Νέες και εντυπωσιακές ανακαλύψεις για την Αγια-Σοφιά περιλαμβάνονται στο βιβλίο που υπογράφουν οι Κεν Νταρκ και Γιαν Κοστενέτς οι οποίοι το διάστημα 2004-2018 ήταν επικεφαλής της αρχαιολογικής αποστολής στο μοναδικό αυτό μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Σύμφωνα με το Daily Beast οι αρχαιολογικές έρευνες έγιναν κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης.
Ο Κεν Νταρκ είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ και ο Γιαν Κοστενέτς είναι διευθυντής του Κέντρου της Τσεχίας για την Αρχαιολογία της Μεσογείου.
Στο βιβλίο τους Hagia Sophia: An Archaeological Reexamination of the Cathedral of Byzantine Constantinople που θα κυκλοφορήσει στις 17 Μαΐου αναφέρουν ότι όταν αφαιρέθηκαν γύψινες προσθήκες οι αρχαιολόγοι βρήκαν μωσαϊκά, νωπογραφίες και επιγραφές από τις αρχαϊκές και μεσαιωνικές περιόδους της Αγια-Σοφιάς.
Ωστόσο, η πιο σημαντική ανακάλυψη είναι μια κατασκευή που εκτιμάται ότι είναι το βαπτιστήριο, εκεί όπου πριν από 1.400 χρόνια βαπτίζονταν τα παιδιά των αυτοκρατόρων και των μελών των ανώτερων τάξεων. Επίσης, κάτω από τη μεγάλη αίθουσα βρέθηκε κάτι που ενδεχομένως να ήταν βιβλιοθήκη – εάν ισχύει αυτή η εκτίμηση τότε επιβεβαιώνεται ότι ο ναός ήταν τόπος μάθησης και έρευνας.
Ο πορφυρόλιθος στο δάπεδο (φωτ.: Jan Kostenec / Oxbow Books)
Μιλώντας στο Live Science ο Κεν Νταρκ είπε ότι στον βορειοανατολικό προθάλαμο (προπύλαια) βρέθηκε μέρος του αρχικού δαπέδου που υπήρχε στο ναό του Ιουστινιανού. Στο δάπεδο υπάρχει πορφυρόλιθος ο οποίος εικάζεται ότι σηματοδοτούσε το ακριβές σημείο στο οποίο στεκόταν ο αυτοκράτορας κατά τη διάρκεια των θρησκευτικών τελετών.
Στο άρθρο τονίζεται ότι η Αγια-Σοφιά είναι ένα μουσείο υπό απειλή, και σημειώνεται ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θέλει να τη μετατρέψει σε τζαμί.
