Ο Απόλλων Σμύρνης, ένας σύλλογος με μακρόχρονη ιστορία που ξεκινάει στην ελληνική ακμάζουσα πρωτεύουσα της Ιωνίας, στα τέλη του 19ου αιώνα, δεν θα μπορούσε να ξεχάσει την σημερινή ημέρα. Μια ημερομηνία που ξυπνά εφιαλτικές μνήμες, αφού σαν σήμερα ξεκίνησε ο εμπρησμός της Σμύρνης και το δράμα των χιλιάδων προσφύγων.
Η «ελαφρά ταξιαρχία», λοιπόν, μια ομάδα που ιδρύθηκε το 1891 όταν τα μισά περίπου μέλη του αθλητικού σωματείου «Ορφέας», μεταξύ των οποίων ο μητροπολίτης Χρυσόστομος Σμύρνης και ο Εμμανουήλ Σάμιος, αποσχίστηκαν και δημιούργησαν τον Απόλλωνα, ανέβασε στον επίσημο ιστότοπό της το παρακάτω κείμενο με αφορμή την 13η Σεπτεμβρίου.
«Στις 13 Σεπτεμβρίου 1922. Ήταν Τετάρτη. Τότε ξέσπασε η μεγάλη πυρκαγιά. Το κακό ξεκίνησε από την αρμενική συνοικία της Σμύρνης. Από τις 9 Σεπτεμβρίου είχαν μπει στην πόλη οι πρώτοι ιππείς Τούρκοι. Δύο ημέρες αργότερα έφτασε και ο Μουσταφά Κεμάλ. Στα χέρια των Τούρκων, του όχλου, μαρτύρησε ο μητροπολίτης Σμύρνης, εθνοϊερομάρτυρας Χρυσόστομος.
»”Εκτός από την άθλια τουρκική συνοικία, η Σμύρνη έπαψε να υπάρχει […] το πρόβλημα των μειονοτήτων έχει λυθεί εκεί μια για πάντα […] Δεν μένει καμία αμφιβολία για τα αίτια της πυρκαγιάς […] Τον δαυλό τον άναψαν στρατιώτες του τουρκικού στρατού”, έγραψε η Daily Telegraph της 16ης Σεπτεμβρίου 1922. Ήταν η αρχή του τέλους. Η μεγαλύτερη συμφορά του ελληνισμού. Η φωτιά κατάπιε την πόλη, τους ανθρώπους, τα απάντα… Ο ξεριζωμός ήρθε. Τα χρόνια πέρασαν, μα εμείς δεν ξεχάσαμε. Ούτε θα ξεχάσουμε ποτέ. Οι ρίζες μας είναι βαθιές…».
