Η Παναγία είναι πανταχού παρούσα. Όπου υπάρχει άνθρωπος και ανάγκη. Για αυτό και οι χριστιανοί την ευχαριστούμε αφιερώνοντας ιερούς ναούς στη Χάρη Της. Είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για τη μάνα του Χριστού, τη μάνα όλων μας.
Το εντυπωσιακό είναι πως ενώ πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο, τις αποδίδουμε εκατοντάδες ονομασίες. Κάποιοι λένε πως η Παναγιά έχει περισσότερα από χίλια ονόματα!
Οι χίλιες επωνυμίες της Παναγίας
Όλα αυτά τα ονόματα, συνήθως, υποδηλώνουν κάτι και σύμφωνα με τους ειδικούς χωρίζονται σε οκτώ κατηγορίες. Οι πιστοί τής δίνουν ονόματα ανάλογα με τον τόπο που φτιάχνονται οι ιεροί ναοί, από το πώς αναπαριστάται σε μια εικόνα ή σε μια αγιογραφία, από το όνομα του κτίτορα του ναού, την τεχνοτροπία του οικήματος, τα θαύματα της Παναγίας. Κι ο μήνας που γιορτάζεται η συγκεκριμένη Παναγία σχετίζεται συχνά με το όνομά της. Οι υμνογράφοι της Εκκλησίας έχουν επιλέξει για Εκείνη σπουδαία ονόματα. Ανάλογα έχουν πράξει και οι πιστοί.
Η Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο πήρε το όνομά της από το Όρος Μελά του Πόντου. Η Παμμακάριστος από τη Μονή της Κωνσταντινούπολης. Η Βουρλιώτισσα από τα Βουρλά της Ιωνίας. Η Μεγαλοσπηλαιώτισσα από το Μέγα Σπήλαιο των Καλαβρύτων. Η Χοζοβιώτισσα στην Αμοργό από τη Μονή Χοζεβά στους Άγιους Τόπους.
Η Παναγία η Μαλεβή από το όρος Πάρνων που λέγεται και Μαλεβός.
Την ίδια ώρα υπάρχει η Παναγία η Βρεφοκρατούσα, η Γλυκοφιλούσα, η Πλατυτέρα των Ουρανών, η Δεξιοκρατούσα, η Τριχερούσα, η Οδηγήτρια κ.ά., ανάλογα με το πώς αναπαριστάται στις εικόνες.
Τα θαύματα της Μητέρας, τής χάρισαν και κάποια από τα πολλά ονομάτά της. Έτσι έχουμε την Παναγία τη Θεραπεία, τη Μυροβλύτισσα, τη Φανερωμένη, την Ελεούσα και τη Γιάτρισσα
Η Παναγία η «Εσφαγμένη» στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου, σύμφωνα με την παράδοση, ονομάστηκε έτσι γιατί μοναχός θύμωσε μαζί της και με μαχαίρι χτύπησε την εικόνα της στο πρόσωπο. Τότε από την εικόνα άρχισε να τρέχει αίμα, ενώ ο μοναχός τυφλώθηκε και έκανε σαν τρελός. Ο μοναχός ζήτησε συγγνώμη και συγχωρέθηκε από την Παναγία. Όμως το χέρι του «τιμωρήθηκε» παραμένοντας άλιωτο και κατάμαυρο μετά το θάνατό του.
Η Παναγία της Περλιγκού στο Ληξούρι της Κεφαλονιάς, πήρε το όνομά της από τον κτίτορα του ναού. Το ίδιο και η Παναγία η Κοροβιλιά. Ανάλογα με το μήνα που γιορτάζεται η Παναγία, έχουν ανεγερθεί ναοί για τη Βροντού, τη Δεκαπεντούσα, την Αυγουστιανή, τη Βρεχούσα και τη Μεσοσπορίτισσα.
Πιστοί έχουν επιλέξει για την Παναγιά κι ονόματα με το πρόθεμα χρυσο-, όπως το Χρυσογαλούσα και το Χρυσοπηγή. Άλλοι τη λένε Χιλιαρμενίτισσα και Παντάνασσα.
Λόγω της τεχνοτροπίας των ναών που είναι αφιερωμένοι στην Παναγία, την ονομάζουμε επίσης Εκατονταπυλιανή, Μολυβδοσκέπαστη ή Κρεμαστή.
Όσο για τους υμνογράφους της Εκκλησίας μας, αυτοί την έχουν αποκαλέσει μεταξύ άλλων Κεχαριτωμένη, Καθέδρα, Επίσκεψις, Παράκλησις, Σκέπη και Υψηλοτέρα.
Μεγάλη η Χάρη Της, όποιο κι αν είναι το όνομά της!
