Το μήνυμα ότι επαφίεται στις νεότερες γενιές το πώς θα βαδίσουν στα χνάρια των προγόνων τους εξέπεμψε η εκδήλωση του Ιερού Ιδρύματος «Παναγία Σουμελά» Ποντίων ΗΠΑ-Καναδά με αφορμή τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση.
Ενδεχομένως αυτή να είναι η πιο σημαντική εκδήλωση ομογενειακού φορέα μέχρι στιγμής, υπό την αιγίδα της Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Μεταδόθηκε σε όλον τον κόσμο μέσω διαδικτύου.
Το χαιρετισμό του αρχιεπισκόπου Ελπιδοφόρου μετέφερε ο επίσκοπος Μηδείας Απόστολος. Σε αυτόν τονιζόταν ο σημαντικός ρόλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ενώ έγινε ιδιαίτερη αναφορά στα μοναστήρια του Πόντου, τους «διαχρονικούς προμαχώνες της Ορθοδοξίας».
«Κειμηλιοθήκη» χαρακτήρισε το Ίδρυμα ο πρόεδρός του δρ Χαράλαμπος Βασιλειάδης, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια πλατφόρμα έκφρασης και δημιουργίας. Εμφανίστηκε δε βέβαιος ότι και μετά το φετινό ορόσημο ο αγώνας των Ελλήνων –ανάμεσά τους οι ποντιακής καταγωγής αδελφοί Υψηλάντη– θα συνεχίσει να εμπνέει.
«Ο Πόντος έχει ξεχωριστή θέση στην Ιστορία του έθνους» είπε κατά τη δική του τοποθέτηση ο γενικός πρόξενος της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη Κωνσταντίνος Κούτρας.
Συντονίστρια της εκδήλωσης ήταν η Βασιλική Τσανακτσίδου και κεντρικός ομιλητής ο δρ Θωμάς Αλεξιάδης, ο οποίος ανέδειξε τη συμβολή της Εκκλησίας στον Αγώνα και τη δράση των μονών του Πόντου κατά την Οθωμανοκρατία.
Παρουσίασε τον κύκλο των διωγμών που υπέστησαν οι Πόντιοι, και υπογράμμισε ότι γενιές γεννήθηκαν και πέθαναν στα βουνά. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Μονή του Αγίου Ιωάννη Βαζελώνος και στους κρυπτοχριαστιανούς, ενώ πρόσθεσε ότι 100 χρόνια μετά την Ελληνική Επανάσταση οι Τούρκοι έδωσαν νέα εντολή να εκλείψουν πρώτοι οι κληρικοί στη Μικρά Ασία.
Εκ μέρους της οργάνωσης PHOS μίλησε η διευθύντρια Ελένη Αλεξιάδη-Χατζή, η οποία παρουσίασε τους φιλέλληνες Αμερικανούς που πήγαν στην Ελλάδα για να παράσχουν ανθρωπιστική βοήθεια και συμμετείχαν ενεργά για την απελευθέρωση της.
Μεταξύ άλλων συμμετείχαν ο πολιτειακός γερουσιαστής Λεωνίδας Ραπτάκης (υπενθύμισε ότι το Ροντ Άιλαντ έχει αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Ποντίων εδώ και 14 χρόνια), η Νένα Κιγκλίδου από το Σακραμέντο της Καλιφόρνιας (κάλεσε όλους τους νέους να κάνουν τον δικό τους αγώνα για την πατρίδα), ο αντιπρόεδρος των «Ακριτών» Φιλαδέλφειας Στέφανος Ευαγγελόπουλος, ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας ΗΠΑ-Καναδά Κώστας Τσιλφίδης, ο φιλέλληνας κληρικός Γρηγόριος Γκίλμπερ, και ο γενικός πρόξενος της Κύπρου Αλέξης Φαίδωνος (υποστήριξε ότι η Τουρκία προσπαθεί με επιθετικότητα να καταργήσει τη Συνθήκη της Λοζάνης).
