Σε κατάσταση πολιορκίας βρίσκεται από χθες η Αϊτή, η οποία προσπαθεί να συνέλθει από το σοκ της δολοφονίας του προέδρου Ζοβενέλ Μοΐζ. Σύμφωνα με τον μεταβατικό πρόεδρο Κλοντ Ζοζέφ, οι ένοπλοι που εισέβαλαν στο σπίτι μία ώρα μετά τα μεσάνυχτα ήταν ξένοι και μιλούσαν αγγλικά και ισπανικά.
Η ήδη βυθισμένη στην κρίση χώρα διολισθαίνει στο χάος, με μάχες στα υψώματα της πρωτεύουσας Πορτ-ο-Πρενς για τη σύλληψη των δραστών.
«Τέσσερις μισθοφόροι σκοτώθηκαν, δύο συνελήφθησαν. Τρεις αστυνομικοί που τους κρατούσαν ομήρους απελευθερώθηκαν», ανέφερε ο επικεφαλής της αστυνομίας Λεόν Σαρλ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Προς το παρόν δεν έχουν δοθεί πληροφορίες ούτε για την ταυτότητα ούτε για τα κίνητρα των δραστών, μόνο ότι στόχος είναι να συλληφθούν οι υπόλοιποι, ή «να σκοτωθούν», σύμφωνα με τον Λεόν Σαρλ.
Δικαστική πηγή είπε στους δημοσιογράφους ότι ο πρόεδρος της χώρας είχε στο σώμα του τραύματα από τουλάχιστον δώδεκα σφαίρες και ότι το γραφείο και το δωμάτιο του «ήταν άνω-κάτω». Από την επίθεση τραυματίστηκε και η σύζυγός του, Μαρτέν Μοΐζ, που μεταφέρθηκε με αεροσκάφος στο Μαϊάμι· η κατάστασή της είναι σταθερή.
Σύμφωνα με τον πρεσβευτή της Αϊτής στις ΗΠΑ Μποξί Εντμόν, οι ένοπλοι ήταν «επαγγελματίες» μισθοφόροι που παρίσταναν τα μέλη της αμερικανικής ομοσπονδιακής υπηρεσίας δίωξης ναρκωτικών, της DEA.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προέτρεψε να γίνουν κανονικά οι βουλευτικές και προεδρικές εκλογές που είναι προγραμματισμένες τον Σεπτέμβριο.
Ο Ζοβενέλ Μοΐζ, που ανήκε στον κόσμο των επιχειρήσεων, εξελέγη πρόεδρος το 2016 υποσχόμενος να αναπτύξει την οικονομία της χώρας· ανέλαβε τα καθήκοντά του την 7η Φεβρουαρίου 2017. Μολονότι ήταν πολύ ενεργός σε διάφορους τομείς –μεταξύ των οποίων οι φυτείες μπανάνας–, δεν είχε σχεδόν καμιά πολιτική εμπειρία όταν εξελέγη, ενώ ήταν μάλλον άγνωστος στους συμπατριώτες του.
Στην Αϊτή το τελευταίο διάστημα δρουν σχεδόν ατιμώρητες ένοπλες συμμορίες που διαπράττουν κυρίως απαγωγές για λύτρα. Ο Ζοβενέλ Μοΐζ επικρινόταν τόσο από τους πολίτες όσο και από την αντιπολίτευση ότι δεν έκανε τίποτα.
Εντούτοις, μολονότι κυβερνούσε με διατάγματα από τον Ιανουάριο του 2020, χωρίς κοινοβούλιο και με τη διάρκεια της θητείας του να αμφισβητείται, είχε ξεκινήσει μια θεσμική μεταρρύθμιση: Ήθελε να διεξαχθεί δημοψήφισμα για την αναθεώρηση του Συντάγματος.
Αρχικά προβλεπόταν να γίνει τον Απρίλιο, όμως μετατέθηκε δύο φορές λόγω της πανδημίας. Πλέον είναι προγραμματισμένο για τις 26 Σεπτεμβρίου.
Φόβος στους δρόμους του Πορτ-ο-Πρενς
Η επιδείνωση της κατάστασης στη χώρα όμως ήταν, περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, εμφανής στους δρόμους της πρωτεύουσας της Αϊτής.
Τον Ιούνιο συγκρούσεις ανάμεσα σε αντίπαλες συμμορίες παρέλυσαν την κυκλοφορία στο νότιο μισό της χώρας και στο Πορτ-ο-Πρενς. Χιλιάδες κάτοικοι της πάμφτωχης συνοικίας Μαρτισάν, τον έλεγχο της οποίας διεκδικούσαν οι συμμορίες, υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να καταφύγουν σε συγγενείς ή γυμναστήρια.
Στις 30 Ιουνίου 15 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε αλλεπάλληλες επιθέσεις στο κέντρο του Πορτ-ο-Πρενς, ανάμεσά τους ο δημοσιογράφος Ντιέγκο Σαρλ και η αντιπολιτευόμενη πολιτικός Αντουανέτ Ντικλέρ.
Στο πολιτικό πεδίο, ο Ζοβενέλ Μοΐζ είχε διορίσει επτά πρωθυπουργούς στη διάρκεια της θητείας του. Ο τελευταίος, ο Αριέλ Ανρί, δεν πρόλαβε να αναλάβει καθήκοντα.
Στη χώρα των περίπου 11 εκατομμυρίων κατοίκων η πολιτική αστάθεια είναι ενδημική εδώ και δεκαετίες, με σειρά πραξικοπημάτων και ξένων επεμβάσεων.
