pontosnews.gr
Παρασκευή, 1/05/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαθαίνω ποντιακά: Η εγδή και το κοπάλ’ που χρησιμοποιούνταν κάθε φθινόπωρο

Δύο εργαλεία που σχετίζονται και με την αργατία

12/09/2021 - 7:34μμ
(Εικ.: ΧΚ)

(Εικ.: ΧΚ)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Από το αρχαίο ελληνικό πλήττω, δηλ. χτυπώ, προέρχεται η λέξη πλιγούρ(ιν) της ποντιακής διαλέκτου, που χρησιμοποιείται για το σιτάρι το αποφλοιωμένο και χονδροαλεσμένο.

Το φθινόπωρο στον Πόντο με αργατία (ομαδική εργασία) ετοίμαζαν όσο πλιγούρι θα χρειαζόταν η κάθε οικογένεια όλο το χρόνο.

Η εγδή (ή το εγδίν ή γαβάν) και το κοπάλ’ ήταν δύο βασικά εργαλεία. Η πρώτη λέξη περιγράφει το τεράστιο πέτρινο ή ξύλινο γουδί (ο κύκλος στο κέντρο μπορεί να έφτανε και τα 50 εκ. ενώ το βαθούλωμα τα 30 εκ.). Υπήρχε σε ελάχιστα νοικοκυριά αλλά εξυπηρετούσε όλο το χωριό.

Εκεί οι νοικοκυρές κοπάνιζαν το στάρι για να το αποφλοιώσουν, αφού πρώτα το είχαν βράσει και το είχαν ξεράνει καλά στον ήλιο. Δύο από αυτές χρησιμοποιούσαν ταυτόχρονα και ρυθμικά τον ξύλινο κόπανο – η λέξη κοπάλ’ της ποντιακής διαλέκτου προφανώς είναι ηχοποίητη από τον ανάλογο κρότο.

Έτσι γινόταν η απομάκρυνση της φλούδας του σιταριού (σανία) και ακολουθούσε η ξήρανση στον ήλιο ή στο φούρνο (φούρνικον). Επίσης, η αποφλοίωση μπορούσε να γίνει και σε ειδικό νεροκίνητο τριβείο (τιγκ). Το τελικό στάδιο ήταν το χοντρό άλεσμα σε χειρόμυλο (χερομύλ΄).

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η Σοφία Σαββίδου (αριστερά) παρουσιάζει την έκθεση στους μαθητές (φωτ.: Facebook / Σύλλογος Ποντίων Αγ. Βαρβάρας Ο Φάρος)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Αγία Βαρβάρα: Μαθητές γεμίζουν την έκθεση «Μνήμες Πόντου» – Ζωντανό μάθημα ιστορίας και παράδοσης

1/05/2026 - 6:08μμ
Η συγγραφέας Μαρία Συτμαλίδου και το εξώφυλλο του βιβλίου της
ΠΟΝΤΟΣ

«Το Κουμπί» και το τραύμα της Γενοκτονίας των Ποντίων

1/05/2026 - 2:26μμ
Η θεατρική ομάδα «Τέχνη και Δράση» του Αντώνη Περπινιά που ανέβασε την κωμωδία του Δ. Ψαθά «Μικροί Φαρισαίοι», στο φινάλε του έργου εισπράττοντας το θερμό χειροκρότημα του κοινού (φωτ.: Μάνος Βλαστός)
ΠΟΝΤΟΣ

Δημήτρης Ψαθάς: Μια βραδιά σαν επιστροφή στο «σπίτι» – Όταν το θέατρο έγινε μνήμη και Πόντος μαζί

30/04/2026 - 9:36μμ
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Μέριμνα Ποντίων Κυριών: Το Μουσείο «Κεντώντας τη μνήμη» στον Αγώνα Δρόμου Μνημείων – Σε συνεργασία με το σωματείο «Ίαμος»

30/04/2026 - 7:45μμ
(Πηγή: YouTube/ Giorgos Ioannidis)
ΠΟΝΤΟΣ

Νέο ποντιακό τραγούδι από τον Γιώργο Ιωαννίδη: Το «Γιαβάς Γιαβάς» είναι ο καρπός της συνεργασίας Λάζου Ιωαννίδη – Σάββα Τσενεκίδη

30/04/2026 - 7:18μμ
Η Παναγία Σουμελά από ψηλά (φωτ.: Anadolu)
ΠΟΝΤΟΣ

Παναγία Σουμελά: Νέα ζητήματα ασφάλειας στο προσκήνιο – Ξανά στο μικροσκόπιο το εμβληματικό μοναστήρι στον Πόντο

30/04/2026 - 6:29μμ
Καλλιτεχνική απεικόνιση σπιτιών και οικημάτων σε ένα χωριό του Πόντου (φωτ.: kozan.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

Κοζάνη: Η στιγμή των εγκαινίων για το Ποντιακό Μουσείο – Πότε κόβεται η κορδέλα

30/04/2026 - 2:50μμ
Τέσσερις λύρες, ένα διήμερο στο Μικροχώρι Δράμας
ΠΟΝΤΟΣ

Μικροχώρι Δράμας: Ένα διήμερο που δεν είναι «σεμινάριο» – Συνάντηση παράδοσης που ζητά να γίνει θεσμός

30/04/2026 - 1:06μμ
Η εικόνα της Παναγίας Σουμελά στα κοιμητήρια του Αμυγδαλεώνα, Τετάρτη 29 Απριλίου 2026 (φωτ.: Δήμος Καβάλας / Κώστας Σαραϊδάρης)
ΠΟΝΤΟΣ

Γιατί η εικόνα της Παναγίας Σουμελά μεταφέρθηκε στα κοιμητήρια του Αμυγδαλεώνα Καβάλας

30/04/2026 - 11:03πμ
(Φωτ.: Facebook/Syllogos Pontion Reutlingen)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

«Η μνήμη θα νικήσει τη λήθη»: Οι Πόντιοι της Γερμανίας κρατούν ζωντανή την ιστορία

30/04/2026 - 9:22πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ιρανή περνά μπροστά από τοιχογραφία με αντιαμερικανικά και αντιισραηλινά συνθήματα σε δρόμο της Τεχεράνης, 20 Απριλίου 2026 (φωτ.: EPA / Abedin Taherkenareh)

Ιράν-ΗΠΑ: «Δεν είμαι ικανοποιημένος» λέει ο Τραμπ – Συμφωνία ή «συντριβή» της Τεχεράνης

8 λεπτά πριν
Στιγμιότυπο από τους Πανιώνιους Αγώνες στο Στάδιο Πανιωνίου, το 1918, στην Πούντα της Σμύρνης (πηγή: panionioshistory.blogspot.com)

Σπάνιο τεκμήριο του 1919 από τον Πανιώνιο στη Σμύρνη – Όταν ο αθλητισμός συνδεόταν με τη στήριξη των προσφύγων

33 λεπτά πριν
Ο σκελετός του άνδρα και δίπλα του το πήλινο γουδί που εκτιμάται ότι χρησιμοποίησε για να προστατεύσει το κεφάλι του (φωτ.: Facebook / Pompeii - Parco Archeologico)

Πομπηία: Έτρεχε να σωθεί από τον Βεζούβιο – Η τεχνητή νοημοσύνη μάς δείχνει το πρόσωπό του

59 λεπτά πριν
Δημοσιογράφος μετά την πτώση της από τη σκάλα αεροσκάφους στον Άραξο, δέχεται τις πρώτες βοήθειες. Παρασκευή 1 Μαΐου 2026 (φωτ.: TheBest)

Αράξος: Κατέρρευσε σκάλα με δημοσιογράφους σε εκδήλωση – Τρεις τραυματίες

1 ώρα πριν
Ο Ντόναλντ Τραμπ απαντά σε ερωτήσεις δημοσιογράφων κατά τη διάρκεια υπογραφής εκτελεστικού διατάγματος στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, 30 Απριλίου 2026 (φωτ.: EPA / Aaron Schwartz / Pool)

Τραμπ κατά Ευρώπης: Δασμοί 25% στα αυτοκίνητα και απειλές για αποχώρηση στρατευμάτων

2 ώρες πριν
Σε λιμάνι του Λασιθίου αποβιβάστηκαν οι ακτιβιστές του στολίσκου «Global Sumud Flotilla», Παρασκευή 1 Μαΐου 2026 (φωτ.: EUROKINISSI / Στέφανος Ραπάνης)

Κρήτη: Σε εξέλιξη η μεταφορά μελών του «Global Sumud Flotilla» – Στην Ελλάδα μετά την αναχαίτιση από το Ισραήλ

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign