H 19η Μαΐου θεωρείται μία από τις σημαντικότερες ημέρες στο τουρκικό ημερολόγιο. Η ημέρα απόβασης του Μουσταφά Κεμάλ στην Αμισό γιορτάζεται στην Τουρκία ως Ημέρα Μνήμης του Μουσταφά Κεμάλ και ως Γιορτή Νεολαίας και Αθλητισμού.
Τιμάται από τους Τούρκους ως η αρχή του λεγόμενου «Πολέμου Ανεξαρτησίας», που οδήγησε στην ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Είναι μια μέρα γιορτής και επίσημης αργίας για τη γειτονική χώρα, στη διάρκεια της οποίας λαμβάνουν χώρα μεγαλοπρεπείς τελετές, εκδηλώσεις, παρελάσεις, γυμναστικές επιδείξεις κ.ά., τόσο στην πρωτεύουσα Άγκυρα όσο και σε άλλες μεγάλες πόλεις.
Φέτος, ωστόσο, λόγω της πανδημίας Covid-19, το σκηνικό δεν θα είναι το ίδιο και δεν θα υπάρξουν οι γιορτινές εκδηλώσεις με τον πανηγυρικό χαρακτήρα. Από το Σάββατο 16 Μαΐου είναι σε ισχύ η τετραήμερη απαγόρευση κυκλοφορίας σε 15 επαρχίες. Πρόκειται για ένα μέτρο που ελήφθη στην προσπάθεια να αναχαιτιστεί η εξάπλωση του κορονοϊού στη χώρα και αφορά, μεταξύ άλλων, την Κωνσταντινούπολη (το επίκεντρο, δηλαδή, της πανδημίας), την Άγκυρα, την Προύσα, τη Σμύρνη, την Καισάρεια, το Ικόνιο και τη Σαμψούντα. Χθες ο Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε νέο τετραήμερο lockdown και για τις 81 επαρχίες της Τουρκίας.
Στο βιβλίο Το ποντιακό ζήτημα και η 19η Μαΐου εκείθεν και εντεύθεν του Αιγαίου (Κωνσταντίνος Φωτιάδης / Ευάγγελος Τσανάκας) αναφέρεται ότι το 1938 για πρώτη φορά ο Μουσταφά Κεμάλ συμμετείχε στους εορτασμούς της 19ης Μαΐου. Ο Κεμάλ γεννήθηκε το 1881, αλλά η ακριβής ημερομηνία γέννησής του δεν είναι ξεκάθαρη. Σε μία από τις ομιλίες του, ωστόσο, ο ίδιος είχε δηλώσει ότι θεωρεί ότι τα γενέθλιά του είναι στις 19 Μαΐου, προφανώς για να συνδεθεί με την έναρξη του «Πολέμου Ανεξαρτησίας».
Όσον αφορά τη Γιορτή Νεολαίας και Αθλητισμού, ουσιαστικά είναι η… μετεξέλιξη της γιορτής της γυμναστικής, που είχε καθιερωθεί από το 1916 αλλά απέκτησε πιο έντονο και πανηγυρικό χαρακτήρα επί των ημερών του Μουσταφά Κεμάλ και επισημοποιήθηκε το 1936.
