Προπαγάνδα υπέρ του νεοοθωμανισμού γίνεται πλέον στα τουρκικά σχολικά βιβλία

Μετά το 2016 και το αποτυχημένο πραξικόπημα στην Τουρκία, κάτι φαίνεται να άλλαξε στην εκπαίδευση των νεαρών μαθητών στη χώρα.

Παντουρκισμός, νεοοθωμανισμός και παγκόσμια κυριαρχία της Τουρκίας είναι τα τρία κύρια χαρακτηριστικά που ήρθαν στο τουρκικό εκπαιδευτικό σύστημα με τις αλλαγές στα βιβλία από το 2016. Έτσι φαίνεται να έχουν σκοπό να δημιουργήσουν μία ισχυρή εθνική συνείδηση στη νέα γενιά των Τούρκων, που θα έχουν φυσικά ως ανώτερη ιδεολογία την Τουρκία.

Η εθνικιστική αυτή μεταβολή δεν ξεκίνησε τώρα, αλλά φαίνεται ότι άρχισε να χτίζεται ήδη από τη δεκαετία του ’90 σταδιακά, και ειδικά με το που ήρθε το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Από το 2016 η μεταβολή έγινε πιο γρήγορα και έντονα.

Όλα αυτά αποτυπώνονται σε μια ανάλυση 28 τουρκικών σχολικών βιβλίων που ανανεώθηκαν σε βάθος μετά το 2016 και κυκλοφόρησαν τα τελευταία δύο χρόνια. Η ανάλυση έχει τίτλο «Η επανάσταση του Ερντογάν στα τουρκικά σχολικά βιβλία» (The Erdogan Revolution in the Turkish Curriculum Textbooks).

Η έρευνα αυτή διενεργήθηκε πρόσφατα από ένα βρετανικό και ένα ισραηλινό ινστιτούτο και αποκαλύπτει ότι η Τουρκία πλέον υπερβαίνει τη Σαουδική Αραβία ως το επίκεντρο της δυτικής κριτικής σε ό,τι αφορά τη διάδοση μηνυμάτων εθνικισμού με ιστορική και πατριωτική επίφαση που νομιμοποιεί και ενδυναμώνει ιδέες ρατσισμού και μισαλλοδοξίας.

Το Ισραηλινό Ινστιτούτο Ειρήνης και Πολιτισμικής Ανεκτικότητας στη Σχολική Εκπαίδευση (Impact-Se) και το βρετανικό ερευνητικό κέντρο Henry Jackson Society καταλήγουν στην εκτίμηση ότι το τουρκικό εκπαιδευτικό σύστημα, που ήταν έως πρόσφατα υπόδειγμα στον μουσουλμανικό κόσμο για την κοσμική προσέγγισή του καθώς συνδύαζε την ανεκτικότητα απέναντι στις μειονότητες με την αναγνώριση των κουρδικών ως μειονοτικής γλώσσας, έχει πλέον διολισθήσει σε μια συστηματικά θετική παρουσίαση αρχών και συλλήψεων όπως ο ιερός πόλεμος (τζιχάντ), η μετατροπή του στρατιώτη σε μάρτυρα όταν πεθαίνει στη μάχη καθώς και στην ανάδειξη του νεοοθωμανισμού και του παντουρκισμού ως καθοδηγητικών κοσμοθεωριών.

Αναφέρεται επίσης ότι η σχολική εκπαίδευση στρέφεται αποκλειστικά στις διδαχές του σουνιτισμού και καλλιεργεί κλίμα συμπάθειας για τα κίνητρα του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) και της Αλ Κάιντα. Παρά τις μεταβολές που ήδη είχαν συμβεί στην εκπαίδευση από το 2002 και μετά, οι αλλαγές της τελευταίας τριετίας αντιπροσωπεύουν την πρώτη πραγματική παρέμβαση που έγινε στα σχολικά βιβλία κατά την περίοδο Ερντογάν.