pontosnews.gr
Δευτέρα, 2/02/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαθαίνω ποντιακά: Η εγδή και το κοπάλ’ που χρησιμοποιούνταν κάθε φθινόπωρο

Δύο εργαλεία που σχετίζονται και με την αργατία

12/09/2021 - 7:34μμ
(Εικ.: ΧΚ)

(Εικ.: ΧΚ)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Από το αρχαίο ελληνικό πλήττω, δηλ. χτυπώ, προέρχεται η λέξη πλιγούρ(ιν) της ποντιακής διαλέκτου, που χρησιμοποιείται για το σιτάρι το αποφλοιωμένο και χονδροαλεσμένο.

Το φθινόπωρο στον Πόντο με αργατία (ομαδική εργασία) ετοίμαζαν όσο πλιγούρι θα χρειαζόταν η κάθε οικογένεια όλο το χρόνο.

Η εγδή (ή το εγδίν ή γαβάν) και το κοπάλ’ ήταν δύο βασικά εργαλεία. Η πρώτη λέξη περιγράφει το τεράστιο πέτρινο ή ξύλινο γουδί (ο κύκλος στο κέντρο μπορεί να έφτανε και τα 50 εκ. ενώ το βαθούλωμα τα 30 εκ.). Υπήρχε σε ελάχιστα νοικοκυριά αλλά εξυπηρετούσε όλο το χωριό.

Εκεί οι νοικοκυρές κοπάνιζαν το στάρι για να το αποφλοιώσουν, αφού πρώτα το είχαν βράσει και το είχαν ξεράνει καλά στον ήλιο. Δύο από αυτές χρησιμοποιούσαν ταυτόχρονα και ρυθμικά τον ξύλινο κόπανο – η λέξη κοπάλ’ της ποντιακής διαλέκτου προφανώς είναι ηχοποίητη από τον ανάλογο κρότο.

Έτσι γινόταν η απομάκρυνση της φλούδας του σιταριού (σανία) και ακολουθούσε η ξήρανση στον ήλιο ή στο φούρνο (φούρνικον). Επίσης, η αποφλοίωση μπορούσε να γίνει και σε ειδικό νεροκίνητο τριβείο (τιγκ). Το τελικό στάδιο ήταν το χοντρό άλεσμα σε χειρόμυλο (χερομύλ΄).

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: facebook/Σύλλογος Ποντίων Χορευτών Ξάνθης «Τραντέλλενες»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Οι «Τραντέλλενες» της Ξάνθης έκοψαν την παραδοσιακή βασιλόπιτα

2/02/2026 - 1:14μμ
Απόκριες στον Πόντο, 1920 (φωτ.: Αρχείο Ιωάννας Πασαλίδου / the-hellenic-mosaic.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

Μοναχού Ευθύμιου Διονυσιάτη: Σημειώσεις περί του ποντιακού καρναβάλου

1/02/2026 - 11:05μμ
Έλληνες με τις οικογένειές τους σε εκδρομή στα περίχωρα του Βλαδικαυκάς (πηγή: Αρχείο Κωνσταντίνου Παυλίδη)
ΠΟΝΤΟΣ

Από τις πατρίδες στον Πόντο, έβαλαν ρίζες στο Βλαδικαυκάς – Όμως «ξαναγύρισαν», ως ευεργέτες

1/02/2026 - 4:56μμ
Στο Μουσείο της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών  (φωτ.: Facebook / Οι Φίλοι του Μουσείου Μπενάκη)
ΠΟΝΤΟΣ

Ένα λεύκωμα μνήμης και πολιτισμού από την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών

1/02/2026 - 3:16μμ
Κοπή πίτας για το 2026  (φωτ.: αρχείο EUROKINISSI /  Χρήστος Μπόνης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Κοπές πίτας ποντιακών συλλόγων – Μια κοινή αρχή γεμάτη ευχές και μνήμες

1/02/2026 - 1:38μμ
Κούντουρον, ο μήνας με την κομμένη ουρά - Cover Image
ΠΟΝΤΟΣ

Κούντουρον, ο μήνας με την κομμένη ουρά

1/02/2026 - 12:25μμ
(Φωτ.: facebook/ Σύλλογος Ποντίων Ν.Ξάνθης)
ΠΟΝΤΟΣ

Ξάνθη: Αναβάλλεται η σημερινή παρουσίαση λαογραφικών χορών με τη συμμετοχή ποντιακών σωματείων

1/02/2026 - 10:26πμ
(Φωτ.: Facebook/Ένωση Ποντίων Πιερίας)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Η Ένωση Ποντίων Πιερίας αποχαιρετά τον Νίκο Ακριτίδη

31/01/2026 - 11:30μμ
(Φωτ.: Facebook/Σύλλογος Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο Φάρος»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Με ενότητα και σύμπνοια η εκλογοαπολογιστική συνέλευση του συλλόγου Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο Φάρος» 

31/01/2026 - 9:38μμ
(Πηγή φωτογραφιών: efxinospontos.gr / Φόρης Πεταλίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Τους Τρεις Ιεράρχες τίμησε και φέτος η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης

31/01/2026 - 5:25μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ. αρχείου: EPA / Ronald Wittek)

Πολωνία: Πρόστιμο 350€ στον υπουργό Δικαιοσύνης – Δεν έδωσε προτεραιότητα σε πεζή

16 λεπτά πριν
Άποψη της ιεράς μονής Τιμίου Προδρόμου (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Σέρρες: Φρουρός αιώνων η ιερά μονή Τιμίου Προδρόμου στο Μενοίκιο όρος

45 λεπτά πριν
(Φωτ.: facebook/Πολιτιστικός Σύλλογος Κούκκου)

Οι Κουκιώτες θα γλεντήσουν ποντιακά, θρακιώτικα και λαϊκά

1 ώρα πριν
(Φωτ. αρχείου: EUROKINISSI / Γιώργος Κονταρίνης)

Έγκλημα στη Νέα Πέραμο: Με 10 σφαίρες γάζωσαν τον 27χρονο – Τα ευρήματα του ιατροδικαστή

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Νάσος Σιμόπουλος)

Ταξί: 24ωρη απεργία και στη Θεσσαλονίκη – Ηλεκτροκίνηση και λεωφορειολωρίδες στο επίκεντρο των αιτημάτων

2 ώρες πριν
(Φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)

Διαλειτουργικό μπάχαλο με την Κάρτα Αναπηρίας – Πώς έμειναν ξεκρέμαστοι χρήστες των μέσων μεταφοράς

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign