Ενδείξεις για τέσσερις υπόγειες λίμνες με αλμυρό νερό στον Άρη

Όχι μία, αλλά τέσσερις λίμνες με αλμυρό νερό μπορεί να βρίσκονται θαμμένες κάτω από τους πάγους στον νότιο πόλο του Άρη, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις Ιταλών επιστημόνων – κάτι ανάλογο συμβαίνει στη Γη κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής, όπου υπάρχουν μικροοργανισμοί.

Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τότε αυξάνονται οι πιθανότητες εύρεσης ιχνών ζωής στον γειτονικό πλανήτη.

Όπως αναφέρουν Ιταλοί ερευνητές σε σχετική δημοσίευσή τους στο περιοδικό Nature Astronomy, η ανάλυση των στοιχείων που συνέλεξε το διάστημα 2012-2019 το ραντάρ MARSIS του σκάφους Mars Express του Ευρωπαϊκού Διαστημικού Οργανισμού, το οποίο βρίσκεται σε τροχιά από το 2003 γύρω από τον Άρη, δείχνει ότι είναι πολύ πιθανό κάτω από 1.400 μέτρα πάγου βρίσκεται μία μεγάλη λίμνη που περιβάλλεται από τρεις μικρότερες.

Παλαιότερες παρατηρήσεις των ίδιων από το 2018 –οι οποίες τότε είχαν αντιμετωπιστεί με ενθουσιασμό αλλά και με σκεπτικισμό από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα–, είχαν δώσει ενδείξεις για μία υπόγεια λίμνη διαμέτρου περίπου 19 χιλιομέτρων σε βάθος 1,5 χιλιομέτρου, επίσης κάτω από τον νότιο πόλο. Οι νέες μετρήσεις παρέχουν περισσότερα στοιχεία και μάλιστα για περισσότερες από μία αλμυρές λίμνες, οι οποίες είναι διασκορπισμένες σε μια έκταση περίπου 75.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Οι επιστήμονες είναι βέβαιοι ότι πριν περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια Άρης ήταν πολύ πιο ζεστός και υγρός απ’ ό,τι τώρα.

Οι Ιταλοί εκτιμούν ότι ένα μέρος από τα αρχαία επιφανειακά ύδατα υπάρχει ακόμη κρυμμένο, και δεν αποκλείουν να βρουν ενδείξεις για ακόμη πιο πολλές υπόγειες λίμνες στο μέλλον, ίσως και κάτω από τον βόρειο πόλο του «κόκκινου» πλανήτη.

Η νέα έρευνα, με επικεφαλής τη γεωφυσικό και πλανητική επιστήμονα δρ Έλενα Πετινέλι του Πανεπιστημίου της Ρώμης (Roma Tre), εκτιμά ότι η μεγάλη λίμνη έχει διαστάσεις 20 επί 30 χιλιόμετρα. Το βάθος της είναι άγνωστο, καθώς το ραντάρ δεν μπορεί να διαπεράσει το αλμυρό νερό. Οι τρεις άλλες κοντινές λίμνες εκτιμάται ότι έχουν διαστάσεις της τάξης των δέκα χιλιομέτρων περίπου.

Η μεγάλη περιεκτικότητα των λιμνών σε άλατα τις βοηθά να παραμένουν υγρές και να μην παγώνουν, χωρίς να αποκλείεται η πιθανότητα μιας υπόγειας γεωθερμικής δραστηριότητας που λιώνει τους πάγους. Η πιθανότερη, πάντως, είναι ότι οι λίμνες περιέχουν πανάρχαιο νερό, «που κάποτε βρισκόταν στην επιφάνεια. Αν αυτό όντως συμβαίνει, ασφαλώς μπορεί να αποτελούν ένα καλό μέρος για να φιλοξενήσουν ζωή, εξαφανισμένη πια ή και τωρινή», ανέφερε η δρ Πετινέλι.

Όμως, όπως είπε, για να επιβεβαιώσει κανείς κάτι τέτοιο, πρέπει να κάνει γεώτρηση στον Άρη σε βάθος 1,5 χιλιομέτρου, κάτι που δεν είναι εφικτό με την υπάρχουσα τεχνολογία.

Άλλοι πάντως πλανητικοί επιστήμονες και γεωφυσικοί, όπως ο Τζακ Χολτ του Πανεπιστημίου της Αριζόνας και ο Μάικ Σόρι του Πανεπιστημίου Πέρντιου της Ιντιάνας, εξέφρασαν στο περιοδικό Nature τις επιφυλάξεις τους για το κατά πόσο και τα νέα στοιχεία πράγματι αφορούν κανονικές αλμυρές λίμνες.

Βέβαια, η κινεζική αποστολή Tianwen-1 είναι καθ’ οδόν για τον Άρη. Αναμένεται να εισέλθει σε τροχιά γύρω του τον Φεβρουάριο του 2021 και μετά θα στείλει ένα ρομποτικό ρόβερ στην επιφάνεια. Το ραντάρ του, λοιπόν, ίσως ρίξει περισσότερο φως στο υγρό παρελθόν (και πιθανώς υγρό παρόν) του Άρη.

• Αναδημοσίευση από το ΑΠΕ-ΜΠΕ / Παύλος Δρακόπουλος.