Όσοι έχουν κάποιες αμφιβολίες για το αρνητικό περιεχόμενο της Συμφωνίας των Πρεσπών, ας διαβάσουν το κείμενο των έντεκα Ελλήνων ιστορικών από διάφορα πανεπιστήμια της χώρας. Είναι πολύ διαφωτιστικό και κυρίως υπογραμμίζει τους φόβους που είχαμε για όσα «πέτυχε» η κυβέρνηση στις διαπραγματεύσεις με τη γειτονική χώρα. Το κείμενο είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό. Ωστόσο, ήρθε πολύ καθυστερημένα. Ό,τι ήταν να γίνει έγινε.
Ο ελληνικός λαός αφέθηκε μόνος του να αντιπαρατεθεί στους ιδεολογικούς μηχανισμούς της κυβέρνησης και στα μέσα ενημέρωσης που στην πλειοψηφία τους υποστήριζαν τη Συμφωνία.
Πολύ περισσότερο, ο ελληνικός λαός συγκρούστηκε με τα επονείδιστα κυβερνητικά τρολ, που για 60 λεπτά το κομμάτι αναλάμβαναν τον ρόλο της μηχανής. Άξιος ο μισθός τους.
Από τον Ιούνιο που παρουσιάστηκε η Συμφωνία υπήρξαν σκληρές αντιπαραθέσεις. Οι κύριοι καθηγητές, όμως, στην πλειοψηφία τους απουσίαζαν. Θα μπορούσαν να βοηθήσουν με την ακαδημαϊκή τους γνώση και τον ακαδημαϊκό τρόπο έκφρασής τους στο επίμαχο θέμα. Υπάρχει ένας διάλογος, αν ο ακαδημαϊκός δάσκαλος πρέπει να περιορίζεται στα αυστηρώς ακαδημαϊκά του καθήκοντα ή να μετέχει του δημοσίου διαλόγου σε θέματα της αρμοδιότητάς του.
Δύσκολο να πάρει θέση κανείς. Εξυπακούεται ότι η κατάθεση μια εμπεριστατωμένης άποψης, όπως αυτή που διαμορφώνουν αναγκαστικά λόγω αντικειμένου οι καθηγητές των ανωτάτων ιδρυμάτων, εμπλουτίζει τον δημόσιο διάλογο. Και σε στιγμές κρίσης βοηθά στον προσανατολισμό μιας κοινωνίας. Είναι κοινωνική υποχρέωση. Υπάρχει, βεβαίως, και ο αντίλογος. Ας κρίνει ο καθένας πού τάσσεται.
Το δεύτερο ζήτημα που εντυπωσιάζει είναι η πληροφορία ότι ένα μεγάλο μέρος των εν ενεργεία διπλωματών θεωρεί τη συμφωνία καλή. Οι παλαιότεροι συνάδελφοί τους τάχθηκαν δημοσίως κατά. Λογικό. Οι σημερινοί διπλωμάτες μεγάλωσαν και άσκησαν την εργασία τους σε ένα περιβάλλον όπου κυριαρχούσε η αποδομητική αντίληψη. Δείτε και τους υπουργούς που πέρασαν τα τελευταία αρκετά χρόνια από το υπουργείο. Μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου η χώρα γύρισε σελίδα. «Εκσυγχρονίστηκε», μας είπαν, αλλά επρόκειτο για έναν ποιμενικό εκσυγχρονισμό.
Το να υποστηρίζεις το δίκαιο του κράτους σου είναι λιγάκι ντεμοντέ.
Άλλωστε, τα ίδια τα κράτη, κατά την εν εξελίξει ευρισκόμενη κυρίαρχη αντίληψη, είναι παρωχημένα με τη σημερινή τους μορφή. Το σημαντικότερο, όμως, που αναδύεται από όλη αυτή την περιπέτεια είναι η αποκάλυψη των δυνατοτήτων μας. Αυτά μπορούμε. Και ως πολιτικό προσωπικό και ως διανόηση και ως διπλωματία και ως δημοσιογραφία και ως κοινωνία εν γένει.
Η Συμφωνία, δυστυχώς, θα περάσει από τη Βουλή. Θα επικυρωθεί. Όχι μόνο διότι η κυβέρνηση έδωσε υποσχέσεις. Αλλά διότι η χώρα δεσμεύτηκε διεθνώς, με την υπογραφή στις Πρέσπες, για την πορεία που θα ακολουθήσει. Οι ευθύνες του κ. Κοτζιά, ο οποίος επιχαίρει για την επικύρωσή της στη Βουλή των Σκοπίων, είναι τεράστιες. Όπως και του κ. Τσίπρα και του κ. Καμμένου. Θα αποφανθεί γι’ αυτούς η Ιστορία. Ποιος, όμως, θα πληρώσει τις συνέπειές της;
Με βάση όλα αυτά, η ανακοίνωση των έντεκα ιστορικών είναι εξαιρετική ως προς το περιεχόμενό της, αλλά ήρθε καθυστερημένα. Καθησυχάζει τη συνείδηση των υπογραφομένων.
Παντελής Σαββίδης
