν στην κοιλιά τους ένα εικόνισμα του αγίου και προσεύχονται.
