Ο ανοικτός πόλεμος ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Βαρσοβία για την υπεροχή του ευρωπαϊκού έναντι των εθνικών δικαίων επιβλήθηκε ως κεντρικό θέμα στην ήδη βεβαρημένη ατζέντα της διήμερης ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής που αρχίζει σήμερα στις Βρυξέλλες
Σε ένα πρόγραμμα που περιλάμβανε ήδη την ενεργειακή κρίση, τη διαχείριση της πανδημίας, τη μετανάστευση και τις προβληματικές σχέσεις με την Λευκορωσία προστέθηκε η κρίση που προκάλεσε η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας, που είναι προσκείμενου στο κυβερνών υπερσυντηρητικό εθνικιστικό Κόμμα Δικαίου και Δικαιοσύνης (PiS).
Στις 7 Οκτωβρίου κήρυξε ορισμένα άρθρα των ευρωπαϊκών ασύμβατα με το Σύνταγμα της Πολωνίας.
Τι συνέβη έως τώρα
Η απόφαση καταγγέλθηκε ως μία άνευ προηγουμένου επίθεση κατά της υπεροχής της ευρωπαϊκού δικαίου, αρχής που αποτελεί έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, και κατά της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Προκάλεσε έντονους διαξιφισμούς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την Τρίτη ανάμεσα στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία δεσμεύθηκε να προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες κατά της Βαρσοβίας, και τον πρωθυπουργό της Πολωνίας Ματέους Μοραβιέτσκι, ο οποίος έφθασε στο Στρασβούργο για να καταγγείλει τον «εκβιασμό» της Ευρωπαϊκής Ενωσης κατά της χώρας του και να υποστηρίξει την «υπεροχή» των εθνικών συνταγματικών έναντι των ευρωπαϊκών συνθηκών.
Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί οδήγησε ορισμένες χώρες της Ένωσης, όπως η Ολλανδία, να ζητήσουν την συζήτηση της κρίσης με την Πολωνία κατά την διήμερη ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής.
Τι θα συζητηθεί
Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της Γαλλίας και η πρωθυπουργός της Δανίας έχουν την πρόθεση να αποφύγουν η οικονομική συμβολή των χωρών τους προς την Ευρωπαϊκή Ένωση να κατευθυνθεί προς κράτη μέλη οι κυβερνήσεις των οποίων παραβιάζουν ατομικά και ανθρώπινα δικαιώματα όπως αυτά ορίζονται στις δυτικές φιλελεύθερες δημοκρατίες.
«Η Πολωνία θέτει εαυτήν σε κίνδυνο…φυσικά, αν δεν λειτουργήσει ο διάλογος, μπορούμε να προσφύγουμε σε διαφόρων ειδών κυρώσεις», προειδοποίησε κατά την προπαρασκευαστική της συνόδου κορυφής συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στο Λουξεμβούργο, ο Γάλλος ΥΠΕΞ.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα ψηφίσει σήμερα απόφαση με την οποία θα ζητεί από τις Βρυξέλλες να διακόψει την καταβολή ευρωπαϊκών κονδυλίων προς την Βαρσοβία λόγω της παραβίασης των δημοκρατικών αρχών.
Στην συγκυρία αυτή, πολλές διπλωματικές πηγές θεωρούν αδιανόητη την έγκριση του πολωνικού σχεδίου ανάκαμψης ύψους 36 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο έχει μπλοκάρει η Κομισιόν ζητώντας εγγυήσεις για την ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος της Πολωνίας, η οποία έχει πολλαπλώς πληγεί από την μεταρρύθμιση που εφάρμοσε η κυβέρνηση του PiS.
Η Σουηδία, η Φινλανδία και το Λουξεμβούργο συγκαταλέγονται επίσης μεταξύ των χωρών που είναι αποφασισμένες για την λήψη αυστηρών μέτρων κατά της Βαρσοβίας.
Η Κομισιόν υπόσχεται να στείλει «σύντομα» ειδοποιήσεις στις ενδιαφερόμενες χώρες. Αλλά ορισμένα κράτη μέλη της Ένωσης προτιμούν να περιμένουν την απόφαση του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί της προσφυγής που έχουν καταθέσει κατά του μηχανισμού η Βαρσοβία και η Βουδαπέστη. Η απόφαση δεν αναμένεται πριν από το τέλος του 2021 ή τις αρχές του 2022.
Ορισμένες χώρες όπως η Γερμανία προτιμούν τον «διάλογο» με τη Βαρσοβία.
Αναμένεται να δούμε ποια φωνή θα υπερισχύσει.
