Τον 5ο αιώνα π.Χ. ο Ηρόδοτος επισκέφθηκε την Αίγυπτο όπου εντυπωσιάστηκε από τα ασυνήθιστα ποταμόπλοια που είδε στον Νείλο. Η εντύπωση που του έκαναν τα «baris» ήταν τέτοια ώστε αφιέρωσε 23 σειρές για να περιγράψει λεπτομερώς την περίπλοκη κατασκευή τους στο Ηροδότου Ιστορίαι, την πρώτη μεγάλη ιστορική καταγραφή του αρχαίου κόσμου.
Ωστόσο μέχρι σήμερα οι αρχαιολόγοι δεν είχαν κάποιο εύρημα που να επιβεβαιώνει τον ιστορικό της αρχαιότητας γι’ αυτά τα εμπορικά σκάφη, η ύπαρξη των οποίων αποτελούσε μυστήριο για αιώνες.
Έτσι, λοιπόν, το «καταπληκτικά συντηρημένο» ναυάγιο που εντοπίστηκε στο βυθισμένο λιμάνι της πόλης Ηράκλειον (ή Θώνις κατά τους αρχαίους Αιγύπτιους) έχει σκορπίσει ενθουσιασμό στην αρχαιολογική κοινότητα. «Τη στιγμή που ανακαλύψαμε το ναυάγιο συνειδητοποιήσαμε ότι ο Ηρόδοτος είχε δίκιο», δήλωσε στην εφημερίδα Guardian ο δρ Ντέμιαν Ρόμπινσον, διευθυντής του Κέντρου Θαλάσσιας Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι ο Έλληνας ιστορικός είχε δει από κοντά να κατασκευάζονται τα «baris», και 2.469 χρόνια μετά συνεχίζουν να εντυπωσιάζονται από την ακρίβεια των περιγραφών του. Μάλιστα ο Αλεξάντερ Μπέλοβ του Κέντρου Αιγυπτολογικών Μελετών της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών σχολιάζει ότι υπάρχει τόση ταύτιση που το πλοίο που βρέθηκε θα μπορούσε να είχε κατασκευαστεί στο αιγυπτιακό ναυπηγείο που είχε επισκεφθεί ο Ηρόδοτος το 450 π.Χ..
(Φωτ.: Hilti Foundation / Christoph Gerigk / Franck Goddio)
Mε μήκος μέχρι και 28 μέτρα, το «Πλοίο 17», όπως ονομάστηκε, είναι ένα από τα πρώτα μεγάλα αιγυπτιακά εμπορικά σκάφη που είχαν φτιαχτεί. Το τεράστιο κύτος έχει σχήμα ημισελήνου και ο τρόπος κατασκευής είναι μοναδικός, με χοντρές σανίδες από ακακία που μαζί με τις πλευρικές ράβδους μήκους περίπου 2 μ. συγκρατούνται με γόμφους, δημιουργώντας γραμμές «εσωτερικών πλευρών» μέσα στο κύρος. Το σύστημα πλοήγησης είναι με αξονικό πηδάλιο με δύο κυκλικά ανοίγματα για τιμόνι, και ένα κατάρτι προς το κέντρο του σκάφους.
