Ένα δεκαήμερο πολιτισμού με εκθέσεις ζωγραφικής και φωτογραφίας για την ιστορία, την αρχιτεκτονική του Βοΐου και των αρχοντικών της Σιάτιστας –οι Μέρες Γιορτών Βοΐου «Πέλεκον 2019»–, ξεκινά την Παρασκευή 7 και ολοκληρώνεται τη Δευτέρα 17 Ιουνίου. Το Κάστρο της Πέλκας, άγνωστα περάσματα και ένα σύστημα πολυάριθμων στρατιωτικών δρόμων στη συνέχεια πετρόκτιστων γεφυριών που συνέδεε τα χωριά της περιοχής, ο ποταμός Αλιάκμονας (πηγή ζωής από την Αρχαιότητα έως σήμερα), τα αρχοντικά της Σιάτιστας και της Εράτυρας, ζωγραφισμένα από μεγάλους καλλιτέχνες, αποτελούν τα δείγματα ενός μοναδικού πολιτισμού και αισθητικής της περιοχής Βοΐου και τα σημαντικότερα σημεία αναφοράς των εκδηλώσεων στο φετινό πρόγραμμα των Γιορτών.
Η πρωτοβουλία των εκδηλώσεων ξεκίνησε πριν από τέσσερα χρόνια ως μια ιδέα κάποιων φίλων που έλκουν την καταγωγή τους από την Πέλκα ή Πελεκάνο, ένα από χωριά του Κάτω Βοΐου.
Στο πέρασμα του χρόνου η θεματογραφία και το περιεχόμενο των εκδηλώσεων έχει απλωθεί σε πέντε σημαντικές κωμοπόλεις και χωριά της περιοχής – μεταξύ αυτών η Σιάτιστα, η Εράτυρα, ο Αλιάκμονας και τα Νάματα. Ψυχή της όλης διοργάνωσης είναι η φιλόλογος-συγγραφέας Θεοδώρα Λειψιστινού που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα το αναλυτικό πρόγραμμα των εκδηλώσεων.
Ξεχωρίζει η επιστημονική ημερίδα που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 15 Ιουνίου στο Πνευματικό Κέντρο της κοινότητας Πελεκάνος, όπου διακεκριμένοι ιστορικοί, αρχιτέκτονες και γλωσσολόγοι θα μιλήσουν για το παρελθόν της Πέλκας αλλά και του Βοΐου, το σημαντικό βυζαντινό μνημείο με τον επισκοπικό ναό στο Σισάνι, θα αναφερθούν στην τοπική αρχιτεκτονική των αρχοντικών και την κατεργασία της πέτρας από τους τεχνίτες της εποχής, αλλά και στους βαλαάδες των Γρεβενών και του Βοΐου που έφυγαν από την περιοχή μετά την Ανταλλαγή, το 1923.
Η Θεοδώρα Λειψιστινού και πολλοί από τους συμμετέχοντες στον στενό οργανωτικό πυρήνα αυτών των εκδηλώσεων είναι Βοϊάτες που μένουν στη Θεσσαλονίκη ή αλλού και κινητοποιούνται για τον τόπο τους. «Αγαπάμε τον γενέθλιο τόπο που περπατήσαμε εμείς ή οι γονείς μας και δεν θέλουνε σε καμία περίπτωση να ξεκοπούμε απ’ αυτόν – αντίθετα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τον βοηθήσουμε», δήλωσε.
Ο ζωγράφος Γιώργος Κοσμίδης, που έρχεται δεύτερη φορά στην περιοχή, θα παρουσιάσει συνολικά οκτώ έργα του με αρχοντικά της Σιάτιστας φτιαγμένα μόνο από ανακυκλώσιμα υλικά που βρίσκει κανείς στο φυσικό περιβάλλον. Ο ίδιος δήλωσε ενθουσιασμένος για τη συμμετοχή του, αλλά πολύ περισσότερο για τα βιωματικά εργαστήρια που θα κάνει σε παιδιά και μεγάλους, «πώς να κάνουν κατασκευές από ανακυκλώσιμα υλικά».
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών Κοζάνης Πολυνείκης Αγγέλης μίλησε για τις προσπάθειες που καταβάλλει ο σύνδεσμος όλα τα προηγούμενα χρόνια με τα εργαστήρια στον Πεντάλοφο Κοζάνης, για την τεχνική γύρω από το κτίσιμο της πέτρας, το μουσείο που είναι αφιερωμένο στο 1940 και ολοκληρώνεται στο χωριό Μόρφη Βοΐου, τη συμβολή του στη διάσωση ή συντήρηση αρχοντικών και μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς.
Οι εκδηλώσεις θα ανοίξουν με μια μεγάλη έκθεση σημαντικών ζωγράφων της περιοχής (όπως ο Κώστας Ντιός) οι οποίοι φιλοτέχνησαν με το πινέλο τους την ανακαίνιση πολλών αρχοντικών που διασώθηκαν από το πέρασμα του χρόνου και την εγκατάλειψη.
Ο Γιώργος Παπαδόπουλος, πρόεδρος της Βοϊακής Εστίας Θεσσαλονίκης, που εκπροσωπεί την πιο πολυπληθή κοινότητα Βοϊατών μετά τους ξενιτεμένους στις ΗΠΑ και την Ευρώπη (αριθμεί συνολικά 40.000 μέλη), εξέφρασε τη θερμή του συμπαράσταση σε όσους συμμετέχουν στην οργανωτική διαχείριση αυτής της μεγάλης γιορτής πολιτισμού και ιστορίας του Βοΐου.
Οι εκδηλώσεις, αν και έχουν στο επίκεντρό τους μια μικρή δημοτική κοινότητα, έχουν τη λάμψη, το κύρος, την ομορφιά και το επιστημονικό βάθος αντίστοιχων που πραγματοποιούνται στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας, και όπως ανέφερε ο Δημήτρης Κωστόπουλος, εκ των βασικών συντελεστών των Γιορτών, «δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η πόλη μεταφέρεται για λίγες ημέρες στο χωριό».
Η Θεοδώρα Λειψιστινού απευθύνει πρόσκληση σε μικρούς και μεγάλους να συμμετάσχουν στις Μέρες Γιορτών Βοΐου «Πέλεκον 2019» και να ζήσουν από κοντά όχι μόνο το ιστορικό παρελθόν αλλά τη σημερινή ομορφιά του Βοΐου.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Σπ. Κουταβάς.
