Κάθε νέα εκτίμηση διαψεύδει την προηγούμενη, κάθε υπολογισμός αποδεικνύεται συντηρητικός σε σχέση με τον προηγούμενο. Σε μία δραματική συγκυρία(;), μάλιστα, ο Αυστραλός πρωθυπουργός Σκοτ Μόρισον επέλεξε τη φετινή θερινή περίοδο να συρρικνώσει σχεδόν κατά το ήμισυ τη χρηματοδότηση της αντιπυρικής προστασίας της χώρας του. Και οι δασικές πυρκαγιές που μαίνονται τέσσερις μήνες τώρα στην Αυστραλία εξελίσσονται στον μεγαλύτερο εφιάλτη για ολόκληρο τον πλανήτη.
Οι έως τώρα απώλειες σε δασικές και ημιδασικές εκτάσεις καλύπτουν περίπου δύο Βέλγια, ή μία Ιρλανδία ή το ένα τρίτο της Ελλάδας!
Σε βιοποικιλότητα, έχουν αφανιστεί περί τα 1,25 δισεκατομμύρια ζώα, κυρίως θηλαστικά, πουλιά και ερπετά (είναι η τελευταία εκτίμηση του World Wildlife Fund Australia, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται τα βατράχια, τα έντομα και τα άλλα ασπόνδυλα). Όσο για τις συνέπειες στην υγεία των ανθρώπων, την ποιότητα του νερού και το κλίμα, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να φανούν. Το σίγουρο είναι ότι δεν υπολογίζονται.
«Ακούμε μία καμπάνα! Η Αυστραλία είναι το show room της κλιματικής αλλαγής. Το πρώτο θύμα μιας επερχόμενης πλημμυρίδας κλιματικών φαινομένων, που αύριο θα χτυπήσει στην Αμερική, την Κίνα, την Αφρική, την Ευρώπη. Άγνωστο πού. Αλλά μιλάμε για την αρχή», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ από τον τραυματισμένο τόπο των Αβοριγίνων όπου ερευνά προηγμένα κλιματολογικά μοντέλα, ο καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, επισκέπτης καθηγητής της Σχολής Θετικών και Κοινωνικών Επιστημών του Μητροπολιτικού Πανεπιστημίου του Λονδίνου, Ματθαίος Σανταμούρης.
«Η ανώτατη θερμοκρασία που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια της ξηρασίας στο κέντρο του Σίδνεϊ είναι 48,7 βαθμοί Κελσίου, ενώ τους 54 βαθμούς δείχνει το θερμόμετρο σε αρκετές περιοχές της ενδοχώρας. Κάθε χρόνο η θερμοκρασία στην Αυστραλία αυξάνεται κατά μισό βαθμό! Η ενδοχώρα αποψιλώνεται από πληθυσμό. Υπολογίζουμε ότι η θερμοκρασία γύρω από τις καμένες εκτάσεις θα αυξηθεί κατά 2 με 2,5 βαθμούς. Σε λίγα χρόνια αρκετές πόλεις θα γίνουν αβίωτες. Θα ερημώσουν. Είναι τουλάχιστον θλιβερό να καταγράφει κανείς τέτοιες εικόνες σε έναν άλλοτε παραδεισένιο τόπο, με τέτοια καταπληκτική βιοποικιλότητα. Θεωρώ δεδομένο ότι μετά το τέλος των πυρκαγιών, θα έχουμε αφανισμό αρκετών ειδών της αυστραλιανής πανίδας», τονίζει ο Ματθαίος Σανταμούρης.
«Αυτό που βιώνει η Αυστραλία εδώ και τρεις και πλέον μήνες δεν είναι ούτε οργή θεού, ούτε εκδίκηση της φύσης. Είναι αποτέλεσμα της κλιματικής κρίσης που ευθύνεται για εκτεταμένες ξηρασίες, πλημμύρες, ακραία καιρικά φαινόμενα. Οι δασικές πυρκαγιές που καίνε την Αυστραλία από τον Σεπτέμβρη δεν έχουν προηγούμενο. Ξεκίνησαν δε νωρίτερα (η περίοδος των πυρκαγιών ξεκινά τον Γενάρη), και σε συνδυασμό με ξηρασία και ψηλές θερμοκρασίες έφεραν τα καταστροφικά αποτελέσματα που βλέπουμε», αναφέρει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επικεφαλής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace Νίκος Χαραλαμπίδης.
«Ένας ολόκληρος πλανήτης παρακολουθεί συγκλονισμένος τις μεγάλες πυρκαγιές που μαίνονται από τον Σεπτέμβριο στην Αυστραλία, εξαφανίζοντας στο πέρασμά τους τεράστιες δασικές εκτάσεις και θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο πολύτιμα οικοσυστήματα της περιοχής. Κι ακόμα τίποτα δεν έχει τελειώσει. Μήνες παρατεταμένης ξηρασίας και υψηλές θερμοκρασίες-ρεκόρ που, σύμφωνα με τις προβλέψεις, θα συνεχιστούν και τις επόμενες ημέρες πυροδότησαν τις καταστροφικές αυτές πυρκαγιές, ενώ ο κίνδυνος για επιδείνωση της οικολογικής αυτής καταστροφής βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ», προειδοποιεί μέσω του ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF) στην Ελλάδα, Δημήτρης Καραβέλας.
Οι δραματικές εικόνες από τον πύρινο εφιάλτη που διασπείρονται σωρηδόν σε όλο τον πλανήτη, είναι φτωχές. Η πραγματικότητα δεν χωράει στην αποτύπωση της στιγμής.
Ο πιο ευφάνταστος νους δεν θα καταφέρει να ζήσει ό,τι βιώνουν οι Αυστραλοί αυτό το καλοκαίρι. Πράγματι, κατά τους ειδικούς επιστήμονες η θλιβερή λίστα των επιπτώσεων των σε εξέλιξη θηριωδών πυρκαγιών είναι κατά χρονική προτεραιότητα: υγεία, άμεσες έμμεσες συνέπειες (βροχή, νερό), βιοποικιλότητα, κλίμα.
Ο καθηγητής της Σχολής Έρευνας Παγκόσμιας Περιβαλλοντικής Υγείας του Εθνικού Πανεπιστημίου της Αυστραλίας Σωτήρης Βαρδουλάκης, εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Ο καπνός που προέρχεται από τα καμένα δένδρα και το γρασίδι περιέχει από τα ορατά τέφρα και σωματίδια έως τα αθέατα με γυμνό μάτι σωματίδια και αέρια. Αυτά τα πολύ μικρά επηρεάζουν περισσότερο την υγεία, καθώς εισπνέονται και καταλήγουν βαθύτερα στους πνεύμονες. Οι κάτοικοι, που βρίσκονται μακριά από το μέτωπο της φωτιάς, θα ανακάμψουν γρήγορα από οποιαδήποτε συμπτώματα. Κάποιοι θα παρατηρήσουν ερεθισμό στα μάτια, ρινική καταρροή ή πονόλαιμο. Κάποιοι άλλοι θα παρουσιάσουν αλλαγή στην αναπνοή ή βήχα. Σημειώστε, ωστόσο, ότι η έκθεση στον καπνό σε μεγάλες χρονικές περιόδους (αρκετές εβδομάδες ή μήνες) και κοντά στο μέτωπο της φωτιάς, αυξάνει τον κίνδυνο πνευμονικής νόσου. Επιπλέον, μπορεί να προκαλέσει άγχος και αγωνία. Επίσης, υπάρχει κίνδυνος για άτομα με καρδιακές παθήσεις. Η έκθεση στον καπνό αυξάνει τον κίνδυνο της στηθάγχης (θωρακικό άλγος), της καρδιακής προσβολής, του εγκεφαλικού επεισοδίου και του ακανόνιστου καρδιακού ρυθμού».
Η Αυστραλία είναι μια αραιοκατοικημένη χώρα με μεγάλη έκταση. Οι κάτοικοι της νέας Νότιας Ουαλίας, που έχει πληγεί περισσότερο από τις πυρκαγιές, πρόλαβαν να απομακρυνθούν σε περιοχές μακριά από την εμβέλεια των πύρινων γλωσσών και του καπνού. Στην πραγματικότητα ο κίνδυνος για την υγεία διαγράφεται μετά το τέλος της καταστροφής. Όταν καπνός και αιωρούμενα σωματίδια καταλήξουν στην ανώτερη ατμόσφαιρα και πέσουν ως βροχή στη γη.
Οι επιπτώσεις στην υγεία συναγωνίζονται εκείνες από την υψηλή ρύπανση στην Κίνα και την Ινδία. Τα τοξικά αέρια, το διοξείδιο του άνθρακα, τα σωματίδια –προειδοποιούν οι ειδικοί επιστήμονες– θα αναζητούνται αύριο και στην Αυστραλία ως αίτια καρκινογενέσεων.
«Δεν θα μιλήσω για τις ήδη καμένες εκτάσεις, για τα σπίτια, για τους ανθρώπους και τα ζώα που χάθηκαν. Δεν θα μιλήσω καν για το φόβο των ανθρώπων. Ξέρετε τι είναι να μη βλέπεις στα 50 μέτρα; Να μην μπορείς να αναπνεύσεις, να πιεις νερό, να μπεις σε μια καθημερινότητα που απαιτεί τα στοιχειώδη;», περιγράφει ο Ματθαίος Σανταμούρης, και συνεχίζει: «Δυστυχώς, η συνέχεια θα είναι χειρότερη. Δηλαδή, οι μικρές εστίες του Σεπτεμβρίου που θέριεψαν με την αυξημένη θερμοκρασία και την ξηρασία συναντήθηκαν σε ένα μέτωπο που εκτείνεται σε μία απόσταση από την Αθήνα ίσα με τη Λαμία. Και μιλάμε για φλόγες ύψους 12 μέτρων! Αυτή η φωτιά δεν σβήνει, παρά μόνον με βροχή. Και σ’ αυτή την περίπτωση, με τις τοξικές ουσίες και τα μικροσωματίδια που έχουν απελευθερωθεί στην ανώτερη στιβάδα της ατμόσφαιρας, η βροχή θα είναι όξινη. Θα ποτίσει τις λίμνες, τη θάλασσα, τα επιφανειακά νερά. Αυτά που θα πιούμε».
- Αναδημοσίευση από το ΑΠΕ-ΜΠΕ / Τόνια Α. Μανιατέα.
