Σε τεντωμένο σκοινί βρίσκονται οι σχέσεις του Ιράν με τη Δύση, οι οποίες δοκιμάζονται από τότε που οι ΗΠΑ αποφάσισαν να εφαρμόσουν πλήρως τις κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου. Λάδι στη φωτιά έριξε και η κατάσχεση ενός ιρανικού δεξαμενόπλοιου στο Γιβραλτάρ από το Πολεμικό Ναυτικό της Βρετανίας με την υποψία ότι μετέφερε πετρέλαιο στη Συρία κατά παράβαση των ευρωπαϊκών και αμερικανικών κυρώσεων.
Το χρονικό των εξελίξεων έχει ως εξής:
- 2 Μαΐου: Οι ΗΠΑ, αφού αποχώρησαν από την διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν το 2018 και επέβαλαν κυρώσεις στην Τεχεράνη, κατάργησαν τις εξαιρέσεις εφαρμογής των κυρώσεων για οκτώ χώρες (Κίνα, Ελλάδα, Ινδία, Ιταλία, Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Ταϊβάν και Τουρκία) ώστε να υπάρχει ομαλός εφοδιασμός με αργό από το Ιράν.
- 5 Μαΐου: Οι ΗΠΑ στέλνουν αεροπλανοφόρο αλλά και βομβαρδιστικά στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
- 8 Μαΐου: Το Ιράν ανακοινώνει ότι θα χαλαρώσει μερικούς από τους περιορισμούς που του είχαν επιβληθεί στο πυρηνικό του πρόγραμμα, παραβιάζοντας την διεθνή συμφωνία του 2015. Ακόμα, απειλεί με την ανάληψη περισσότερων ενεργειών στην περίπτωση που υπάρξει προστασία από την εφαρμογή των αμερικανικών κυρώσεων.
- 10 Μαΐου: Η αρμόδια Διεύθυνση των Αμερικανών Πεζοναυτών προειδοποιεί για το ενδεχόμενο ιρανικών επιθέσεων στα πλοία που διαπλέουν τον Περσικό Κόλπο.
- 12 Μαΐου: Τέσσερα πλοία, μεταξύ αυτών και δύο δεξαμενόπλοια της Σαουδικής Αραβίας, δέχονται επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο, λίγο πιο έξω από τα Στενά του Ορμούζ.
- 13 Ιουνίου: Δύο δεξαμενόπλοια δέχονται επιθέσεις νότια από τα Στενά του Ορμούζ. Η Ουάσινγκτον κατηγορεί το Ιράν, αλλά η Τεχεράνη αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή.
- 20 Ιουνίου: Το Ιράν καταρρίπτει ένα αμερικανικό drone.
- 4 Ιουλίου: Βρετανοί πεζοναύτες καταλαμβάνουν το ιρανικό τάνκερ Grace 1 κοντά στο Γιβραλτάρ μετά από υποψίες ότι παραβίαζε τις κυρώσεις κατά της Συρίας.
- 5 Ιουλίου: Ένας διοικητής των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης απειλεί να καταλάβει ένα πλοίο αν δεν απελευθερωθεί το Grace 1.
- 7 Ιουλίου: Το Ιράν ανακοινώνει ότι θα ενισχύσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, πέρα του πλαφόν που υπάρχει στη διεθνή συμφωνία JCPOA του 2015, και ότι παράλληλα θα μειώσει την τήρηση των δεσμεύσεων του. Η κίνηση αυτή προκάλεσε ανησυχίες από στη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Βρετανία.
- 10 Ιουλίου: Η φρεγάτα του Βασιλικού Βρετανικού Ναυτικού HMS Montrose προειδοποιεί λεκτικά και στρέφει τα όπλα της κατά πλοιαρίων που πιστεύεται ότι ανήκουν στους Φρουρούς της Επανάστασης. Τα σκάφη αυτά είχαν προσεγγίσει στο δεξαμενόπλοιο της BP British Heritage στη βόρεια είσοδο των Στενών του Ορμούζ.
- 18 Ιουλίου: Οι ΗΠΑ ανακοινώνουν ότι το USS Boxer κατέρριψε ένα ιρανικό drone στα Στενά του Χορμούζ, το οποίο θεωρήθηκε απειλή για το αμερικανικό πλοίο. Το Ιράν αρνείται ότι υπήρξε τέτοιο περιστατικό.
- 19 Ιουλίου: Το Γιβραλτάρ παρατείνει για έναν μήνα την κράτηση του Grace 1.
- 19 Ιουλίου: Tο Ιράν προχωρά στην κατάσχεση των δεξαμενόπλοιων Stena Impero και Mesdar που έχουν βρετανική σημαία – το δεύτερο πλοίο απελευθερώθηκε μετά από την προειδοποίηση που έλαβε από το Λονδίνο.
Αναδημοσίευση από ΑΠΕ-ΜΠΕ / Ν.Χ.
