Διάστημα: Το Solar Orbiter θα διασταυρωθεί με τις ουρές του νέου κομήτη Atlas

Μία σπάνια συνάντηση αδημονούν να μελετήσουν οι επιστήμονες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), εκείνη του νέου ηλιακού παρατηρητηρίου της Ευρώπης, του Solar Orbiter με τις ουρές του νέου κομήτη Atlas και για αυτό αποφάσισαν να ενεργοποιήσουν τα επιστημονικά όργανά του νωρίτερα απ’ ότι προβλεπόταν, δηλαδή έως τις 15 Ιουνίου.

Το ευρωπαϊκό σκάφος θα διασχίσει την ουρά ιόντων του κομήτη στις 31 Μαΐου – 1η Ιουνίου και την ουρά σκόνης του στις 6 Ιουνίου.

Τα σωματίδια σκόνης μπορεί να χτυπήσουν το σκάφος με ταχύτητες δεκάδων χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, αλλά δεν αναμένεται να δημιουργήσουν σημαντικό κίνδυνο, καθώς τα ίδια θα εξαερωθούν από την πρόσκρουση.

Η πτήση μέσω της ουράς ενός κομήτη είναι ένα σπάνιο συμβάν, κάτι που έχει μέχρι σήμερα συμβεί μόνο έξι φορές σε προηγούμενες διαστημικές αποστολές. Σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις –η πρώτη το 1996 με το σκάφος Ulysses (Οδυσσέας) της ESA-NASA και τον κομήτη Hyakutake –έγινε εκ των υστέρων αντιληπτό ότι τα σκάφη είχαν διασταυρωθεί με κομήτη.

Το Solar Orbiter είναι το πρώτο διαστημικό σκάφος που προβλέπεται εκ των προτέρων να περάσει μέσα από τις ουρές του κομήτη Atlas, ο οποίος είχε ανακαλυφθεί στις 28 Δεκεμβρίου 2019. Ουσιαστικά η αλλαγή στο πρόγραμμα αποφασίστηκε όταν τον Ιούνιο του 2019 ο Βρετανός επιστήμονας, ο Τζέρειντ Τζόουνς του Εργαστηρίου Διαστημικής Επιστήμης Mullard του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου (UCL) –το 2000 είχε ανακαλύψει και την πρώτη «συνάντηση» του Ulysses με τον κομήτη Hyakutake–, συνειδητοποίησε ότι κάτι ανάλογο πρόκειται σύντομα να συμβεί με το Solar Orbiter και τον κομήτη C/2019 Y4 (Atlas). Ειδοποίησε την ESA και αυτή αμέσως αποφάσισε να παρεμβάλει τη μελέτη του κομήτη στην ηλιακή αποστολή του σκάφους της.

Ο κομήτης έχει πλέον διασπαστεί σε επί μέρους τμήματα που κινούνται παράλληλα, με συνέπεια να έχει μειωθεί και η φωτεινότητά του, απογοητεύοντας τους επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμους που περίμεναν να τον φωτογραφίσουν.

Το Solar Orbiter, προς το παρόν, κινείται μεταξύ της Αφροδίτης και του Ερμή, σε μακρινή τροχιά γύρω από τον Ήλιο. Τα επόμενα χρόνια θα πλησιάσει περισσότερο το άστρο μας, σε απόσταση έως 42 εκατ. χλμ. από την επιφάνειά του. Ο κομήτης Atlas έχει ήδη πλησιάσει πολύ τον Ήλιο και αναμένεται να φθάσει στις 31 Μαΐου στο κοντινότερο σημείο του από αυτόν (στο περιήλιο), σε απόσταση περίπου 37 εκατ. χλμ. Είναι η πρώτη φορά που η συνάντηση ενός σκάφους με την ουρά ενός κομήτη συμπίπτει με το περιήλιο του τελευταίου, δηλαδή θα γίνει σε τόσο κοντινή απόσταση από τον Ήλιο.