«Ποντιακό Μουσείο και Ερευνητικό Κέντρο Τώρα» – Επιστολή-Ψήφισμα από το ΚΕΠΟΜΕ και τον Κωνσταντίνο Φωτιάδη

Εκστρατεία για τη δημιουργία Μουσείου Ποντιακού και Παρευξείνιου Ελληνισμού και Ερευνητικού Κέντρου, σε χώρο του πρώην Στρατοπέδου «Παύλου Μελά» στη Θεσσαλονίκη –όπως είχε προαναγγελθεί πριν λίγα χρόνια–, κάνει ο ομότιμος καθηγητής Νεότερης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Κωνσταντίνος Φωτιάδης μέσω του Κέντρου Ποντιακών Μελετών και Ερευνών (ΚΕΠΟΜΕ).

Η δράση που γίνεται σε διεθνές επίπεδο έχει αρχίσει να αγκαλιάζεται από τον κόσμο που σπεύδει να διαβάσει και να υπογράψει την επιστολή-ψήφισμα του Κωνσταντίνου Φωτιάδη.

«Ιδιαίτερα απευθύνομαι στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στον Πρωθυπουργό, στην Υπουργό Πολιτισμού, αλλά και σε όλα τα μέλη του Κοινοβουλίου να δουν με σεβασμό την πρόταση που καταθέτουμε μέσω του Κέντρου Ποντιακών Μελετών (ΚΕ.ΠΟ.ΜΕ) και αφορά στη δημιουργία Μουσείου και Ερευνητικού Κέντρου για την Ιστορία και τον Πολιτισμό του Πόντου στο στρατόπεδο του Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκη. Ο χώρος αυτός προτείνεται γιατί ήδη έχει παρθεί απόφαση για την ανάπλασή του, τη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου και την ίδρυση Μουσείων εντός του. Πρόσθετοι λόγοι που συνηγορούν στην επιλογή του συγκεκριμένου χώρου είναι και οι παρακάτω: Στις Δυτικές συνοικίες της πόλης μας, όπου το στρατόπεδο είναι η καρδιά του, η πλειοψηφία των προσφύγων είναι ποντιακής καταγωγής.

»Το στρατόπεδο Παύλου Μελά έχει συναισθηματική εξάρτηση με την τραυματική ιστορία των προσφύγων. Το 2012 σε συνεργασία με τον τότε Δήμο Σταυρούπολης πραγματοποίησα την Πολυθεματική έκθεση σε δύο χώρους του Στρατοπέδου «Παύλου Μελά». Οι επισκέπτες ήταν χιλιάδες, αλλά η τεράστια επιτυχία ήταν ο μεγάλος αριθμός μαθητών που επισκέφθηκαν την Έκθεση. Ο χώρος αυτός επιτρέπει την εύκολη και ασφαλή πρόσβαση των μαθητών στο χώρο, για να μπορούμε να πραγματοποιούμε ξεναγήσεις, αλλά και μαθήματα ιστορίας.

»Αυτό το πλούσιο υλικό που έχω συγκεντρώσει καθώς και όλη μου τη γνώση και εμπειρία με πολλή χαρά θα διαθέσω για να συνεχίσω το έργο που έχω αναλάβει τόσο σε όλη την επαγγελματική, αλλά και σε όλη την προσωπική πορεία. Αυτό θεωρούσα και θεωρώ χρέος μου απέναντι στους προγόνους μου και στην ιστορική μνήμη. Τώρα, το Χρέος το έχει η Πολιτεία, ώστε να συμβάλλει ενεργά και να στηρίξει αυτή την προσπάθεια. Εκατό χρόνια είναι αρκετά. Είναι καιρός  να στεγάσουμε επιτέλους μερικά από τα ανεκτίμητα προσφυγικά κειμήλια και εκθέματα που σώθηκαν. Να έχουμε ένα χώρο όπου το υλικό θα είναι προσβάσιμο σε όλες και σε όλους. Δεν είμαστε ου-τοπιστές. Πιστεύουμε στη δύναμη του τόπου και του χώρου, που μπορούν να προσφέρουν πολλά στη μελέτη της άγνωστης ιστορίας και του πολιτισμού μας», αναφέρει μεταξύ άλλων στην επιστολή του ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.

Την πρόταση για το σχεδιασμό και την υλοποίηση του Μουσείου στο πρώην Στρατόπεδο «Παύλου Μελά» έχει κάνει η Μάρθα Τοπαλίδου.

Σκοπός του Κέντρου Μελετών & Ερευνών του Ποντιακού & Παρευξείνιου Ελληνισμού

Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα ΚΕΠΟΜΕ, σκοπός του Κέντρου Μελετών & Ερευνών του Ποντιακού & Παρευξείνιου Ελληνισμού είναι:

1. Έρευνα, καταγραφή και ανάδειξη ζητημάτων σχετικών με την ιστορία, τον πολιτισμό και την Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και του Παρευξείνιου χώρου, την προσφυγική ιστορία, την αξιοποίηση της τοπικής ιστορίας και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
2. Ανάδειξη της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και της ιστορικής μνήμης σε διεθνές επίπεδο μέσα από διεθνή δίκτυα μουσείων, ιδρυμάτων, θεσμών, πολιτιστικών οργανισμών κ.ά.

Στον ίδιο χώρο προτείνεται να τοποθετηθεί μόνιμη έκθεση υλικού σχετικού με την Γενοκτονία και τον ποντιακό πολιτισμό και να υπάρχει εκθεσιακός χώρος εικαστικών έργων, χώρος περιοδικών εκθέσεων, βιβλιοθήκη, αίθουσα εκδηλώσεων, ερευνητικό κέντρο, αρχείο προφορικής ιστορίας, φωτογραφικό αρχείο.

Προτείνεται:

1ο. Μόνιμος εκθεσιακός χώρος προβολής της ιστορίας και του πολιτισμού των Ελλήνων του Ευξείνου Πόντου.
• Έκθεση πρωτότυπων αντικειμένων, βιβλίων και φωτογραφικού υλικού σχετικών με την ιστορία και τον πολιτισμό των Ελλήνων του Ευξείνου Πόντου από την αρχαιότητα έως και σήμερα.
• Ηχοτοπία, ψηφιακά περιβάλλοντα και ψηφιακές αφηγήσεις.

Θεματικές Ενότητες
– Ο Πόντος, γεωγραφία, τοπία, ηχοτοπία και ψηφιακά περιβάλλοντα.
– Αρχαιότητα, η γένεση των πόλεων, θρησκεία, επαφές
– Ρωμαιοκρατία
– Βυζάντιο
– Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας
– Οθωμανοκρατία και εξισλαμισμός
– Λαϊκός πολιτισμός και καθημερινή ζωή
– Η Εκκλησιαστική οργάνωση, Ναοί και Μονές.
– Οικονομία
– Ποντιακή Γενοκτονία και Μνήμη μέσα από τεκμήρια και καλλιτεχνικά περιβάλλοντα (installations).
– Ξεριζωμός και προσφυγιά
– Ομογένεια και Διασπορά

2ο. Εκθεσιακός χώρος εικαστικών έργων
• 600 και πλέον έργα τέχνης, με κυριότερη θεματική την Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου σε μια ζωγραφική αφήγηση και ερμηνευτική παρουσίαση.
• Χώρος εκπαιδευτικών προγραμμάτων
• Πειραματική σκηνή τέχνης, installations (καλλιτεχνικά περιβάλλοντα), happenings (επεισόδια ανοικτής έκβασης), εργαστήρια.

3ο. Ερευνητικό Κέντρο, Τμήμα Προφορικής Ιστορίας, Τμήμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων
• Έρευνα, καταγραφή και ανάδειξη ζητημάτων σχετικών με την ιστορία, τον πολιτισμό και την Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και του Παρευξείνιου χώρου την προσφυγική ιστορία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
• Ανάπτυξη νέων στρατηγικών για την ανάσχεση παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καταπολέμησης ρητορικής μίσους, ρατσισμού, θεωριών φυλετικής/πολιτισμικής ανωτερότητας κ.ά.
• Αποθετήριο εγγράφων, ερευνών, άρθρων σχετικών με την ιστορία και τον πολιτισμό του Πόντου.
• Συγκέντρωση απομνημονευμάτων, ημερολογίων.
• Έκδοση συγγραμμάτων, επιμέλεια ιστορικών ντοκιμαντέρ.
• Τμήμα Προφορικής Ιστορίας
• Τμήμα έρευνας και ανάδειξης του ποντιακού πολιτισμού ( μουσική, χορός, θέατρο, γλώσσα και τύπος)
• Τμήμα εκδόσεων και παραγωγής εκπαιδευτικού υλικού.
• Τμήμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
• Συμμετοχή και διοργάνωση ημερίδων, σεμιναρίων και συνεδρίων που αφορούν ζητήματα της ιστορίας του ποντιακού και παρευξείνιου πολιτισμού

4ο. Βιβλιοθήκη και ιστορικό αρχείο με συλλογή ανέκδοτων αρχείων και εξειδικευμένων βιβλίων, ελληνικά και ξενόγλωσσα, για τον Ποντιακό και Παρευξείνιο ελληνισμό.
• Βιβλιοθήκη ψηφιοποιημένη και με απομακρυσμένη πρόσβαση
• Αρχείο ιστορικών βιβλίων, μικροφιλμ, εφημερίδων/περιοδικών σχετικών με τον ποντιακό και μικρασιατικό ελληνισμό. Σήμερα διαθέτουμε 35.000 βιβλία.
• Αρχείο ιστορικών φωτογραφιών, καρτ ποστάλ, γκραβούρων.
• Αρχείο ανέκδοτων εγγράφων από τα Υπουργεία Εξωτερικών της Ευρώπης, Αμερικής και Ανατολικών χωρών, από ερευνητικά κέντρα και προσωπικές συλλογές, που αναφέρονται στην ιστορία, την οικονομία και τον πολιτισμό των Ελλήνων του Πόντου και των παρευξείνιων περιοχών.
• Αξιοποίηση επιστημονικών εργασιών από ερευνητές, μεταπτυχιακούς, διδακτορικούς και μεταδιδακτορικούς φοιτητές.
• Ψηφιοποίηση ξενόγλωσσων άρθρων που άπτονται του ποντιακού και παρευξείνιου πολιτισμού.

Διαβάστε και ψηφίστε εδώ την επιστολή-ψήφισμα του Κωνσταντίνου Φωτιάδη.