Στην Αρχαιότητα θεωρούνταν το ελιξίριο της νεότητας και το χρησιμοποιούσαν αλχημιστές και ιερείς για ανάλογα σκευάσματα. Αφιερωμένο στη θεά Άρτεμη, το μελισσόχορτο ή μελισσοβότανο απασχολεί την παραδοσιακή ιατρική με τις πολλαπλές ιδιότητές του, κυρίως όμως με την ικανότητά του να ηρεμεί τους ανθρώπους που βρίσκονται σε άσχημη ψυχική κατάσταση.
Οι αρωματικές και φαρμακευτικές του ιδιότητες ήταν γνωστές από την Έλληνα γιατρό Διοσκουρίδη, που το χρησιμοποιούσε σε μεγάλο βαθμό για να θεραπεύσει νευρικές διαταραχές, πεπτικά προβλήματα αλλά και μετά από τσιμπήματα εντόμων αλλά και φιδιών.
Μεταξύ άλλων, στο μελισσόχορτο αναφέρεται ο Θεόφραστος καθώς επίσης ο Ρωμαίος επιστήμονας Πλίνιος και ο Άγγλος βοτανολόγος Νίκολας Καλπέπερ. Οι Ευρωπαίες κατά τον Μεσαίωνα γέμιζαν φυλαχτά με μελισσόχορτο και τα έφεραν πάνω τους ως ερωτικά γούρια.
(Krzysztof Ziarnek / commons.wikimedia.org)
Ευεργετικό για τη μέλισσα
Το μελισσόχορτο είναι μονοετές βότανο που ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών, την οικογένεια της μέντας. Το όνομα «Μέλισσα» ελήφθη από το «melisso-phyllon» που σημαίνει κυριολεκτικά «φύλλο μέλισσας». Και αυτό διότι το φυτό εκλύει ένα παχύρρευστο νέκταρ που έλκει τις μέλισσες, οι οποίες με τη σειρά τους, σαν ένα ευχαριστώ για τη δυναμωτική και εύγευστη τροφή, συμβάλλουν στη γονιμοποίηση και εξάπλωσή του. Οι μελισσοκόμοι το θεωρούν αναντικατάστατο για την ηρέμηση των μελισσών, βοηθά την προσέλκυση νέων μελών στα μελίσσια και κάνει καταπληκτική δουλειά ως «ειρηνοποιός» για την ενοποίηση δύο μελισσιών.
«Το ελιξίριο της ζωής»
Πολλοί πολιτισμοί είχαν ανακαλύψει τις ανανεωτικές ιδιότητές του, και δεν έλειπε από την καθημερινότητά τους. Μεταξύ αυτών οι Άγγλοι, που κάποτε το αποκάλεσαν το «ελιξίριο της ζωής», αφού μέχρι και σήμερα διατηρεί τη φήμη ότι δρα κατά του γήρατος.
Οι Άραβες, με τη σειρά τους, το χρησιμοποιούσαν κατά της κατάθλιψης και της υπερέντασης.
Στη Δυτική Ευρώπη είναι διαδεδομένο ένα ποτό με το όνομα «Eau de melisse des Carmes» δηλαδή «το ύδωρ μελισσόχορτου» που το πρωτοέφτιαξαν καρμελίτες καλόγεροι τον 17ο αιώνα. Όσο για το φημισμένο νερό που χρησιμοποιείται για την ανακούφιση του νευρικού πονοκέφαλου, στην πραγματικά είναι ένα μίγμα μελισσόχορτου, σε συνδυασμό με φλούδες λεμονιού, μοσχοκάρυδου και ρίζας αγγελικής. Είναι σαφές ότι το μελισσόχορτο βοηθά το μυαλό να καθαρίσει, αυξάνει την αντίληψη και ενισχύει τη μνήμη.
Οι θεραπευτικές του ιδιότητες*
Η παραδοσιακή ιατρική το έκρινε ως ένα φυτό ενεργό σε πολλούς τομείς, ενώ κλινικές μελέτες εντοπίζουν όλο και περισσότερες ιδιότητες του. Παρουσιάζει έντονη αντιοξειδωτική δράση και μέτρια αντιβακτηριδιακή.
Τα μέρη του φυτού που χρησιμοποιούμε είναι καταρχάς τα φύλλα, που είναι ευεργετικά για την κατάθλιψη και την ένταση, και γενικά για την αντιμετώπιση διαταραχών του νευρικού συστήματος, καθώς και στην αποφυγή ανάπτυξης έλκους.- Βοηθά τη λειτουργία της καρδιάς καθώς ηρεμεί τους έντονους παλμούς της, και διώχνει μακριά τη θλίψη και το άγχος επειδή επηρεάζει το τμήμα του εγκεφάλου που σχετίζεται με την ψυχική διάθεση!
- Το μελισσόχορτο βοηθά το μυαλό να καθαρίσει, αυξάνει την αντίληψη, ενισχύει τη μνήμη και διευκολύνει τον ύπνο.
- Η αντισπασμωδική και χαλαρωτική δράση του το κάνει αποτελεσματικό σε σπασμούς της κοιλιακής χώρας (φουσκώματα, πόνοι στο στομάχι, πόνοι περιόδου). Δρα και στο αναπνευστικό, επιδρώντας θετικά στις κρίσεις άσθματος και το βήχα.
- Πρόσφατη συστηματική έρευνα σε φοιτητές έδειξε πως η κατανάλωση μελισσόχορτου μειώνει σημαντικά το στρες κατά τη διάρκεια των εξετάσεων, οδηγώντας σε καλύτερη συγκέντρωση και επιδόσεις.
- Εξωτερικά, επουλώνει πληγές και θεραπεύει νευραλγίες και θλάσεις.
Διάφορες χρήσεις του
Τα ζεστά αφεψήματα με μελισσόχορτο ανακουφίζουν από τον πυρετό, την καταρροϊκή έμφραξη και την ιγμορίτιδα. Είναι επίσης δροσιστικό, κι έτσι τα φύλλα του είναι καλά για εμπύρετα κρυολογήματα. Επίσης με νωπά φύλλα μπορούμε να φτιάξουμε ένα δροσιστικό ρόφημα το καλοκαίρι. Τσάι από μελισσόχορτο εφαρμόζεται ως γαργάρα για φλεγμονή των ούλων και για πληγές στο στόμα. Το βάζουμε σε πληγές και σε ερεθισμούς του δέρματος. Καταπραΰνει και τους πόνους από αρθρίτιδα και ρευματισμούς.
Το εκχύλισμά του μπαίνει σε καλλυντικά προϊόντα για τις αντιφλεγμονώδεις και τις αντιμικροβιακές ιδιότητές του και για την ικανότητά του να αντιμετωπίζει μυκητισιακές και βακτηριακές λοιμώξεις.
Το αιθέριο έλαιο του μελισσόχορτου έχει τις ίδιες ιδιότητες με τα φύλλα, αλλά είναι πολύ πιο ισχυρό. Με λίγες μόνο σταγόνες μπορούμε να φτιάξουμε ένα πολύ ισχυρό αντίδοτο για την κατάθλιψη. Η εξωτερική χρήση (σε μορφή κρέμας) βοηθά στην αντιμετώπιση του έρπητα.
Χρησιμοποιείται στη ζαχαροπλαστική, στην ποτοποιία (βενεδικτίνη) και στη μαγειρική (αρωματίζει κρέατα φούρνου, πουλερικά, ψάρια, σούπες και φρουτοσαλάτες).
______
*Αξίζει να υπενθυμίσουμε πως τα βότανα δεν αντικαθιστούν τα φάρμακα και είναι καλό για τη σωστή χρήση τους να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας.
Θένια Μυλωθρίδου
- Πηγή: life-events.gr (με πληροφορίες από wikipedia.org).
