Διακόπηκε, στις 20:10, η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την άρνηση της Ελλάδας να δεχθεί το προσχέδιο που παρουσιάστηκε στα κράτη-μέλη, καθώς σε αυτό δεν υπάρχει αναφορά στην Τουρκία ή σε πιθανές κυρώσεις σε βάρος της. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με το Politico, ζητάει αλλαγές που «θα αντικατοπτρίζουν πληρέστερα τις ελληνικές θέσεις».
Η αντίδραση της Ελλάδας ήταν η αιτία που συναντήθηκαν εκτάκτως ο Έλληνας πρωθυπουργός, η Άνγκελα Μέρκελ, ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Νίκος Αναστασιάδης.
Στο προσχέδιο, αναφέρουν πηγές των Βρυξελλών, αναφέρεται ότι «η ΕΕ είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει όλα τα εργαλεία και τα μέσα που έχει στη διάθεση της προκειμένου να διασφαλίσει το σεβασμό και την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας και της Κύπρου», κάτι που δεν έγινε δεκτό από την ελληνική πλευρά.
Ιδιαιτέρως ενοχλημένη είναι και η Κύπρος με το σημείο του προσχεδίου που την αφορά. Όπως μεταδίδει ο Νίκος Χρυσολωράς του Bloomberg, η Κύπρος αντιδρά σε δύο σημεία:
- Στην παράγραφο 3, η οποία φέρεται να υιοθετεί τουρκικά επιχειρήματα σχετικά με την κατανομή των εσόδων από υδρογονάνθρακες (η κυπριακή κυβέρνηση θεωρεί ότι το ζήτημα αυτό έχει επιλυθεί).
- Όλες οι εκκλήσεις και οι προσφυγές και ούτω καθεξής είναι παρόμοιες με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου που έχουν εγκριθεί στο παρελθόν.
Η Λευκωσία ενοχλείται και με το ότι τα εργαλεία αντιμετώπισης της τουρκικής προκλητικότητας –με άλλα λόγια, οι κυρώσεις– παραπέμπονται στο Συμβούλιο των ΥΠΕΞ στις 12 Οκτωβρίου.
Πληροφορίες από διαφορετικές πηγές σημειώνουν πως κάποια σημεία του προσχεδίου θα ξαναγραφούν για να παρουσιαστούν εκ νέου στους «27».
Τι ανέφερε το απορριφθέν προσχέδιο σύμφωνα με το Politico
Η ΕΕ είναι έτοιμη να «χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της» για να διασφαλίσει τον σεβασμό της κυριαρχίας της Ελλάδας και της Κύπρου, σημειώνει το προσχέδιο συμπερασμάτων σχετικά με την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με το Politico. Ωστόσο, αναφέρει πως «Υπό την προϋπόθεση ότι διατηρούνται εποικοδομητικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση θεμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο», οι ηγέτες της ΕΕ συμφωνούν να «δρομολογήσουν μια θετική πολιτική ατζέντα ΕΕ-Τουρκίας με ιδιαίτερη έμφαση στον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης και τη διευκόλυνση του εμπορίου» καθώς και «υψηλού επιπέδου διαλόγους »και« συνεχή συνεργασία σε θέματα μετανάστευσης σύμφωνα με τη δήλωση ΕΕ-Τουρκίας για το 2016». Πολλά από αυτά τα σημεία ήταν μεταξύ των βασικών αιτημάτων της Άγκυρας.
Το προσχέδιο ζητά επίσης «πολυμερή διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο» και αναθέτει στον ανώτατο διπλωμάτη της Ζοζέπ Μπορέλ να επεξεργαστεί τις λεπτομέρειες. Το κείμενο «χαιρετίζει επίσης τα πρόσφατα βήματα οικοδόμησης εμπιστοσύνης από την Ελλάδα και την Τουρκία».
