Απαγόρευση της χρήσης καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης και της πώλησης αυτοκινήτων με κινητήρες βενζίνης ή πετρελαίου από το 2030, κατάργηση της χρήσης μαζούτ για την παραγωγή ρεύματος στα νησιά, υποχρεωτική ασφάλιση των κτηρίων σε περιοχές υψηλού κλιματικού κινδύνου, διεύρυνση της Μελέτης Περιβαλοντικών Επιπτώσεων που συνοδεύει τις επενδύσεις προκειμένου να εξετάζονται και οι κλιματικές επιπτώσεις.
Αυτά είναι ορισμένα από τα μέτρα που προβλέπει ο νέος κλιματικός νόμος που θα παρουσιαστεί τις επόμενες ημέρες. Την ψήφισή του προανήγγειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την COP26.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο σύμβουλος του πρωθυπουργού Γιώργος Κρεμλής τόνισε ότι το σχέδιο νόμου που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση είναι αρκετά φιλόδοξο και βάζει τον πήχη ψηλά.
«Δεν μεταφέρει απλά στην εθνική νομοθεσία τους ευρωπαϊκούς στόχους, αλλά τους συμπληρώνει, τους επικαιροποιεί και πολλές φορές τους υπερβαίνει. Είναι ένα πολύ σύγχρονο νομοθέτημα που δείχνει ότι η Ελλάδα πρωτοπορεί στα θέματα της κλιματικής αλλαγής», πρόσθεσε.
Οι ποιοτικοί στόχοι που περιλαμβάνονται είναι η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% το 2030 σε σχέση με το 1990, και κατά 80% το 2040, με απώτερο στόχο την κλιματική ουδετερότητα το 2050, όπως προβλέπεται από την κοινοτική νομοθεσία. Οι στόχοι θα επανεξετάζονται κάθε πέντε χρόνια, ανάλογα με την εξέλιξη των ρύπων και των κοινοτικών κανονισμών.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι βασικές ρυθμίσεις ανά τομέα είναι οι εξής:
- Ηλεκτρική ενέργεια: Αύξηση του μεριδίου των ΑΠΕ σε ποσοστό 70% στην τελική κατανάλωση ενέργειας έως το 2030, με μέτρα που περιλαμβάνουν διευκόλυνση της αδειοδότησης, ενίσχυση των δικτύων, προώθηση της αποθήκευσης ενέργειας, κ.ά.
- Μεταφορές: Από το 2025 υποχρεωτικά όλα τα νέα ταξί στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, καθώς και το ένα τρίτο των νέων ενοικιαζόμενων οχημάτων, θα είναι οχήματα μηδενικών εκπομπών. Από το 2023 τουλάχιστον το ένα τέταρτο των νέων εταιρικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης θα είναι αμιγώς ηλεκτρικά ή υβριδικά ηλεκτρικά. Ως προς τα ΙΧ και τα ελαφρά επαγγελματικά, από το 2030 θα επιτρέπεται η πώληση μόνον οχημάτων μηδενικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
- Νησιά: Έως το 2030 θα έχει απαγορευθεί η χρήση μαζούτ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα μη διασυνδεδεμένα νησιά. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να στραφούν σε σύγχρονες λύσεις, όπως αυτές που εφαρμόζονται στη Χάλκη, στην Τήλο κ.α., με ανανεώσιμες πηγές, αποθήκευση ενέργειας, συστήματα διαχείρισης της ενέργειας κ.ά.
- Κτήρια: Από το 2023 θα απαγορεύεται η εγκατάσταση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης όπου υπάρχει επαρκές διαθέσιμο δίκτυο φυσικού αερίου. Από το 2025 θα απαγορεύεται γενικά η εγκατάσταση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης και από το 2030 κανένα κτήριο δεν θα μπορεί να τους χρησιμοποιεί. Αυτό σημαίνει ότι οι κεντρικές θερμάνσεις θα πρέπει να μετατραπούν είτε σε φυσικό αέριο είτε σε νέες φιλικότερες προς το περιβάλλον μορφές (π.χ. αντλίες θερμότητας). Επιπλέον, από το 2025 όλα τα νέα κτήρια που βρίσκονται σε ζώνες υψηλής τρωτότητας θα πρέπει να ασφαλίζονται υποχρεωτικά, μιας και θα αποτελεί προϋπόθεση για την ηλεκτροδότηση.
- Βιομηχανία: Επεκτείνονται οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και οι Αποφάσεις Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων προκειμένου να καλύπτονται οι επιπτώσεις των επενδύσεων στο κλίμα. Επιπλέον οι ρυπογόνες επιχειρήσεις υποχρεούνται να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 30% έως το 2030 σε σχέση με το 2022. Όλες οι επιχειρήσεις με περισσότερους από 500 εργαζόμενους θα δημοσιεύουν κάθε χρόνο εκθέσεις με το ανθρακικό τους αποτύπωμα.
Τέλος, με το νόμο συστήνεται Εθνικό Παρατηρητήριο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, το οποίο σε συνεργασία με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία και άλλους δημόσιους φορείς θα παρακολουθεί τα κλιματικά δεδομένα και θα παρέχει προγνώσεις.
