Το αρμενικό σχολείο Παρτιζάκ στον κόλπο της Νικομήδειας κινδυνεύει με κατάρρευση (video, photo)

Η κωμόπολη Παρτιζάκ, που σήμερα ονομάζεται Bahcejik, ανήκει στην επαρχία Κοτζάελι και βρίσκεται μόλις 20 χιλιόμετρα από τη Νικομήδεια, κοντά στη νοτιοανατολική ακτή του κόλπου της Νικομήδειας (Izmit).

Η Νικομήδεια ήταν μία από τις σημαντικότερες περιοχές της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Είχε χαρακτηριστεί μάλιστα επί Διοκλητιανού η ανατολική πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, επί Τετραρχίας, πριν το 330 π.Χ.

Βρέχεται από τον κόλπο της Νικομήδειας στα νότια, από την Κωνσταντινούπολη και τη Θάλασσα του Μαρμαρά στα δυτικά. Από τη Μαύρη Θάλασσα στα βόρεια και τη Σακαρά στα ανατολικά.

Ήταν μια αστική περιοχή και κατοικούσαν αρκετοί Αρμένιοι, οι οποίοι ήταν ευκατάστατοι. Άνθρωποι που ασχολούνταν κυρίως με το εμπόριο.

Στα 1873, με την οικονομική βοήθεια της Αμερικανικής Προτεσταντικής Εκκλησίας, εγκαινιάστηκε το ιστορικό αρμενικό σχολείο του Παρτιζάκ.

Τη διεύθυνση του σχολείου διατήρησε η Προτεσταντική Εκκλησία. Το εγκατέστησαν σε ένα οικόπεδο έξι στρεμμάτων. Φτιάχτηκε οικοτροφείο, προσχολική εκπαίδευση, ορφανοτροφείο και επαγγελματική σχολή. Επίσης είχε δική του βιβλιοθήκη και δικό του τυπογραφείο.

Ήταν ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύγχρονα εκπαιδευτικά συγκροτήματα για τους Αρμένιους του Παρτιζάκ.

Αμέσως μετά τη Γενοκτονία, το σχολείο εγκαταλείφθηκε. Από τότε μέχρι και σήμερα, κανείς δεν αξιώθηκε από τις τουρκικές Αρχές να συντηρήσει αυτό το ιστορικό κτηριακό συγκρότημα. Το άφησαν να το αποτελειώσει ο χρόνος. 

Η εγκατάλειψη των κτηρίων αυτών αγγίζει τα 150 χρόνια και παρόλα αυτά, ακόμη και στην κατάσταση που βρίσκονται σήμερα, παρουσιάζουν μια εντυπωσιακή εικόνα.

Σίγουρα αν αφεθούν κι άλλο στη φθορά του χρόνου, δεν θα αντέξουν για πολύ ακόμα και το πιθανότερο είναι να καταρρεύσουν, με αποτέλεσμα να έχουμε την ολοκληρωτική τους καταστροφή και μαζί τους θα χαθεί και η ιστορία των Αρμενίων της Νικομήδειας, όπου το σχολείο αυτό είναι αναπόσπαστο κομμάτι της.

Κρικόρ Τσακιτζιάν