Μια ξεχωριστή ιστορία, μοναδική στον κόσμο, είναι αυτή που κουβαλάει η Ντιναμό Κιέβου, αντίπαλος του Ολυμπιακού στο δρόμο για μια θέση στους «16» του Europa League. Γεννημένη πριν από 92 χρόνια, το 1927, η Ντιναμό Κιέβου είναι η ομάδα των δύο Κυπέλλων Κυπελλούχων (1975 και 1986) και ενός Σούπερ Κυπέλλου Ευρώπης (1975), βεβαίως του Βαλερί Λομπανόσφκι, των «δικών μας» Όλεγκ Μπλαχίν και Όλεγκ Προτάσοφ, αλλά και των Ιγκόρ Μπελάνοφ και Σεργκέι Σεφτσένκο.
Περισσότερο όμως από τα κατορθώματά της και τους ποδοσφαιρικούς της ήρωες, αποτέλεσε σύμβολο αντίστασης στη μάχη ενάντια στο φασισμό κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.
Το καλοκαίρι του 1942 η Ουκρανία βρισκόταν υπό ναζιστική κατοχή, και οι ποδοσφαιριστές της Ντιναμό εργάζονταν σε ένα αρτοποιείο του Κιέβου, παίζοντας ποδόσφαιρο στον ελεύθερο χρόνο τους. Οι Γερμανοί τους ζήτησαν να δημιουργήσουν μια «Μικτή Κιέβου», ώστε να αγωνίζονται εναντίον μικτών ομάδων των γερμανικών στρατιωτικών μονάδων. Ο παλιός τερματοφύλακας της ομάδας Νικολάι Τρούσεβιτς αναλαμβάνει και καταφέρνει να συγκροτήσει μια νέα ομάδα. Οκτώ ποδοσφαιριστές της Ντιναμό (Τρούσεβιτς, Σβιριντόφσκι, Κορότκιχ, Κλιμένκο, Τιούτσεφ, Πούτιστιν, Κουζμένκο, Χοντσαρένκο) και τρεις της Λοκομοτίβ Κιέβου (Μπαλάκιν, Σουκάρεφ, Μέλνικ), συγκρότησαν την «Start».
Στις 17 Ιουλίου οι Γερμανοί παρουσίασαν την πιο δυνατή ομάδα τους, αλλά γνώρισαν την συντριβή με 6-0 από τη Start. Πεισμωμένοι από την ήττα, σε μια εποχή που ο αθλητισμός, το ποδόσφαιρο και η πατρίδα ήταν αλληλένδετα για τους Ναζί, κάλεσαν την πανίσχυρη ομάδα της γερμανικής αεροπορίας, Flakelf, για να αντιμετωπίσει τη Start. Αλλά και πάλι έχασαν με 5-1 στις 6 Αυγούστου, κάτι που άρχισε να λειτουργεί ως ένεση ανάτασης για τον ουκρανικό λαό. Οι Γερμανοί δεν μπόρεσαν να συμβιβαστούν με την ήττα. Ζήτησαν «εκδίκηση» ορίζοντας τη ρεβάνς τρεις μέρες αργότερα, στις 9 Αυγούστου – τον «αγώνα του θανάτου» («The death match»), όπως χαρακτηρίστηκε.
Στα αποδυτήρια, πριν από την έναρξη του αγώνα, οι άντρες των SS είναι ξεκάθαροι προς τους ποδοσφαιριστές της Start: «Όταν βγείτε στο γήπεδο θα χαιρετήσετε με τον δικό μας τρόπο». Εκείνοι όμως, μόλις βγαίνουν στο κατάμεστο στάδιο, στον ναζιστικό χαιρετισμό των αντιπάλων τους απαντούν με τον σοβιετικό χαιρετισμό «Fizcult Hura!» (σ.σ.: «Ζήτω ο αθλητισμός»).
Στο ημίχρονο του αγώνα, και ενώ το σκορ ήταν 3-1 υπέρ της Start, οι Ναζί φτάνουν στα αποδυτήρια των Ουκρανών με ένα ξεκάθαρο μήνυμα: Ή θα καθήσετε να χάσετε ή θα υποστείτε τις συνέπειες…
«Μπήκαν στον αγωνιστικό χώρο τρέμοντας από το φόβο και την πείνα, αποφασισμένοι να χάσουν, όμως δεν μπόρεσαν να αντισταθούν στην αξιοπρέπεια», γράφει ο Ουρουγουανός Εντουάρντο Γκαλεάνο στο βιβλίο του Το ποδόσφαιρο στη σκιά και στο φως. Νίκησαν 5-3… «Με τη λήξη του αγώνα, τουφεκίστηκαν στην κορυφή ενός ψηλού βράχου και οι ένδεκα, ενώ φορούσαν ακόμα τις φανέλες τους», συνεχίζει ο Γκαλεάνο.
O αγώνας ήρθε στο φως της δημοσιότητας 16 χρόνια μετά τη διεξαγωγή του, από ένα άρθρο Ουκρανού δημοσιογράφου σε εφημερίδα του Κιέβου. Άλλοι αναφέρουν πως κάποιοι από αυτούς πέθαναν κατά τη διάρκεια βασανιστηρίων, μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και εκτελέστηκαν μερικούς μήνες αργότερα. Το 2005 η Εισαγγελία του Αμβούργου έκλεισε την υπόθεση. Το πόρισμα ανέφερε ότι δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι οι ποδοσφαιριστές της Start δολοφονήθηκαν από τους Ναζί εξαιτίας της νίκης τους. Η υπόθεση μπήκε στο αρχείο, αλλά θεωρήθηκε μία ακόμα συγκάλυψη των γερμανικών εγκλημάτων κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.
Στα χρόνια που ακολούθησαν η ιστορία άρχισε να γράφεται με διαφορετικό τρόπο, φτάνοντας στις μέρες μας, όπου στο στάδιο «NSC Olimpiyskiy» κυριαρχεί η «100% λευκή εξέδρα», οι κουκούλες της Κου Κλουξ Κλαν, οι σβάστικες και το μίσος κατά των μαύρων ποδοσφαιριστών και οπαδών. Μια διαδρομή που γιγαντώθηκε πολύ την περίοδο της πολιτικής αστάθειας στην Ουκρανία.
«Όποιος δεν είναι μαζί μας, είναι εναντίον μας. Όποιος δεν είναι λευκός, είναι κατώτερος από εμάς», είναι τα συνθήματα που κυριαρχούν στο ρατσιστικό παραλήρημα. Πυρήνας των ένοπλων παραστρατιωτικών ομάδων του «Δεξιού τομέα» ένας ναζιστικός στρατός που βαρύνεται με χιλιάδες εγκλήματα, επιθέσεις, δολοφονίες.
Από τον Σεπτέμβριο του 1987 κιόλας ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ προσπάθησε να διαλύσει τον ακροδεξιό πυρήνα του συλλόγου, χωρίς επιτυχία. Ούτε ο Βίκτορ Γιανουκόβιτς, πρόεδρος της Ουκρανίας από το 2010 έως το 2014, κατάφερε να τους αντιμετωπίσει.
Στις 19 Μαρτίου του 2015, σε αγώνα με ρεκόρ προσέλευσης για το Europa League με 67.553 εισιτήρια απέναντι στην Έβερτον, κυριάρχησαν κρεμασμένα πανό με ακροδεξιά σύμβολα, και ιαχές προς τους μαύρους παίκτες της αγγλικής ομάδας.
Τον Οκτώβριο του 2015, η επίθεση σε τέσσερις μαύρους φιλάθλους της Ντιναμό στον αγώνα με την Τσέλσι, αποτέλεσε αφορμή συζήτησης για δημιουργία εξέδρας μόνο για μαύρους («Μαύρος Τομέας») ώστε να αντιμετωπιστούν οι ρατσιστικές επιθέσεις, που όμως δεν προχώρησε.
Φυσικά είναι καταγεγραμμένα στον ευρωπαϊκό Τύπο τα «κατορθώματα» των ακροδεξιών φιλάθλων της όταν βγαίνουν από τα ουκρανικά σύνορα. Ανάμεσά τους και αυτά στην Αθήνα, στον αγώνα με την ΑΕΚ, πριν από έναν χρόνο. Τότε που οι φίλοι της ΑΕΚ κρέμασαν στο ΟΑΚΑ, στην αναμέτρηση με την Ντιναμό Κιέβου, ένα πανό θυμίζοντας σε όλους: «Το 1942 οι Ναζί κρέμασαν τους ποδοσφαιριστές σας, το 2018 δεν σέβεστε την ιστορία σας».
Γιατί σίγουρα η ιστορία είναι ανάγκη να διδάσκει, να εμπνέει. Και να θυμίζει. Όπως το μνημείο που αντικρίζει κάποιος βγαίνοντας από την κύρια έξοδο του σταδίου «Start» στο Κίεβο: Εικονίζονται τέσσερις ποδοσφαιριστές, με την επιγραφή «Η δόξα σας δεν θα ξεθωριάσει στους αιώνες»…
