Ένα είδος πίτας με καλαμποκάλευρο και μπόλικο αλάτι είναι η αλυκόν πίταν που συνήθιζαν να παρασκευάζουν ιδίως στη Σάντα πριν από τα Θεοφάνια.
Την πίτα την έκανε συνήθως ένα πρωτικάρ’ κορίτσ’, δηλαδή πρωτότοκο.
Το ποντιακό αυτό έθιμο συνδέεται με τη λαϊκή δοξασία ότι τη νύχτα της παραμονής των Θεοφανίων ανοίγουν οι ουρανοί, κι έτσι οι επιθυμίες των ανθρώπων είναι εύκολο να πραγματοποιηθούν.
Η πίτα λόγω του αλατιού προκαλούσε δίψα και αυτοί που την έτρωγαν ονειρεύονταν ότι κάποιος ή κάποια τους πρόσφερε ένα ποτήρι νερό. Για τους ανύπαντρους και τις ανύπαντρες το πρόσωπο αυτό θα γινόταν το ταίρι τους.
Αλυκόν πίταν έλεγαν και το χαψοψώμ’ που γινόταν από καλαμποκίσιο ή φούρνικον αλεύρι και χαψία.




![Απρίλιος. Μικρογραφία του μήνα από το χειρόγραφο Τυπικό της Μονής του Αγίου Ευγενίου Τραπεζούντας [1346]. Μητροπολίτου Τραπεζούντος Χρύσανθου, «Η Εκκλησία Τραπεζούντος». Από το Αρχείον Πόντου, του 1933 (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)](https://www.pontosnews.gr/wp-content/uploads/2026/03/aprilios-cvr-360x180.jpg)











