Σε καταδίκη της Ελλάδας για την υποχρεωτική εφαρμογή του νόμου της Σαρία προχώρησε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), εκτιμώντας ότι τα μέλη της ελληνικής μουσουλμανικής μειονότητας δεν πρέπει να στερούνται των ωφελημάτων του αστικού Δικαίου. Μετά την απόφαση αυτή, η οποία ελήφθη ομόφωνα, τα μέλη της μειονότητας της Θράκης έχουν το δικαίωμα προσφυγής στα κοινά δικαστήρια και τον Αστικό Κώδικα.
Συγκεκριμένα, το ΕΔΔΑ έκρινε ομόφωνα ότι με την υποχρεωτική εφαρμογή της Σαρία παραβιάστηκε το άρθρο 14 (απαγόρευση των διακρίσεων) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σε συνδυασμό με το άρθρο 1 του Πρωτοκόλλου αριθμ. 1 (προστασία της ιδιοκτησίας).
Το ΕΔΔΑ θεωρεί πως για τα μέλη μιας θρησκευτικής μειονότητας που απολαμβάνει τα οφέλη ενός ειδικού θρησκευτικού δικαίου, η άρνηση της Πολιτείας να τους δώσει το δικαίωμα να ωφεληθούν οικειοθελώς από το κοινό Δίκαιο που ισχύει για όλους τους υπόλοιπους πολίτες συνιστά διακριτική μεταχείριση και παραβίαση του δικαιώματος ελεύθερης αυτοδιάθεσης, το οποίο αποτελεί «δικαίωμα πρωταρχικής σημασίας».
Παράλληλα, το δικαστήριο παρατήρησε πως μέχρι την εποχή των πραγματικών περιστατικών, η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα στην Ευρώπη που είχε εφαρμόσει το νόμο της Σαρία σε πολίτες της, ενάντια στις επιθυμίες τους.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΔΔΑ δικαίωσε την Ελληνίδα μουσουλμάνα Χατιτζέ Μολά Σαλί, που είχε προσφύγει σε αυτό για τις αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων που εφάρμοσαν τον νόμο της Σαρία σε κληρονομική της υπόθεση, κατά την οποία ο σύζυγός της, Έλληνας υπήκοος και επίσης μέλος της μουσουλμανικής μειονότητας, της άφησε την περιουσία του με διαθήκη, την οποία συνέταξε σύμφωνα με το ελληνικό Αστικό Δίκαιο.
Ωστόσο, τη διαθήκη αμφισβήτησαν οι αδερφές του συζύγου, ισχυριζόμενες ότι αφού εκείνος ανήκε στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, οτιδήποτε σχετικό έπρεπε να κριθεί με βάση τον ισλαμικό νόμο και να υπαχθεί στη δικαιοδοσία του μουφτή. Τα ελληνικά δικαστήρια έκριναν ότι η βούληση του αποθανόντος ήταν άνευ αντικειμένου, επειδή το ισλαμικό κληρονομικό δίκαιο εφαρμόζεται ειδικά στους Έλληνες μουσουλμανικής πίστης, με αποτέλεσμα η κληρονόμος να χάνει τα τρία τέταρτα της κληρονομιάς της.
Η Χατιτζέ Μολά Σαλί υποστήριξε ότι υπέστη διαφορετική μεταχείριση λόγω θρησκείας, καθώς αν ο σύζυγός της δεν ήταν μουσουλμάνος θα είχε κληρονομήσει ολόκληρη την περιουσία του. Από την πλευρά του, το ΕΔΔΑ διαπίστωσε ότι η διαφορετική μεταχείριση που υπέστη η Χατιτζέ Μολά Σαλί στην προκειμένη περίπτωση δεν ήταν αντικειμενικά και εύλογα αιτιολογημένη σε σύγκριση με δικαιούχο διαθήκης που συντάχθηκε σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα από Έλληνα που δεν είναι μουσουλμάνος.
Το ΕΔΔΑ τόνισε μεταξύ άλλων ότι η θρησκευτική ελευθερία δεν απαιτεί από τα συμβαλλόμενα κράτη τη δημιουργία συγκεκριμένου νομικού πλαισίου που να παράσχει στις θρησκευτικές κοινότητες ειδικό καθεστώς με συγκεκριμένα προνόμια. Εντούτοις, ένα κράτος που είχε δημιουργήσει ένα τέτοιο καθεστώς, έπρεπε να έχει εξασφαλίσει ότι τα κριτήρια που θεσπίστηκαν για τα δικαιώματα της συγκεκριμένης ομάδας εφαρμόστηκαν χωρίς διακρίσεις.
Το πλήρες κείμενο της απόφασης υπάρχει εδώ.
- Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ.
