Με έναν διαφορετικό τρόπο, λόγω των έκτακτων συνθηκών που επικρατούν από την πανδημία νέου κορονοϊού, τιμήθηκε φέτος η 24η Απριλίου, ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Αρμενίων. Με πρωτοβουλία της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδας, πραγματοποιήθηκε διαδικτυακή πολιτική εκδήλωση μνήμης για την 105ή επέτειο της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τους Οθωμανούς Τούρκους.
Η εκδήλωση –από την οποία αναδύθηκε το σύνθημα «Αλήθεια και δικαιοσύνη – Θυμόμαστε και διεκδικούμε» και αποτέλεσε έναν ελάχιστο φόρο τιμής στη μνήμη των 1.500.000 θυμάτων της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τους Οθωμανούς Τούρκους το 1915– προβλήθηκε από την ιστοσελίδα της επιτροπής www.ancg.gr, το κανάλι της στο Youtube (Armenian National Committee of Greece) και τον σύνδεσμο στο facebook.
Κεντρικός ομιλητής ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος. Όπως αναφέρει η Αρμενική Εθνική Επιτροπή Ελλάδος, στο μήνυμά του επεσήμανε: «Φέρνουμε, και φέτος, στην μνήμη μας την 105η επέτειο της Γενοκτονίας των Αρμενίων από την Τουρκία, το 1915. Ταυτοχρόνως, τιμούμε την ιερή μνήμη 1.500.000 αθώων ψυχών, που σφαγιάσθηκαν σ’ ένα από τα πιο ζοφερά εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας».
Σημείωσε ακόμη πως Ελλάδα και Αρμενία συμπορεύονται, με στενούς δεσμούς φιλίας, εδώ και πολλές δεκαετίες, τον ανηφορικό δρόμο της υπεράσπισης εμβληματικών αρχών και αξιών, ιδίως δε της υπεράσπισης της ειρήνης, των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου, της δικαιοσύνης και, κυρίως, της κοινωνικής δικαιοσύνης». Πρόσθεσε ότι επάνω στα «θεμέλια της τόσο ειλικρινούς φιλίας και στενής συνεργασίας» μεταξύ των δύο χωρών «εδράζονται και στις μαρτυρικές στιγμές που έχουν ζήσει τα έθνη μας». Στιγμές, που όπως είπε ο κ. Παυλόπουλος, οφείλουμε να μην ξεχνάμε, ούτε κατ’ ελάχιστο, όχι γιατί μας διακατέχουν αισθήματα εκδίκησης απέναντι στους θύτες μας, αλλά γιατί αυτή η μνήμη «μας εμπνέει και μας καθοδηγεί στο να υπηρετούμε, στο διηνεκές, την μεγάλη ανθρωπιστική αρχή: Ποτέ ξανά».
Ο κ. Παυλόπουλος έκανε ειδική μνεία στην αναγνώριση εκ μέρους της Ελλάδας το 1996, με τον ν.2397/1996, της Γενοκτονίας των Αρμενίων και την καθιέρωση της 24ης Απριλίου ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Αρμενίων, ενώ το 2014 ποινικοποίησε την άρνησή της. Αναφέρθηκε επίσης στην αναγνώριση εκ μέρους της Ολομέλειας της Εθνοσυνέλευσης της Δημοκρατίας της Αρμενίας της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, το 2015.
Ο Π. Παυλόπουλος στο Τσιτσερνακαμπέρτ, το μνημείο για τη Γενοκτονία των Αρμενίων
κατά την επίσκεψή του στο Ερεβάν το 2019 (πηγή: Youtube)
Σημείωσε πως η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων διευρύνεται εντυπωσιακά, με κορυφαίο παράδειγμα το ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ. «Διαμηνύουμε δε προς την Τουρκία ότι θα ήταν προς το συμφέρον της μια γενναία έκφραση συγγνώμης για τα εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας που διέπραξε στο παρελθόν, τόσο εναντίον των Αρμενίων όσο και εναντίον των Ελλήνων». Τόνισε ακόμη: «Όσο εμμένει να παραχαράσσει την Ιστορία και να συγκαλύπτει αυτή την ανείπωτη βαρβαρότητα, τόσο περισσότερο μπαίνει, περιφρονώντας τον άνθρωπο και την αξία του, στο περιθώριο της διεθνούς κοινότητας και αποτελεί όνειδος για την δημοκρατία και τον πολιτισμό».
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκος Δένδιας, χαιρετίζοντας την εκδήλωση, τόνισε μεταξύ άλλων: «Φέτος, η πρωτόγνωρη συγκυρία στην οποία ζούμε, δεν επιτρέπει την διοργάνωση των καθιερωμένων εκδηλώσεων τιμής. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι λησμονούμε την ημέρα αυτή. Η σκέψη μας, είναι και φέτος, κοντά στους Αρμένιους της πατρίδας μας, αλλά και στους προγόνους τους, αλλά και στους Αρμένιους φίλους μας, σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Η δοκιμασία που διέρχεται ο πλανήτης στην παρούσα φάση, καθιστά ακόμα μεγαλύτερη την υποχρέωσή μας απέναντι στα θύματα της Γενοκτονίας. Έχουμε υποχρέωση να διατηρήσουμε ζωντανή τη μνήμη τους, ώστε να μην επαναληφθούν στο μέλλον, τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στο παρελθόν».
Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Α΄ αντιπρόεδρος του ελληνικού Κοινοβουλίου Νικήτας Κακλαμάνης, ο οποίος είπε: «Αρμένιοι αδελφοί μας μαρτύρησαν σε χέρια Οθωμανών, κατά την τριετία 1915-1918. Το βράδυ της 24ης Απριλίου 1915, ο Ταλαάτ Πασάς ξεκίνησε το σχέδιο εξόντωσης, με τη σύλληψη 250 επιφανών Αρμενίων στην Κωνσταντινούπολη, για να επεκταθεί στη συνέχεια σε ομαδικές σφαγές πληθυσμών. Ήταν η αρχή του τέλους, που για μας σήμερα έχει καθιερωθεί ως Ημέρα Μνήμης για την Αρμενική Γενοκτονία».
Χαιρετισμό απηύθυνε ο πρέσβης της Δημοκρατίας της Αρμενίας κύριος Φατέι Τσαρτσογλιάν, ο οποίος ανέφερε: «Ως λαός που επέζησε της Γενοκτονίας, εμείς αντιλαμβανόμαστε επίσης την δέσμευση μας στην προώθηση της αρχής “Ποτέ Ξανά”. Στο πλαίσιο αυτό, η διαδικασία αναγνώρισης της Αρμενικής Γενοκτονίας δεν είναι απλώς ένα βήμα για την αναγνώριση του δίκαιου μας, αλλά ακόμη ένα βήμα στην πρόληψη των Γενοκτονιών. Αποτελεί ένα μήνυμα, πως ατιμωρησία δεν μπορεί να υπάρξει». Χαιρετισμό απηύθυναν επίσης οι περιφερειάρχες Αττικής, Γεώργιος Πατούλης, Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας και ο αντιπεριφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΠΕ Καβάλας) Κωνσταντίνος Αντωνιάδης.
Τον λόγο της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδας εκφώνησε η Λορύ Μπαραζιάν, η οποία μίλησε για προμελετημένο έγκλημα σε βάρος του αρμενικού λαού, τονίζοντας πως «…105 χρόνια μετά την τουρκική θηριωδία, εμείς είμαστε εδώ! Η νεαρή, γεμάτη ζωντάνια Δημοκρατία της Αρμενίας, η οργανωμένη και δραστήρια Διασπορά, που διατηρεί την εθνική συνείδηση και τη μεταδίδει από γενιά σε γενιά, και οι γενναίοι του ελεύθερου Καραμπάχ, είναι η απάντηση του αρμενικού λαού στους εμπνευστές, τους εκτελεστές και τους αρνητές της Γενοκτονίας. Ενωμένοι σαν μια γροθιά, είμαστε εμείς που αναλαμβάνουμε το χρέος να προασπίσουμε την εθνική μας κληρονομιά, κρατώντας ζωντανή, μαζί με τη μνήμη των θυμάτων και τη μνήμη του αγώνα. Αγωνιζόμαστε και διεκδικούμε:
- Την αναγνώριση και καταδίκη της Γενοκτονίας ενάμιση εκατομμυρίου Αρμενίων το 1915 και την ανάληψη των ευθυνών από την Τουρκία.
- Την επιστροφή των κατεχόμενων ιστορικών αρμενικών εδαφών, στο νόμιμο δικαιούχο τους, τον αρμενικό λαό. Την επιστροφή των αστικών και εκκλησιαστικών περιουσιών.
- Για εμάς, ήταν και παραμένει υπόλογη η Τουρκία ενώπιον της ανθρωπότητας, για το έγκλημα που διέπραξε. Ένα έγκλημα που συνοδεύει και στοιχειώνει την πορεία της, όσο εκείνη δεν βρίσκει το σθένος να έρθει αντιμέτωπη και να κοιτάξει κατάματα την ίδια της την ιστορία…Ποτέ δεν είναι αργά. Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα είναι καταδικασμένα σε ήττα…».
Στο καλλιτεχνικό μέρος της εκδήλωσης, συμμετείχε ο γνωστός συνθέτης και τραγουδιστής Χάικ Γιαζιτζιάν, ο οποίος ερμήνευσε παραδοσιακά αρμενικά τραγούδια. Τους εθνικούς ύμνους Ελλάδας και Αρμενίας ερμήνευσε η χορωδία του Αρμενικού Πολιτιστικού Συλλόγου «Χαμασκαΐν», υπό την διεύθυνση του Μικιρδίτς Κρικοριάν. Εκ μέρους της Αρμενικής Νεολαίας Ελλάδος χαιρετισμό απηύθυνε η κ. Λορί Κουγιουμτζιάν, ενώ η εκδήλωση έκλεισε με εικόνες αρχείου, από τις διεκδικητικές πορείες Αρμενίων, σε όλο τον κόσμο και την Ελλάδα, που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο, με την συμμετοχή Αρμενίων και φίλων του λαού μας, σε πολλές χώρες. Η διαδικτυακή εκδήλωση συγκέντρωσε το μεγάλο ενδιαφέρον θεατών από την Ελλάδα, το εξωτερικό και φυσικά την Αρμενία.
