Εφορία, μεταβιβάσεις, κληρονομιές και γονικές παροχές – Τι αλλάζει υπέρ του πολίτη

Τέλος στην ταλαιπωρία στις εφορίες για τις δηλώσεις μεταβιβάσεων, γονικών παροχών και κληρονομιών θέτει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Από τώρα και στο εξής οι δηλώσεις για υποθέσεις φορολογίας ακινήτων θα υποβάλλονται στις εφορίες μέσω e-mail, courier ή συστημένων επιστολών. Αυτό προβλέπει η εγκύκλιος με τις οδηγίες για την εφαρμογή του μέτρου που απέστειλε σε όλες τις ΔΟΥ ο διοικητής της Αρχής Γιώργος Πιτσιλής, στην οποία επισημαίνεται ότι μόνο οι δηλώσεις και οι αιτήσεις που έχουν υποβληθεί και εκκρεμούν στις εφορίες θα διεκπεραιώνονται κατά σειρά προτεραιότητας. Παράλληλα, οι επισκέψεις που έχουν προγραμματιστεί θα πραγματοποιηθούν κανονικά στις ορισθείσες ημερομηνίες.

Ο προγραμματισμός της ΑΑΔΕ προβλέπει ότι από το επόμενο έτος όλες οι μεταβιβάσεις ακινήτων θα γίνονται ηλεκτρονικά από το γραφείο του συμβολαιογράφου.

Μέχρι την πλήρη ψηφιοποίηση των δηλώσεων φορολογίας κεφαλαίου, όλες οι δηλώσεις θα στέλνονται μέσω e-mail ή συστημένη επιστολή στις ΔΟΥ. Απόδειξη της ταυτοπροσωπίας των φορολογουμένων μπορεί να γίνεται είτε με υπεύθυνη δήλωση αυτών, η οποία έχει εκδοθεί μέσω της ιστοσελίδας dilosi.services.gov.gr της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (με την οποία δηλώνουν ότι οι ίδιοι είναι οι υπογράφοντες τη δήλωση/αίτηση), είτε με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής αυτών από ΚΕΠ ή άλλη δημόσια Αρχή.

Η βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των δηλούντων (σε δήλωση φόρου δωρεάς, γονικής παροχής και μεταβίβασης ακινήτων) μπορεί να θεωρηθεί και από τον συμβολαιογράφο που θα συνάψει το αντίστοιχο συμβολαιογραφικό έγγραφο, εφόσον προκύπτουν τα στοιχεία του από την υποβαλλόμενη δήλωση και η υπογραφή τίθεται ενώπιόν του.

Σε περίπτωση αποστολής των δηλώσεων ηλεκτρονικά, η υπεύθυνη δήλωση αποστέλλεται μαζί με την υποβαλλόμενη δήλωση.

Το αποδεικτικό του ταχυδρομείου ή της υπηρεσίας ταχυμεταφοράς ή το αυτοματοποιημένο μήνυμα που αποστέλλεται ως απάντηση στο ηλεκτρονικό μήνυμα του φορολογουμένου, αποτελεί γι’ αυτόν αποδεικτικό υποβολής της δήλωσης ή της αίτησης και επέχει θέση απόδειξης παραλαβής εκ μέρους της ΔΟΥ. Ημερομηνία υποβολής της δήλωσης/αίτησης θεωρείται η ημερομηνία που προκύπτει από τη σφραγίδα του ταχυδρομείου ή της υπηρεσίας ταχυμεταφοράς, ή η ημερομηνία αποστολής του μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αντίστοιχα.

Κανένας άλλος έλεγχος ή αυτοψία δεν διενεργείται στο στάδιο παραλαβής της δήλωσης, η πλήρης και ορθή συμπλήρωση της οποίας καθώς και η επισύναψη των απαιτούμενων (και ορθών) δικαιολογητικών αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του δηλούντος. Σε περιπτώσεις που ο φορολογούμενος αιτείται την επιστροφή φόρου άνω των 300 ευρώ, ή υποβάλλεται υπόδειγμα ΕΝΦΙΑ ή πιστωτική δήλωση ΕΤΑΚ ή ΦΑΠ ή δήλωση ΕΦΑ, η αρμοδιότητα και ευθύνη της ΔΟΥ κατά την παραλαβή εξαντλείται στον έλεγχο της ορθότητας και της πληρότητας των προβλεπόμενων δικαιολογητικών.

Πότε θα εφαρμόζεται το νέο μέτρο
Σύμφωνα με την εγκύκλιο του διοικητή της ΑΑΔΕ, το νέο μέτρο εφαρμόζεται σε υποθέσεις φορολογίας κεφαλαίου που αφορούν:

1. Αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις κατοχής ακινήτων (Ε9 και ΦΜΑΠ φυσικών και νομικών προσώπων, ΕΤΑΚ και ΦΑΠ νομικών προσώπων καθώς και ΕΦΑ) και τα υποδείγματα που επέχουν θέση δήλωσης σύμφωνα με την απόφαση Α.1272/2019, για τις οποίες δεν προβλέπεται ηλεκτρονική υποβολή. Για δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9) και ΕΦΑ και αιτήσεις για έκδοση πιστοποιητικών, για τις οποίες προβλέπεται ήδη η ηλεκτρονική υποβολή/έκδοση, δεν έχει εφαρμογή η διαδικασία της απόφασης. Τυχόν τέτοιες δηλώσεις ή αιτήσεις που υποβάλλονται με τη διαδικασία της Α.1137/2020 δεν λαμβάνονται υπόψη και ενημερώνεται σχετικά ο φορολογούμενος με μήνυμα στην προσωποποιημένη του πληροφόρηση με την υπόδειξη να υποβάλει ηλεκτρονικά τη δήλωση ή να λάβει ηλεκτρονικά το πιστοποιητικό.
2. Αιτήσεις για τη χορήγηση πιστοποιητικού του άρθρου 54 Α του ν.4174/2013 (πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ), υπεύθυνες δηλώσεις που επέχουν θέση πιστοποιητικού, όπου δεν προβλέπεται ηλεκτρονική έκδοση αυτού, αιτήσεις για θεώρηση αντιγράφων τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων καταδικαστικών σε δήλωση βουλήσεως και υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών για την αποδοχή δήλωσης η οποία υπεβλήθη μέσω διαδικτύου.
3. Τα προβλεπόμενα παραστατικά για τη συνδρομή των προϋποθέσεων επιστροφής ΕΝΦΙΑ άνω των 300 ευρώ.
4. Δηλώσεις φορολογίας κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και κερδών από τυχερά παίγνια, αρχικές και τροποποιητικές.
5. Δηλώσεις φόρου μεταβίβασης ακινήτων, πλην των δηλώσεων ΦΜΑ που υποβάλλονται για πλειστηριασμό.
6. Αιτήσεις για έκδοση πιστοποιητικού του άρθρου 105 του Κώδικα διατάξεων φορολογίας κληρονομιών, δωρεών κτλ., ο οποίος κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του ν.2961/2001 (πιστοποιητικό φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών). Υπενθυμίζεται ότι εξακολουθεί να ισχύει η παράγραφος 6 του ν.3220/2004, σύμφωνα με την οποία, όπου δεν απαιτείται η εξόφληση του φόρου και στις περιπτώσεις που έχει εξοφληθεί ολόκληρος ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής, αντί του πιστοποιητικού δύναται να προσκομίζεται από τον υπόχρεο σε φόρο αντίγραφο της δήλωσης φόρου, καθώς και υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986, με την οποία δηλώνεται ότι τα στοιχεία που προκύπτουν από την προσκομιζόμενη δήλωση φόρου δεν έχουν μεταβληθεί και ότι έχει εξοφληθεί ολόκληρος ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής.

Τα δικαιολογητικά
Για την υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής και μεταβίβασης ακινήτων θα απαιτούνται κατά περίπτωση:

1. Ληξιαρχική πράξη θανάτου.
2. Απόφαση δημοσίευσης διαθήκης.
3. Αντίγραφο της σύμβασης νέμησης, ή του συστατικού εγγράφου trust, ή του καταστατικού εγγράφου νομικού προσώπου ή ιδρύματος, κατά περίπτωση, που αποδεικνύουν τον τρόπο και το είδος της επαγωγής και τη νομική μορφή και χαρακτήρα του υπόχρεου σε φόρο.
4. Κληρονομητήριο ή πιστοποιητικό (οικογενειακής κατάστασης ή εγγυτέρων συγγενών) της αρμόδιας δημοτικής αρχής ή, σε περίπτωση αδυναμίας έκδοσής του, ένορκη βεβαίωση δύο μαρτύρων για το είδος και το βαθμό συγγένειας προς τον κληρονομούμενο.
5. Πιστοποιητικό του γραμματέα του αρμόδιου Ειρηνοδικείου ή Πρωτοδικείου περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης ή περί μη δημοσιεύσεως νεότερης διαθήκης, κατά περίπτωση.
6. Νομιμοποιητικό έγγραφο, σε περίπτωση υποβολής της δήλωσης από πληρεξούσιο ή αντιπρόσωπο ή νόμιμο εκπρόσωπο.
7. Έγγραφα που αποδεικνύουν τη μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης ή τη λήξη αυτής.
8. Αποδεικτικά χρεών και βαρών.
9. Συμβολαιογραφικά έγγραφα εκχώρησης ακινήτων ή απαιτήσεων στο Δημόσιο.
10. Αποδεικτικά πληρωμής ή βεβαίωσης φόρου στην αλλοδαπή.
11. Βεβαίωση Τράπεζας για κοινό λογαριασμό του ν. 5638/1932.
12. Καταστατικό νομικού προσώπου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
13. Αποδεικτικά περί δεκαετούς παραμονής του κληρονομουμένου στην αλλοδαπή.
14. Αποδεικτικά έγγραφα για τη σύσταση δωρεάς-γονικής παροχής, σε περίπτωση που δεν συντάσσεται συμβόλαιο.
15. Αντίγραφο έκθεσης πλειστηριασμού.
16. Τα απαραίτητα δικαιολογητικά για τη χορήγηση απαλλαγής α’ κατοικίας, όπως έχουν καθοριστεί με την ΠΟΛ.1101/2010 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών.
17.  Σε περίπτωση λοιπών ειδικών απαλλαγών, τα δικαιολογητικά που έχουν καθοριστεί με τις οικείες αποφάσεις.
18. Τα φύλλα προσδιορισμού αξίας ακινήτων (με τα απαιτούμενα γι’ αυτά δικαιολογητικά) και υπολογισμού αξίας μετοχών, επιχειρήσεων κτλ., κατά την ΠΟΛ.1055/2003 απόφαση.