Μπορεί η δήλωση του πρώην υπουργού του ΣΥΡΙΖΑ Παναγιώτη Κουρουμπλή για τους Έλληνες της Μικράς Ασίας που μπήκαν λαθραία στην Ελλάδα να προκάλεσε αντιδράσεις, ωστόσο ο ποντιακής καταγωγής πολιτικός αναφέρθηκε σε υπαρκτό νόμο, στον 2870, ο οποίος δημοσιεύτηκε στις 20 Ιουλίου 1922 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η ρύθμιση, που έμεινε στην ιστορία ως «Νόμος περί διαβατηρίων», αφορούσε την «περί της παρανόμου μεταφοράς προσώπων ομαδόν ερχομένων εις τους Ελληνικούς λιμένας εκ της αλλοδαπής».
Ο νόμος επιχείρησε να σφραγίσει ουσιαστικά τις πύλες εισόδου στην Ελλάδα απέναντι στον ελληνισμό της Μικράς Ασίας, τις παραμονές της Μικρασιατικής Καταστροφής.
Σε τηλεοπτική συζήτηση για το Μεταναστευτικό/Προσφυγικό, ο Παναγιώτης Κουρουμπλής ανέφερε ότι οι Ίωνες μπορούσαν να μπουν στην Ελλάδα μόνο με διαβατήριο. «Και τότε οι Έλληνες μπήκαν ως λαθραίοι, γιατί τους… ζητούσαν διαβατήρια», είπε χαρακτηριστικά.
Πράγματι, ο νόμος 2870/22 που πέρασε από την κυβέρνηση Πρωτοπαπαδάκη (Λαϊκό Κόμμα), και υπεγράφη από τον βασιλιά Κωνσταντίνο, στρεφόταν κατά των Ελλήνων που ήδη είχαν ήδη αρχίσει να φτάνουν στην επικράτεια του ελληνικού κράτους (κυρίως από τον Πόντο) και είχαν αντιμετωπιστεί με σκαιό τρόπο. Αυτοί άλλωστε ήταν οι μόνοι που έφταναν στη μητέρα πατρίδα «ομαδόν».
Οι ιστορικοί θεωρούν ότι η επίσημη ελληνική πολιτεία είχε εικόνα του «κινδύνου» εκκένωσης της Μικράς Ασίας από τον ελληνικό πληθυσμό, αφού ο ελληνικός στρατός αντιμετώπιζε στο μέτωπο σφοδρή αντίσταση από τις δυνάμεις του Μουσταφά Κεμάλ και στρατιωτικά θεωρείτο αναμενόμενη μια ολοκληρωτική, τελική επίθεση του εχθρού.
Μάλιστα, προκειμένου να εμποδιστεί η είσοδος των… άλλων Ελλήνων, προβλέπονταν και αυστηρές κυρώσεις στους εφοπλιστές ή τους καπετάνιους της εποχής που θα ήθελαν να τους δώσουν μια διέξοδο: ποινή φυλάκισης και χρηματική αλλά και οριστική ή προσωρινή στέρηση του δικαιώματος άσκησης του ναυτικού επαγγέλματος.
Μέρες, ακόμα, πριν από την ψήφιση του νόμου από τη Βουλή, χιλιάδες Έλληνες Πόντιοι είχαν περιοριστεί στο λοιμοκαθαρτήριο του Αγίου Γεωργίου στο Κερατσίνι, ενώ από τις αρχές του μηνός Ιουνίου (9/6) η κυβέρνηση είχε λάβει απόφαση και για τη μετατροπή της Μακρονήσου σε λοιμοκαθαρτήριο.
Δύο μήνες μετά τη θέση σε ισχύ του νόμου 2870, η καταστροφή θα έφερνε στην Ελλάδα εκατοντάδες χιλιάδες τσακισμένους Έλληνες.
